آمادگی دفاعی نهم
📝نکات درس5
🎯آزمون درس5
زمینههای آغاز جنگ
- پس از پیروزی انقلاب اسلامی، گروههای ضدانقلاب با حمایت و تحریک بیگانگان برای تضعیف انقلاب فعالیت کردند.
- ترور شخصیتهای انقلابی، تحریک قومیتها و فعالیت مسلحانه در برخی مناطق از اقدامات ضدانقلاب بود.
- با رهبری امام خمینی (ره) و مقاومت مردم، این اقدامات با شکست روبهرو شد.
- صدام که انقلاب اسلامی را تهدیدی برای حکومت خود میدانست، با حمایت قدرتهای سلطهگر به ایران حمله کرد.
آغاز جنگ تحمیلی
- ارتش بعثی عراق در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ تهاجم گسترده خود را علیه ایران آغاز کرد.
- تهاجم از مرزهای جنوب و غرب کشور و در طول حدود ۱۳۳۶ کیلومتر مرز آغاز شد.
- صدام تصور میکرد میتواند در مدت کوتاهی ایران را شکست داده و بخشی از خاک کشور را اشغال کند.
- در آغاز جنگ، بخشهایی از مناطق جنوب و غرب ایران به اشغال نیروهای بعثی درآمد.
مقاومت مردم خرمشهر
- خرمشهر به نماد پایداری و مقاومت مردم ایران در دوران دفاع مقدس تبدیل شد.
- مردم خرمشهر و رزمندگان اعزامی از مناطق مختلف، در برابر نیروهای مجهز دشمن مقاومت کردند.
- فرمانده سپاه خرمشهر محمد جهانآرا بود.
- مقاومت خرمشهر حدود ۳۴ روز ادامه یافت.
- شهید بهنام محمدی، نوجوان ۱۳ ساله خرمشهری، از نمادهای مقاومت این شهر بود.
- جهانآرا بر حفظ ایمان و مقاومت در برابر دشمن تأکید داشت.
عملیات ثامنالائمه
- امام خمینی (ره) فرمان شکستن محاصره آبادان را صادر کرد.
- در مهر ۱۳۶۰ عملیات ثامنالائمه توسط نیروهای ارتش، سپاه و بسیج انجام شد.
- در این عملیات، محاصره آبادان شکسته شد و بخشی از مناطق اشغالشده آزاد گردید.
- موفقیت این عملیات موجب افزایش اعتمادبهنفس و خودباوری رزمندگان و فرماندهان شد.
- پس از آن، عملیاتهای دیگری برای آزادسازی مناطق اشغالشده انجام شد.
آزادسازی خرمشهر
- رزمندگان ارتش، سپاه، بسیج و جهاد سازندگی در عملیاتهای مختلف مناطق اشغالشده را آزاد کردند.
- در نهایت خرمشهر در سوم خرداد ۱۳۶۱ آزاد شد.
- آزادسازی خرمشهر یکی از مهمترین حوادث دوران دفاع مقدس بود.
- پس از آزادسازی خرمشهر، عملیاتهای دیگری برای بازپسگیری مناطق اشغالشده انجام شد.
پایان جنگ تحمیلی
- جنگ ایران و عراق حدود هشت سال ادامه یافت.
- جمهوری اسلامی ایران سرانجام در مرداد ۱۳۶۷ قطعنامه ۵۹۸ سازمان ملل را پذیرفت.
- با پذیرش قطعنامه توسط ایران و عراق، جنگ هشتساله پایان یافت.
اهداف دشمن در جنگ
- سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران.
- جلوگیری از گسترش نفوذ انقلاب اسلامی.
- جدا کردن خوزستان از ایران.
- به دست گرفتن حاکمیت بر اروندرود.
چرا جنگ را «دفاع مقدس» مینامیم؟
- مقاومت در برابر ظالمان و دفاع از کشور.
- حفظ دین، قرآن و انقلاب اسلامی.
- حفظ استقلال و تمامیت ارضی ایران.
- مقابله با تجاوز دشمن و دستیابی به صلح و امنیت.
دستاوردهای داخلی دفاع مقدس
۱. اعتمادبهنفس و خودباوری
- کمبود تجهیزات دفاعی و خودداری بسیاری از کشورها از فروش تجهیزات، موجب حرکت به سمت خودکفایی شد.
- رزمندگان و جوانان با تکیه بر ایمان، توکل و تلاش تواناییهای خود را افزایش دادند.
۲. شکلگیری تفکر بسیجی
- تفکر بسیجی بر پایه ایمان، ایثار، فداکاری و جهاد شکل گرفت.
- بسیجیان در دوران دفاع مقدس نمونههایی از ایثار و فداکاری را به نمایش گذاشتند.
۳. پیشرفت صنایع دفاعی
- ایران در ابتدای جنگ در تأمین برخی نیازهای ساده دفاعی نیز محدودیت داشت.
- تلاش جوانان موجب پیشرفت صنایع دفاعی و افزایش توان ساخت تجهیزات دفاعی شد.
۴. کسب تجربههای مهندسی و صنعتی
- نیروهای فنی و مهندسی جهاد سازندگی در ساخت سنگر، خاکریز و کانال نقش داشتند.
- این تجربهها بعدها در پروژههای عمرانی مانند سدسازی، بزرگراه، فرودگاه و پالایشگاه مورد استفاده قرار گرفت.
۵. ترویج فرهنگ ایثار و شهادت
- فداکاری رزمندگان موجب گسترش فرهنگ ایثار، شهادت و ازخودگذشتگی در جامعه شد.
۶. نقش مساجد
- مساجد در دوران دفاع مقدس به پایگاههایی برای اعزام نیرو، جمعآوری کمکهای مردمی و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت تبدیل شدند.
نکات آماری مهم دفاع مقدس
- جنگ تحمیلی ۲۸۸۷ روز طول کشید.
- حدود ۴۵ هزار نفر از رزمندگان ایرانی به اسارت دشمن درآمدند و به آنان «آزاده» گفته شد.
- حدود ۲۵ هزار نفر مفقودالاثر شدند.
- تعداد شهدای جنگ تحمیلی طبق آمار ذکرشده در درس ۱۸۸ هزار و ۱۵ نفر بوده است.
- در میان شهدا، ۳۶ هزار و ۱۶۷ نفر دانشآموز و ۳ هزار و ۷۲۸ نفر معلم بودند.
- حدود ۸۵ هزار و ۲۲۲ بسیجی در دوران دفاع مقدس به شهادت رسیدند.
- میانگین سن شهدا ۲۲ سال اعلام شده و ۴۴ درصد شهدا ۱۶ تا ۲۰ سال سن داشتند.
- حدود ۴۵ هزار نفر از رزمندگان ایرانی به اسارت نیروهای عراقی درآمدند و «آزاده» نامیده شدند.