درس6 منابع آب ایران

مطالعات اجتماعی پنجم

📚 آموزش درس6

📝 خلاصه درس6

📝 نکات مهم نوشتاری درس6

❓ سوالات درس6

🧠 آزمون تستی درس6


  • آب شیرین مورد نیاز انسان بیشتر از برف و باران تأمین می‌شود.
  • بخشی از آب باران و برف روی زمین جاری می‌شود و رودها را تشکیل می‌دهد.
  • بخشی از آب باران و برف به داخل زمین نفوذ می‌کند و آب‌های زیرزمینی را به وجود می‌آورد.
  • رودها معمولاً از به‌هم‌پیوستن جویبارها تشکیل می‌شوند و در نهایت به دریاها، دریاچه‌ها یا مناطق داخلی می‌ریزند.
  • نواحی کوهستانی در تأمین آب و خاک، تولید برق و شکل‌گیری سکونتگاه‌ها اهمیت دارند.

آب‌های زیرزمینی

  • مردم برای استفاده از آب‌های زیرزمینی چاه و قنات حفر می‌کنند.
  • قنات تونلی زیرزمینی است که آب را از مناطق پُرآب به مناطق کم‌آب منتقل می‌کند.
  • آب قنات به دلیل عبور از زیر زمین، کمتر در معرض تبخیر و آلودگی قرار دارد.
  • گاهی آب‌های زیرزمینی خودبه‌خود به سطح زمین می‌آیند و چشمه تشکیل می‌شود.

رودهای ایران

  • بیشتر رودهای ایران از رشته‌کوه‌های البرز و زاگرس و کوه‌های داخلی سرچشمه می‌گیرند.
  • رودهای ایران به دریای خزر، خلیج فارس، دریای عمان و دریاچه‌های داخلی می‌ریزند.
  • روستانشینان از آب رودها بیشتر برای کشاورزی و آبیاری استفاده می‌کنند.
  • شهرنشینان از آب رودها برای آشامیدن، شست‌وشو، صنعت، آبیاری فضای سبز و تولید برق استفاده می‌کنند.
  • با ساخت سد می‌توان آب را ذخیره و از انرژی آن برای تولید برق استفاده کرد.

ایران، کشوری کم‌آب

  • میانگین بارندگی سالانه ایران کمتر از ۲۵۰ میلی‌متر است؛ بنابراین ایران کشوری کم‌آب است.
  • تعداد رودهای پرآب و دائمی در ایران کم است.
  • بسیاری از رودهای ایران فصلی و موقتی هستند و در فصل گرما خشک می‌شوند.
  • بعضی رودها به دلیل عبور از نمک‌زارها شور هستند و برای استفاده مناسب نیستند.

حفاظت از منابع آب

  • آب مایه حیات است و باید از آن به‌درستی استفاده و محافظت کنیم.
  • آبیاری قطره‌ای یکی از روش‌های کاهش هدررفت آب در کشاورزی است.
  • ساخت سد یکی از روش‌های ذخیره آب و تولید برق است.
  • هنگام مسواک زدن و شست‌وشو باید از باز گذاشتن بی‌دلیل شیر آب جلوگیری کنیم.
  • برای شستن حیاط بهتر است به جای شیلنگ از جارو استفاده کنیم.
  • آلودگی آب با ورود سموم کشاورزی، فاضلاب خانه‌ها و کارخانه‌ها، زباله و نخاله‌های ساختمانی ایجاد می‌شود.
  • آلوده کردن و مصرف نادرست آب باعث هدر رفتن این منبع ارزشمند و آسیب به جانداران آبزی می‌شود.