مطالعات اجتماعی ششم
🧠 آزمون تستی درس19
مرز چیست؟
- مرز، خط مشخصی است که یک کشور را از کشور دیگر جدا می‌کند.
- برای تعیین مرز، کشورها بر سر خطوط مرزی توافق می‌کنند و سپس این خطوط روی نقشه و زمین مشخص می‌شوند.
- در مناطق مرزی، میله‌ها و تیرک‌های مرزی برای مشخص کردن مرز قرار می‌گیرند.
- پاسگاه‌های مرزی برای دیده‌بانی و حفاظت از مرزها ایجاد می‌شوند.
- مرز فقط روی زمین نیست؛ فضای بالای مرز زمینی نیز جزء مرز کشور است و عبور از مرز هوایی نیاز به اطلاع و اجازه دارد.
مرزهای ایران
- ایران با عراق طولانی‌ترین مرز زمینی را دارد.
- کوتاه‌ترین مرز زمینی ایران با ارمنستان است.
- گاهی پدیده‌های طبیعی مانند رودخانه، کوه، بیابان و دریاچه به عنوان مرز کشورها استفاده می‌شوند.
- کوه‌های آرارات بخشی از مرز ایران و ترکیه را تشکیل می‌دهند.
- رودهای مرزی ایران شامل ارس، اترک و اروندرود هستند.
- همسایگان زمینی ایران: پاکستان، افغانستان، ترکمنستان، آذربایجان، ارمنستان، ترکیه و عراق.
- همسایگان دریایی ایران: روسیه، قزاقستان، ترکمنستان، آذربایجان، ارمنستان، ترکیه، عراق، کویت، عربستان، بحرین، قطر، امارات و عمان نیستند؛ در متن درس، همسایگان دریایی به‌صورت امارات، قطر، بحرین، عمان، کویت، عربستان، روسیه و قزاقستان ذکر شده‌اند.
روابط ایران با همسایگان
- روابط با کشورهای همسایه شامل روابط بازرگانی، فرهنگی، زیارتی و گردشگری است.
- ایران با همسایگان خود کالا صادر می‌کند و از آنها کالا می‌خرد.
- مردم ایران برای زیارت خانه کعبه و حرم پیامبر(ص) به عربستان سفر می‌کنند.
- زائران ایرانی برای زیارت حرم حضرت علی(ع)، امام حسین(ع) و حضرت ابوالفضل(ع) به عراق می‌روند.
- مردم کشورهای همسایه نیز برای زیارت امام رضا(ع) و حضرت معصومه(س) به ایران سفر می‌کنند.
- گردشگران ایرانی و مردم کشورهای همسایه برای دیدن آثار تاریخی و مناطق تفریحی به کشورهای یکدیگر سفر می‌کنند.
گذرنامه و روادید
- برای خروج از کشور به «گذرنامه» یا پاسپورت نیاز داریم.
- گذرنامه مانند شناسنامه خارجی فرد است و مشخصات و تابعیت او در آن ثبت می‌شود.
- «روادید» یا ویزا اجازه ورود و سفر به کشور دیگر است که معمولاً از سفارت آن کشور دریافت می‌شود.
- خانه کعبه در مکه و حرم پیامبر(ص) در مدینه، در عربستان قرار دارند.
- حرم حضرت علی(ع) در نجف و حرم امام حسین(ع) و حضرت ابوالفضل(ع) در کربلا، در عراق قرار دارند.
شباهت‌های ایران و همسایگان
- مردم همه کشورهای همسایه ایران به جز ارمنستان مسلمان هستند.
- دین مردم ارمنستان مسیحیت است.
- زبان فارسی در افغانستان رایج است و مردم افغانستان و پاکستان به زبان و ادبیات فارسی علاقه‌مندند.
نوروز و جشن‌ها
- نوروز یکی از جشن‌های کهن ایران باستان است که در برخی کشورهای همسایه نیز برگزار می‌شود.
- در افغانستان سال رسمی با نوروز آغاز می‌شود.
- در افغانستان و برخی مناطق پاکستان، سفره هفت‌میوه رواج دارد.
- در جمهوری آذربایجان، آجیل از عناصر سفره نوروزی است.
- در پاکستان نوروز را «عالم‌افروز» می‌نامند.
- در ترکمنستان مراسم ورزشی، بازی و طبیعت‌گردی در نوروز رایج است.
- برخی مردم شمال ترکیه نیز نوروز را جشن می‌گیرند.
- عید فطر و عید قربان به دلیل مسلمان بودن بیشتر مردم کشورهای همسایه، در این کشورها برگزار می‌شوند.