درس یازدهم:آمادگی و ایمنی در برابر زمین لرزه

آمادگی دفاعی نهم

📖 آموزش کامل درس11

📝نکات درس11

❓سوالات درس11

🎯آزمون درس11


مفهوم زمین‌لرزه

  • زمین‌لرزه بر اثر آزاد شدن ناگهانی انرژی انباشته‌شده در سنگ‌های پوسته زمین ایجاد می‌شود.
  • این انرژی به صورت امواج زلزله از کانون زلزله آغاز شده و باعث لرزش سطح زمین می‌شود.
  • ایران به دلیل قرار گرفتن در کمربند کوه‌زایی آلپ ـ هیمالیا از مناطق لرزه‌خیز جهان است.
  • ساخت‌وساز نامناسب می‌تواند خسارات جانی و مالی زمین‌لرزه را افزایش دهد.
  • نمونه‌های مهم: زمین‌لرزه رودبار در ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ با بزرگی ۷/۴ ریشتر و زمین‌لرزه بم در ۵ دی ۱۳۸۲ با بزرگی ۶/۵ ریشتر.

مثلث ایمنی در برابر زمین‌لرزه

  • ایمنی در برابر زلزله بر سه پایه استوار است:
    • آگاهی: داشتن دانش و اطلاعات درباره زلزله و اقدامات قبل، هنگام و بعد از آن.
    • آمادگی: افزایش توانایی برای انجام اقدامات مناسب در زمان زلزله.
    • همکاری: مشارکت همه افراد برای افزایش ایمنی.
  • فرمول مهم: ایمنی = آگاهی + آمادگی + همکاری

شورای ایمنی در برابر زمین‌لرزه

  • هنگام زلزله، شرایط عادی به شرایط بحرانی تبدیل می‌شود؛ بنابراین گروه‌های آموزش‌دیده باید برای مدیریت بحران آماده باشند.
  • برنامه‌ریزی، مشارکت، همکاری و هماهنگی در فعالیت‌های این گروه‌ها ضروری است.
  • وظایف هر گروه باید متناسب با توانایی و میزان آموزش افراد باشد.

گروه‌های شورای ایمنی

گروه تدارکات و پشتیبانی

  • تهیه فهرست مراکز امدادی، درمانی، آتش‌نشانی و نیروی انتظامی همراه با شماره تماس و نشانی.
  • تهیه وسایل ضروری گروه‌ها.
  • کنترل اسامی و تعداد دانش‌آموزان.
  • ایمن‌سازی محیط مدرسه.

گروه نجات و امداد

  • امدادرسانی به مجروحان.
  • انتقال افراد دارای جراحت‌های عمیق به مراکز درمانی.
  • روحیه دادن به آسیب‌دیدگان.
  • تعیین محل امن برای دانش‌آموزان، دور از ساختمان‌ها و دیوارها.

گروه جست‌وجو

  • جست‌وجوی افراد مجروح و گمشده.
  • جلوگیری از ورود افراد به ساختمان‌های خطرناک.
  • انتقال مجروحان به مکان مناسب.
  • بررسی خطرهایی مانند نشت گاز، قطع برق و شکستن لوله‌های آب.

گروه آتش‌نشان

  • خاموش کردن آتش.
  • بررسی ساختمان از نظر احتمال آتش‌سوزی.
  • بررسی خطرهایی مانند برق‌گرفتگی و نشت گاز.

ایمن‌سازی محیط زندگی

  • وسایلی مانند کمد، کتابخانه و بوفه باید محکم در جای خود نصب شوند تا هنگام زلزله سقوط نکنند.
  • وسایل سنگین را در طبقات پایین قفسه‌ها و کمدها قرار دهید.
  • قفسه‌ها و کمدها را با بست‌های مناسب به دیوار متصل کنید.
  • روی لامپ‌های مهتابی حفاظ نصب کنید.
  • شیشه‌ها را با نوار چسب یا پوشش مناسب ایمن کنید.
  • راه‌پله و راهروها را از وسایل اضافی و موانع خالی نگه دارید.
  • مواد آتش‌زا و خطرناک را از محل زندگی دور کنید.
  • محل کنتور آب، برق و گاز را بشناسید و روش قطع آنها را یاد بگیرید.
  • کیف ایمنی، جعبه کمک‌های اولیه و کپسول آتش‌نشانی آماده داشته باشید.

