مطالعات اجتماعی ششم
🧠 آزمون تستی درس17
- دریاها گودال‌های پر از آب هستند که به اقیانوس‌ها راه دارند.
- اقیانوس‌ها پهنه‌های بسیار بزرگ آبی کره زمین هستند.
- ایران از شمال و جنوب به دریاها دسترسی دارد.
- دریاهای مهم ایران شامل دریای خزر در شمال و خلیج فارس و دریای عمان در جنوب هستند.
دریای خزر
- دریای خزر در واقع یک دریاچه است، اما به آن دریا گفته می‌شود.
- نام‌های تاریخی دریای خزر: دریای گیلان، دریای مازندران، دریای قزوین و دریای گرگان.
- در نقشه‌های خارجی به آن «کاسپین» گفته می‌شود.
- بخش شمالی دریای خزر کم‌عمق است و در بعضی نقاط عمق آن کمتر از ۱۰ متر است.
- بخش جنوبی آن، نزدیک ایران، عمقی بیش از ۱۰۰۰ متر دارد.
- شوری آب دریای خزر از بسیاری از دریاها و اقیانوس‌ها کمتر است.
- رودهایی مانند سفیدرود، چالوس، هراز و گرگان به دریای خزر می‌ریزند.
- کشورهای پیرامون دریای خزر: ایران، روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان.
خلیج فارس
- خلیج، پیشروی آب دریا در خشکی است.
- خلیج فارس از دهانه اروندرود تا بندرعباس امتداد دارد.
- خورها بریدگی‌های عمیق در کناره خلیج فارس هستند و برای ایجاد بندر و پهلو گرفتن کشتی‌ها مناسب‌اند.
- عمق متوسط خلیج فارس حدود ۳۰ متر است.
- آب خلیج فارس از دریای عمان شورتر است.
- خلیج فارس دارای جزیره‌های بزرگ و کوچک زیادی است.
- بزرگ‌ترین جزیره ایران در خلیج فارس، قشم است.
- جزیره‌های مهم: قشم، کیش، لاوان، خارک، خارکو، لارک، سیری، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک.
- رودهای مهمی که به دریاهای جنوب می‌ریزند: کارون، اروندرود، جراحی، هندیجان، مند، شور و سرباز.
- ایران از طریق خلیج فارس با کشورهای کویت، عربستان، بحرین، قطر، امارات و عراق ارتباط دریایی دارد.
- نام «خلیج فارس» ریشه تاریخی دارد و در منابع تاریخی و جغرافیایی مختلف با نام دریای پارس یا خلیج فارس آمده است.
- ۱۰ اردیبهشت به عنوان «روز ملی خلیج فارس» نام‌گذاری شده است.
دریای عمان
- ساحل دریای عمان از بندرعباس تا بندر گواتر امتداد دارد.
- دریای عمان به اقیانوس هند راه دارد.
- عمق دریای عمان هرچه به سمت اقیانوس می‌رود بیشتر می‌شود.
- عمق آن در اطراف چابهار به حدود ۳۰۰۰ متر می‌رسد.
- خلیج فارس از طریق یک آبراهه به دریای عمان متصل می‌شود.
- «تنگه» آبراهه‌ای است که دو دریا را به یکدیگر وصل می‌کند.
- تنگه هرمز، خلیج فارس را به دریای عمان متصل می‌کند.
- خلیج فارس و دریای عمان، ایران را به کشورهای جنوبی و آب‌های آزاد مرتبط می‌کنند.