درس7: طلای سیاه

مطالعات اجتماعی ششم

📚 آموزش درس7

📝 خلاصه نکات درس7

📝 آموزش مفهومی درس7

📝 نکات مهم نوشتاری درس7

❓ سوالات درس7

🧠 آزمون تستی درس7


منابع انرژی

  • انرژی به شکل‌های گوناگون در طبیعت وجود دارد.
  • سه گروه مهم منابع انرژی شامل سوخت‌های فسیلی، انرژی‌های تجدیدپذیر و انرژی هسته‌ای هستند.
  • زغال‌سنگ، نفت و گاز و فرآورده‌هایی مانند بنزین و گازوئیل، سوخت‌های فسیلی هستند.
  • بیشترین انرژی مورد نیاز جهان امروز از سوخت‌های فسیلی تأمین می‌شود.

نفت و گاز

  • ایران از کشورهای دارای منابع بزرگ نفت و گاز در جهان است.
  • نفت و گاز منابع طبیعی و تجدیدناپذیر هستند و تشکیل آنها میلیون‌ها سال طول می‌کشد.
  • نفت از بقایای جانوران و گیاهان در دریاهای قدیمی و بر اثر گرما، فشار و تغییرات شیمیایی طی میلیون‌ها سال تشکیل شده است.
  • تمام شدن نفت می‌تواند فعالیت کارخانه‌ها، وسایل نقلیه و زندگی مردم را با مشکل روبه‌رو کند.
  • نفت و گاز فقط متعلق به نسل امروز نیستند و باید به نیاز نسل‌های آینده نیز توجه شود.
  • وابسته نبودن کشور به صادرات نفت اهمیت دارد؛ زیرا منابع نفتی همیشگی نیستند.

منابع نفتی ایران

  • بیشتر منابع نفتی ایران در جنوب غربی و غرب کشور قرار دارند.
  • مناطق مهم نفت‌خیز: خوزستان، خلیج فارس، ایلام و کرمانشاه.
  • در اطراف تهران و قم نیز نفت کشف شده است.
  • نخستین چاه نفت ایران در مسجدسلیمان، استان خوزستان حفر شد.
  • نفت خام پس از استخراج، از طریق خطوط لوله به پالایشگاه‌ها منتقل می‌شود.
  • پالایشگاه‌های مهم نفت: اصفهان، بندرعباس، تهران، کرمانشاه، آبادان، اراک و لاوان.
  • نفت تصفیه‌شده و فرآورده‌های نفتی از طریق خطوط لوله به نقاط مختلف کشور منتقل می‌شوند و در خانه‌ها، کارخانه‌ها و وسایل حمل‌ونقل مصرف می‌شوند.

منابع گاز ایران

  • بیشتر منابع گاز ایران در جنوب و شمال‌شرق کشور قرار دارند.
  • منابع مهم جنوب: خوزستان، عسلویه و کنگان در بوشهر و سرخون در هرمزگان.
  • منبع مهم شمال‌شرق: خانگیران سرخس در خراسان رضوی.
  • گاز از طریق شبکه و خطوط لوله سراسری به بسیاری از شهرهای ایران منتقل می‌شود.
  • بخش زیادی از نفت ایران به کشورهای دیگر صادر می‌شود و درآمد حاصل از آن برای فعالیت‌های مختلف کشور به کار می‌رود.

برق

  • یکی از مهم‌ترین منابع انرژی مورد استفاده ما برق است.
  • بیشتر برق کشور از طریق نیروگاه‌های حرارتی تولید می‌شود.
  • در نیروگاه حرارتی با سوزاندن نفت کوره، گاز یا گازوئیل، آب به بخار تبدیل می‌شود؛ فشار بخار توربین‌ها را می‌چرخاند و برق تولید می‌شود.
  • در نیروگاه آبی، فشار آب ذخیره‌شده پشت سد، توربین‌ها را به حرکت درمی‌آورد و برق تولید می‌شود.
  • در سال ۱۴۰۲ حدود ۸۰ درصد برق کشور از نیروگاه‌های حرارتی تولید شده است.
  • تولید برق آبی در ایران کمتر است؛ زیرا ایران کشوری کم‌باران است و بخش زیادی از آن در مناطق خشک و نیمه‌خشک قرار دارد.
  • برق آبی نسبت به برق حرارتی برای محیط زیست مناسب‌تر است؛ زیرا برای تولید آن سوخت‌های فسیلی سوزانده نمی‌شود.