درس ششم: پیام رمز را پیدا کن (۲)
بخش اول: صحیح یا غلط
1. چراغ سبز راهنمایی به معنی اجازهٔ عبور است. ( ………… )
2. نور از همهٔ اجسام، حتی اجسام کدر، به‌راحتی عبور می‌کند. ( ………… )
بخش دوم: چهارگزینه‌ای
3. چرا پشت یک جسم کدر که مقابل نور قرار گرفته است، سایه تشکیل می‌شود؟
الف) چون جسم نور تولید می‌کند.
ب) چون نور نمی‌تواند از جسم عبور کند.
ج) چون جسم شفاف است.
د) چون نور از بین می‌رود.
4. کدام وسیله در گذشته برای تعیین زمان به کار می‌رفت؟
الف) دماسنج
ب) باد‌نما
ج) ساعت آفتابی
د) چراغ‌قوه
بخش سوم: جاهای خالی را کامل کنید
5. چراغ زرد راهنمایی به معنی ……………………. است.
6. به جسمی که از خودش نور تولید می‌کند، ……………………. می‌گویند.
7. حشرهٔ شب‌تاب در تاریکی مقداری ……………………. از خود تولید می‌کند.
8. در ساعت آفتابی، برای تعیین زمان از ……………………. استفاده می‌شود.
بخش چهارم: سؤالات تشریحی کوتاه‌پاسخ
9. وقتی چراغ مخصوص عابر پیاده قرمز است، باید چه کاری انجام دهیم؟
10. دو نمونه از چشمه‌های نور را نام ببرید.
11. چرا در روز روشن می‌توانیم اجسام را ببینیم، حتی اگر لامپ‌ها خاموش باشند؟
12. دو مورد از کاربردهای چراغ‌های خودرو را بنویسید.
13. چگونه می‌توان با استفاده از نور، در شرایطی که امکان صحبت کردن وجود ندارد، پیام فرستاد؟
بخش پنجم: سؤال تشریحی بلندپاسخ
14. توضیح دهید سایه چگونه تشکیل می‌شود و چرا سایهٔ اجسام کدر و شفاف با یکدیگر تفاوت دارد.
پاسخ‌نامه
1. صحیح
2. غلط
3. گزینهٔ ب
4. گزینهٔ ج
5. احتیاط
6. چشمهٔ نور
7. نور زرد یا نارنجی
8. سایه
9. پشت خط عابر پیاده منتظر می‌مانیم تا چراغ عابر سبز شود.
10. خورشید و چراغ‌قوه.
11. زیرا نور خورشید به اجسام می‌تابد و باعث می‌شود بتوانیم آن‌ها را ببینیم.
12. چراغ‌های جلو مسیر را در شب روشن می‌کنند و چراغ راهنما جهت حرکت خودرو را نشان می‌دهد.
13. می‌توان با چراغ‌قوه یا چراغ‌های چشمک‌زن، علامت‌های نوری مشخصی ایجاد کرد و پیام را به طرف مقابل رساند.
14. وقتی جسمی مقابل نور قرار می‌گیرد و مانع عبور نور می‌شود، پشت آن ناحیه‌ای تاریک به نام سایه تشکیل می‌شود. اجسام کدر مانند پاک‌کن نور را عبور نمی‌دهند و سایهٔ تیره ایجاد می‌کنند؛ اما اجسام شفافی مانند شیشه بیشتر نور را عبور می‌دهند و سایهٔ آن‌ها بسیار کم‌رنگ است.