مطالعات اجتماعی ششم
🧠 آزمون تستی درس10
- مهم‌ترین علت پیشرفت علمی مسلمانان، آموزه‌های دین اسلام بود.
- قرآن انسان‌ها را به تفکر درباره آفرینش، ستارگان، سیارات، جانوران و گیاهان دعوت می‌کند.
- پیامبر اسلام (ص) و امامان مردم را به کسب علم و دانش تشویق می‌کردند.
- امام محمدباقر (ع) و امام جعفر صادق (ع) کلاس‌های درس داشتند و شاگردان زیادی تربیت کردند.
نیازهای جدید مسلمانان
- مسلمانان برای تعیین جهت قبله، زمان طلوع و غروب خورشید، تقویم، عبادت و کشتیرانی به ریاضیات و ستاره‌شناسی نیاز داشتند.
- مسلمانان از اسطرلاب برای مطالعه موقعیت ستارگان استفاده می‌کردند.
- دریانوردان با استفاده از ستاره قطبی مسیر خود را در دریا پیدا می‌کردند.
ترجمه آثار علمی
- پس از گسترش سرزمین‌های اسلامی، دانش و علوم ملت‌های مختلف در اختیار مسلمانان قرار گرفت.
- آثار علمی ایران و یونان از زبان‌های فارسی و یونانی به عربی ترجمه شدند.
- برای ترجمه کتاب‌ها، مراکز ترجمه ایجاد شد.
حمایت از دانشمندان
- برخی فرمانروایان از دانشمندان و هنرمندان حمایت می‌کردند.
- آنها برای ساخت کتابخانه، مدرسه و مراکز علمی اقدام می‌کردند.
تجارت و بازرگانی
- تجارت در سرزمین‌های اسلامی از راه‌های خشکی و دریایی رونق داشت.
- رفت‌وآمد بازرگانان باعث انتقال علوم و فنون از یک منطقه به منطقه دیگر می‌شد.
کاغذسازی
- مسلمانان فن کاغذسازی را از چینی‌ها آموختند و آن را گسترش و کامل کردند.
- در شهرهایی مانند بغداد، نیشابور و بخارا کتاب‌فروشی‌های زیادی وجود داشت.
مراکز علمی جهان اسلام
- دانشگاه جندی شاپور از مراکز مهم علمی بود و در اهواز قرار داشت.
- دانشگاه جندی شاپور در زمان ساسانیان تأسیس شده بود و پس از ورود اسلام به ایران نیز حدود ۳۰۰ سال به فعالیت خود ادامه داد.
- در شهرهای اسلامی کتابخانه‌های بزرگی وجود داشت؛ کتابخانه بخارا از نمونه‌های مهم بود.
- ابن‌سینا سال‌ها در کتابخانه بزرگ بخارا مطالعه و تحقیق کرد.
نظامیه‌ها
- نظامیه‌ها مدارسی بودند که دانش‌آموزان و دانشجویان در آنها تحصیل و زندگی می‌کردند.
- هزینه تحصیل و زندگی آنان را حکومت تأمین می‌کرد.
- خواجه نظام‌الملک از وزیران معروف ایرانی، این مدارس را تأسیس کرد.
- نظامیه‌های نیشابور و بغداد مشهور بودند.
رصدخانه‌ها
- رصدخانه‌ها محل تحقیق درباره ستارگان و آسمان بودند.
- شهرهای بغداد، اصفهان، مراغه و ری رصدخانه داشتند.
بیمارستان‌ها
- نخستین بیمارستان شناخته‌شده مربوط به دانشگاه جندی شاپور بود و مدرسه پزشکی نیز داشت.
- از بیمارستان‌های معروف دوره اسلامی، بیمارستانی بود که عضدالدوله دیلمی در بغداد ساخت و دارای داروخانه بود.
- در دوره اسلامی، کتابخانه‌ها، دانشگاه‌ها و مراکز علمی فراوانی در سرزمین‌های اسلامی وجود داشت.
- بعدها اروپاییان آثار علمی مسلمانان را ترجمه کردند و علوم و فنون از سرزمین‌های اسلامی به اروپا منتقل شد.