درس9: پیشرفت های علمی مسلمانان

مطالعات اجتماعی ششم

📚 آموزش درس9

📝 خلاصه نکات درس9

📝 آموزش مفهومی درس9

📝 نکات مهم نوشتاری درس9

❓ سوالات درس9

🧠 آزمون تستی درس9


  • اسلام از سرزمین عربستان ظهور کرد و پس از هجرت پیامبر اکرم (ص) از مکه به مدینه گسترش یافت.
  • پس از رحلت پیامبر (ص)، مسلمانان اسلام را به سرزمین‌های خارج از شبه‌جزیره عربستان از جمله ایران گسترش دادند.
  • اسلام در قاره‌های آسیا، اروپا و آفریقا گسترش یافت.
  • قرآن و آموزه‌های اسلامی به تفکر و آموختن علم اهمیت زیادی می‌دادند.
  • مسلمانان با استفاده از دانش گذشته و گسترش آن، سرزمین‌های اسلامی را به کانون علمی جهان تبدیل کردند.
  • ایرانیان سهم بزرگی در گسترش اسلام و پیشرفت‌های علمی داشتند.
  • در دوره اسلامی دانشمندان به دلیل مهارت در چند علم، حکیم نامیده می‌شدند.

مهندسی و اختراعات

  • اسماعیل جزری از مهندسان مشهور مسلمان در قرن ششم هجری بود.
  • جزری در کتاب خود ۵۰ دستگاه را معرفی کرده است؛ مانند ساعت آبی، ساعت شمعی، دستگاه‌های خودکار، وسایل اندازه‌گیری خون و تلمبه.
  • مسلمانان چرخاب یا چرخ آب‌کشی را برای آبیاری و آب‌کشی اختراع کردند.
  • نوعی چرخاب برای آب‌کشی از چاه استفاده می‌شد و به چرخ چاه معروف بود.

پزشکی

  • ایرانیان مسلمان در دانش پزشکی پیشرفت زیادی داشتند.
  • زکریای رازی درباره نقش غذا در سلامت و درمان بیماری‌ها کتاب نوشته و برخی داروها را ابتدا روی حیوانات آزمایش می‌کرد.
  • ابوعلی سینا از پزشکان بزرگ ایرانی بود.
  • مهم‌ترین کتاب پزشکی ابن‌سینا قانون است که سال‌ها در دانشگاه‌های بزرگ اروپا تدریس می‌شد.

شیمی

  • واژه شیمی از کیمیا گرفته شده است.
  • زکریای رازی به عنوان کاشف الکل شناخته می‌شود.
  • جابر بن حیان کتاب‌های زیادی درباره علم شیمی نوشته است.

ریاضیات

  • ایرانیان مسلمان در گسترش علم ریاضی نقش مهمی داشتند.
  • خوارزمی و خیام از ریاضی‌دانان مشهور دوره اسلامی بودند.
  • آنان درباره اعداد، حل مسائل ریاضی و شکل‌های هندسی مطالب جدیدی مطرح کردند.

ستاره‌شناسی

  • ابوریحان بیرونی دانشمند بزرگ ایرانی و در زمینه‌های فلسفه، ریاضیات، تاریخ، جغرافیا و نجوم مهارت داشت.
  • او درباره تقویم، سال و ماه، حرکت ماه و سیارات و فاصله آنها پژوهش و کتاب‌هایی نوشته است.

خط زمان و قرن

  • خط زمان نشان می‌دهد هر رویداد در چه زمانی اتفاق افتاده است.
  • هر ۱۰۰ سال یک قرن یا سده نام دارد.
  • سال‌های ۱ تا ۱۰۰ = قرن اول هجری؛ ۱۰۱ تا ۲۰۰ = قرن دوم؛ ۲۰۱ تا ۳۰۰ = قرن سوم و به همین ترتیب.
  • سال‌های ۱ تا ۵۰ هر قرن، نیمه اول و سال‌های ۵۱ تا ۱۰۰، نیمه دوم آن قرن هستند.
  • ابن‌سینا در ۳۷۰ هجری متولد شد؛ یعنی نیمه دوم قرن چهارم.
  • ابن‌سینا در ۴۲۸ هجری درگذشت؛ یعنی نیمه اول قرن پنجم.
  • زکریای رازی: ۲۵۱ تا ۳۱۳ هجری؛ نیمه دوم قرن سوم تا نیمه اول قرن چهارم.
  • ابوریحان بیرونی: ۳۶۲ تا ۴۴۰ هجری؛ نیمه دوم قرن چهارم تا نیمه اول قرن پنجم.
  • خیام: ۴۲۹ تا ۵۱۷ هجری؛ نیمه اول قرن پنجم تا نیمه اول قرن ششم.