درس اوّل: امنیت

آمادگی دفاعی نهم

📖 آموزش کامل درس1

📝نکات درس1

❓سوالات درس1

🎯آزمون درس1


مفهوم امنیت

  • امنیت یعنی دور بودن از خطرها و آسیب‌هایی که منافع مادی و ارزش‌های معنوی انسان یا جامعه را تهدید می‌کنند.
  • امنیت به معنای در امان بودن، نداشتن ترس و نگرانی و برخورداری از آرامش است.
  • امنیت زمینه‌ساز پیشرفت، رشد علم، شکوفایی اقتصادی و سازندگی است.
  • پیامبر اکرم (ص) سلامتی و امنیت را دو نعمتی می‌داند که قدر آنها کمتر شناخته می‌شود.

امنیت در قرآن و اسلام

  • امنیت یکی از نیازهای فطری انسان است.
  • حضرت ابراهیم (ع) از خداوند درخواست کرد مکه را سرزمین امن قرار دهد.
  • از دیدگاه اسلام، ایمان به خدا سرچشمه امنیت و آرامش روحی و معنوی است.
  • انسان مؤمن با یاد خدا احساس اطمینان و آرامش می‌کند.
  • امنیت فرصتی برای حرکت انسان در مسیر بندگی و رضایت خداوند است.

تحول خطرها و امنیت

  • در گذشته خطرات طبیعی مانند قحطی و خشکسالی از تهدیدهای مهم زندگی انسان بودند.
  • امروزه با گسترش فناوری و ابزارهای ساخته بشر، تعداد و انواع خطرها افزایش یافته است.
  • جنگ، تبلیغات رسانه‌ای و برخی فناوری‌ها می‌توانند منافع و ارزش‌های جوامع را تهدید کنند.
  • ریشه ناامنی‌ها می‌تواند داخلی یا خارجی باشد.
  • ناامنی داخلی مانند هرج‌ومرج، شورش و جدایی‌طلبی است.
  • ناامنی خارجی می‌تواند شامل تحریم اقتصادی و تبلیغات منفی رسانه‌های بیگانه باشد.
  • یکی از مهم‌ترین وظایف حکومت، تأمین امنیت شهروندان است.

ابعاد امنیت

امنیت نظامی

  • یعنی برخورداری کشور از توان دفاعی و قدرت پاسداری از سرزمین و شهروندان.
  • نیروهای نظامی و تجهیزات دفاعی در تأمین امنیت نظامی نقش دارند.

امنیت اقتصادی

  • نشانه‌های امنیت اقتصادی شامل:
    • ثبات اقتصادی
    • تولید مناسب
    • صادرات
    • منابع مالی کافی
    • رفاه و تأمین معیشت مردم
  • ضعف پایه‌های اقتصادی، آسیب‌پذیری کشور را افزایش می‌دهد.

امنیت سیاسی

  • یعنی برخورداری حکومت و نهادهای سیاسی از ثبات و امکان مشارکت مردم در سرنوشت سیاسی خود.
  • جلوگیری از هرج‌ومرج سیاسی و دخالت بیگانگان در امور کشور اهمیت دارد.
  • در امنیت سیاسی، مردم باید بتوانند خود درباره سرنوشت سیاسی کشورشان تصمیم بگیرند.

امنیت اجتماعی و فرهنگی

  • یعنی توانایی جامعه برای حفظ زبان، مذهب، آداب و رسوم، سنت‌ها و الگوهای فرهنگی خود.
  • از دست دادن ریشه‌های فرهنگی و اعتقادی می‌تواند جامعه را از هویت خود دور کند.

امنیت زیست‌محیطی

  • یعنی حفظ و پایداری محیط زیست و منابع طبیعی.
  • آب، هوا، جنگل‌ها، گیاهان و جانوران برای ادامه حیات ضروری‌اند.
  • سیلاب‌های بزرگ، نابودی جنگل‌ها و گرم شدن زمین از نمونه‌های تهدیدکننده امنیت زیست‌محیطی هستند.

سطوح امنیت

  • امنیت فردی و جسمی: مانند حفظ بدن در برابر بیماری‌ها.
  • امنیت خانوادگی: برخورداری از آرامش و آسایش در محیط خانواده و محل زندگی.
  • امنیت محلی: امنیت روستا یا محله در برابر سرقت و ناامنی.
  • امنیت شهری: حفظ آرامش شهروندان در برابر مشکلاتی مانند آلودگی هوا و آلودگی صوتی.

مفهوم تهدید

  • تهدید یعنی بیان یا ابراز قصد آسیب رساندن، نابودی یا ایجاد ترس و وحشت.
  • تهدید وضعیتی است که ارزش‌های حیاتی فرد یا جامعه را به خطر می‌اندازد.
  • ارزش‌های مورد تهدید می‌توانند شامل:
    • باورهای دینی و اعتقادی
    • رفتارهای صحیح
    • قوانین و مقررات
    • مرزها و امنیت کشور
    • اشتغال
    • آسایش و رفاه مردم
      باشند.

انواع تهدید

  • تهدیدها به طور کلی به طبیعی و انسانی تقسیم می‌شوند.
  • تهدیدهای طبیعی مانند:
    • زلزله
    • سیل
    • توفان
  • تهدیدهای انسانی به دو نوع سخت و نرم تقسیم می‌شوند.

تهدید سخت

  • تهدیدی است که با قدرت نظامی و حمله مستقیم، امنیت و منافع کشور را هدف قرار می‌دهد.
  • تهدید به حمله نظامی نمونه‌ای از تهدید سخت است.

تهدید نرم

  • در تهدید نرم، ارزش‌ها، باورها، اعتقادات، افکار و رفتارهای جامعه هدف قرار می‌گیرند.
  • هدف آن می‌تواند تغییر ارزش‌های یک ملت و تمایل دادن آن به ارزش‌های دیگر باشد.
  • فضای مجازی، ماهواره‌ها و تبلیغات رسانه‌ای از ابزارهایی هستند که در درس به عنوان نمونه‌های تهدید نرم مطرح شده‌اند.
  • هدف کلی تهدید، تأثیرگذاری بر باورها، افکار و رفتار افراد یا جوامع برای تسلیم کردن آنها در برابر خواست تهدیدکننده است.