درس18: دریا، نعمت خداوندی – فیلم های آموزشی محمّد آهنگرداودی

مطالعات اجتماعی ششم

🧠 آزمون تستی درس18

خلیج فارس از طریق تنگه هرمز و دریای عمان به اقیانوس هند راه دارد.
کشورهای مهم نفت‌خیز اطراف خلیج فارس: ایران، عربستان، کویت، بحرین و قطر.
خلیج فارس به دلیل داشتن منابع فراوان نفت و گاز، «انبار نفت جهان» نامیده می‌شود.
نفت و گاز از کف خلیج فارس، به‌ویژه در مناطق کم‌عمق نزدیک ساحل، استخراج می‌شوند.
نفتکش‌های بزرگ از خلیج فارس و تنگه هرمز عبور می‌کنند و نفت کشورهای نفت‌خیز را به نقاط مختلف جهان می‌برند.
دریای خزر نیز دارای منابع نفت و گاز است.

دریاهای ایران دارای صدها نوع ماهی با ارزش غذایی و طعم‌های متفاوت هستند.
میگو یکی از آبزیان مهم دریاهای جنوب ایران است.
دریای خزر بزرگ‌ترین منبع ماهیان خاویاری در جهان است.
خاویار تخم ماهیان خاویاری است و به «مروارید سیاه» معروف است.
ایران مقدار زیادی میگو و خاویار به کشورهای دیگر صادر می‌کند.
صید ماهی دارای قوانین و مقررات است و صید بی‌موقع ممنوع است.
برای ماهیگیری در آب‌های عمیق از کشتی‌های مجهز دارای وسایل پیشرفته و سردخانه استفاده می‌شود.
ماهی‌های صیدشده باید در یخچال و سردخانه نگهداری شوند تا فاسد نشوند.
بخشی از ماهی‌های صیدشده به کارخانه‌های کنسروسازی منتقل می‌شوند.
برآمدگی در سر و ته قوطی کنسرو می‌تواند نشانه فساد آن باشد؛ تاریخ انقضا نیز باید بررسی شود.

بخش عمده‌ای از صادرات و واردات کشور از طریق بندرها انجام می‌شود.
در بنادر، شغل‌هایی مانند بارگیری، باراندازی و انبارداری وجود دارد.
کشتی‌های ماهیگیری، تفریحی، تجاری و نفتکش در کارخانه‌های کشتی‌سازی ساخته می‌شوند.
مراکز کشتی‌سازی و لنج‌سازی در بندرعباس، بوشهر، چابهار و نکا وجود دارند.
دریا برای مردم، به‌ویژه ساحل‌نشینان، شغل‌های گوناگونی ایجاد کرده است.

سواحل شمالی ایران در فصل تابستان مقصد بسیاری از گردشگران هستند.
سواحل جنوبی و مناطقی مانند کیش، قشم، بندرعباس و چابهار در فصل زمستان برای گردشگری مناسب‌اند.
گردشگران در مناطق ساحلی از دریا، بناهای تاریخی و بازارها دیدن می‌کنند.

سازمان شیلات در زمینه ماهیگیری و صیادی، آموزش ماهیگیران، امور کشتی‌ها و قایق‌های ماهیگیری و تولید کنسرو فعالیت می‌کند.
سازمان بنادر و دریانوردی در زمینه پاکسازی و لایروبی بنادر، احداث اسکله و حمل‌ونقل کشتی‌ها فعالیت دارد.

خلیج فارس و دریای عمان زیستگاه انواع ماهی‌های زینتی، مرجان‌ها، صدف‌ها، لاک‌پشت‌ها، دلفین‌ها و نهنگ‌ها هستند.
دریای خزر نیز محل زندگی انواع ماهیان و پرندگان مهاجر است.
ریختن زباله‌های سمی و شیمیایی در دریا باعث آسیب به آبزیان می‌شود.
ریختن نفت در دریا از عوامل مهم آلودگی و نابودی موجودات دریایی است.
صید بی‌رویه و بی‌موقع باعث کاهش آبزیان می‌شود.
برای حفاظت از دریا باید از ورود نفت و زباله و آب‌های آلوده به دریا جلوگیری کرد.
آموزش مردم، ایمن‌سازی نفتکش‌ها و برخورد با قانون‌شکنان از راه‌های حفاظت از دریا است.