آمادگی قبل از زلزله

  • به توصیه‌های ایمنی معلمان و والدین توجه کنید.
  • درباره زلزله و روش‌های مقابله با آن مطالعه کنید.
  • نقاط ضعف و قوت خانه و مدرسه را شناسایی و برای رفع مشکلات اقدام کنید.
  • مکان‌های امن خانه و مدرسه را شناسایی و به خاطر بسپارید.
  • مانور زلزله را حداقل دو بار در سال تمرین کنید.
  • روش‌های امداد و احیای حیات را از افراد متخصص یاد بگیرید.
  • روش‌های مهار آتش را آموزش ببینید.
  • در کلاس‌های آموزشی هلال احمر شرکت کنید.
  • کیف ایمنی و وسایل کمک‌های اولیه آماده کنید.
  • اطلاعات ضروری مانند مشخصات فردی، نشانی منزل، شماره تماس، گروه خونی و بیماری‌های خاص را همراه داشته باشید.

هنگام وقوع زلزله

  • خونسردی خود را حفظ کنید.
  • به سمت در خروجی هجوم نبرید.
  • از دستورهای معلم و والدین پیروی کنید.
  • از آسانسور استفاده نکنید.
  • تا پایان لرزش‌ها در نزدیک‌ترین مکان امن پناه بگیرید.

داخل کلاس یا اتاق

  • زیر میز بروید و پایه‌های میز را محکم بگیرید.
  • در چهارچوب در یا گوشه مناسب اتاق و زیر ستون‌های اصلی نیز می‌توان پناه گرفت.
  • از پنجره‌ها و وسایل قابل سقوط فاصله بگیرید.

داخل سالن و راه‌پله

  • به گوشه سالن یا زیر ستون‌های اصلی بروید.
  • در راه‌پله بنشینید، سر خود را با دست محافظت کنید و از بالا یا پایین رفتن خودداری کنید.

داخل آزمایشگاه، کارگاه و کتابخانه

  • از قفسه‌ها فاصله بگیرید.
  • زیر میز پناه بگیرید و پایه‌های آن را محکم بگیرید.
  • از سر و بدن خود در برابر سقوط وسایل محافظت کنید.

داخل حیاط

  • از ساختمان‌ها و دیوارها فاصله بگیرید.
  • در محل مناسبی بنشینید و با دو دست از سر خود محافظت کنید.

در خیابان

  • از ساختمان‌های بلند و تیرهای برق فاصله بگیرید.
  • به فضای باز و مکان امن بروید.
  • اگر فضای امن در دسترس نبود، کنار خودروهای پارک‌شده قرار بگیرید و از سر خود محافظت کنید.
  • مراقب افراد، خودروها و اشیای اطراف باشید.

نکات مهم هنگام زلزله

  • فقط زمانی از محل خود حرکت کنید که مطمئن باشید حداکثر در ۱۰ ثانیه به مکان امن می‌رسید.
  • اگر نزدیک در خروجی طبقه همکف هستید، با احتیاط به فضای باز بروید.
  • تا پایان لرزش‌ها در جای امن بمانید.
  • پس از پایان لرزش، ابتدا از سلامت خود مطمئن شوید و سپس با احتیاط از محل خارج شوید.

بعد از زلزله

  • پس از پایان لرزش‌ها و اطمینان از سلامت خود، به محل امن بروید.
  • آرامش خود را حفظ کنید.
  • همکلاسی‌ها و معلم یا اعضای خانواده را پیدا کنید و هماهنگ عمل کنید.
  • در صورت آسیب‌دیدگی جزئی، با کمک دیگران به صورت سرپایی خود را درمان کنید.
  • پس از ایمن شدن، به کمک افراد آسیب‌دیده بشتابید.
  • از پراکنده شدن و جدا شدن از گروه خودداری کنید.