مطالعات اجتماعی چهارم
- کرمانشاه در غرب ایران، مرکز استان کرمانشاه و در میان رشته‌کوه‌های زاگرس قرار دارد.
- کرمانشاه از شهرهای باستانی ایران است و آثار دوره‌های هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان در آن دیده می‌شود.
- طاق بستان مجموعه‌ای از سنگ‌نوشته‌ها و سنگ‌نگاره‌های دوره ساسانی است.
- در طاق بستان نقش تاج‌گذاری خسروپرویز، اردشیر دوم، شاپور دوم و شاپور سوم دیده می‌شود.
- ساسانیان پس از اشکانیان به قدرت رسیدند.
- اردشیر، نوه ساسان، در جنگ با اشکانیان پیروز شد و حکومت ساسانیان را تشکیل داد.
- در دوره ساسانی معماری و سنگ‌تراشی پیشرفت زیادی کرد.
- شاپور اول یکی از شاهان قدرتمند ساسانی بود که بر رومیان پیروز شد و امپراتور روم را اسیر کرد.
- خسرو انوشیروان از شاهان معروف ساسانی بود و در زمان او شهرها و کاخ‌های بزرگی ساخته شد.
- به دستور خسرو انوشیروان دانشگاه جندی‌شاپور در خوزستان ساخته شد و علم پزشکی در آن رونق گرفت.
- در ایران باستان بسیاری از مردم پیرو دین زرتشت بودند.
- کتاب مقدس زرتشتیان اوستا نام دارد.
- زرتشتیان اهورامزدا را نیایش می‌کردند و آتش را مقدس می‌شمردند.
- سه اصل مهم دین زرتشت عبارت‌اند از: پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک.
- در بیستون سنگ‌نگاره‌ای وجود دارد که پیروزی داریوش بزرگ بر مخالفانش را نشان می‌دهد.
- از دلایل ضعف و سقوط ساسانیان می‌توان به مالیات‌های سنگین، نارضایتی مردم، محرومیت مردم عادی از برخی امتیازات، خوش‌گذرانی برخی پادشاهان و ضعف سپاه بر اثر جنگ‌های متعدد اشاره کرد.
- سپاه ساسانی در برابر حمله عرب‌های مسلمان شکست خورد و اسلام به تدریج در مناطق مختلف ایران پذیرفته شد.
- پیام اسلام برادری و برابری بود.
- از سلسله‌های مهم ایران باستان به ترتیب می‌توان به مادها، هخامنشیان، سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان اشاره کرد.
- هخامنشیان اقداماتی مانند ساخت سکه طلا، راه شاهی، چاپارخانه و سپاه ده هزار نفری انجام دادند.
- سلوکیان تلاش کردند آداب، رسوم، خط و زبان یونانی را در ایران رواج دهند.
- اشکانیان ایران را به کشوری پهناور و قدرتمند تبدیل کردند و در جنگ، اسب‌سواری و تیراندازی مهارت داشتند.
- ساسانیان در معماری و سنگ‌تراشی پیشرفت کردند و دانشگاه جندی‌شاپور و مرکز پزشکی آن را گسترش دادند.
- از سوغات معروف کرمانشاه می‌توان به نان برنجی، کاک و گیوه یا کِلاش کرمانشاهی اشاره کرد.
- گلیم و صنایع چرمی نیز از صنایع دستی کرمانشاه هستند.
- هنگام بازدید از مناطق تاریخی باید از آسیب رساندن به آثار، نوشتن یادگاری و بی‌احترامی به آثار فرهنگی خودداری کنیم.