مطالعات اجتماعی هفتم
🧠 آزمون تستی درس11
زیستگاه
- زیستگاه منطقه بزرگی است که مجموعه‌ای از گیاهان و جانوران خاص در آن زندگی می‌کنند.
- ایران به دلیل تنوع آب‌وهوایی، زیستگاه‌های گوناگونی دارد.
- فعالیت‌های نامناسب انسان می‌تواند به پوشش گیاهی و زندگی جانوران آسیب برساند.
- حفاظت از محیط زیست وظیفه‌ای مهم برای همه مردم است.
عناصر آب‌وهوا
- مهم‌ترین عناصر آب‌وهوا دما و بارش هستند.
- عناصر دیگری مانند میزان رطوبت، جهت وزش باد و سرعت باد نیز اندازه‌گیری می‌شوند.
- بارش می‌تواند به شکل باران، برف و تگرگ باشد.
- برای شناخت آب‌وهوای یک مکان، دما و بارش آن در ماه‌ها و سال‌های مختلف اندازه‌گیری و ثبت می‌شود.
نمودارهای آب‌وهوایی
- نمودار خطی برای نشان دادن دما به کار می‌رود.
- نمودار ستونی برای نشان دادن میزان بارش استفاده می‌شود.
- نمودار ترکیبی می‌تواند هم‌زمان دما و بارش یک منطقه را نشان دهد.
نواحی آب‌وهوایی ایران
ایران به طور کلی به چهار ناحیه آب‌وهوایی تقسیم می‌شود:
۱. معتدل و مرطوب خزری
- در کنار دریای خزر و بین دریای خزر و رشته‌کوه البرز قرار دارد.
- مرطوب‌ترین ناحیه آب‌وهوایی ایران است.
- در تمام ماه‌های سال بارندگی دارد.
- تابستان‌ها و زمستان‌های معتدل دارد.
- دارای جنگل‌های انبوه و پوشش گیاهی فراوان است.
- در بسیاری از مناطق کشاورزی به صورت دیم انجام می‌شود.
- برنج از محصولاتی است که به آبیاری نیاز دارد.
- بارندگی زیاد آن به دلیل وجود البرز، وزش بادهای باران‌آور و تبخیر آب دریای خزر است.
۲. معتدل و نیمه‌خشک کوهستانی
- شامل کوهستان‌های مرتفع و کوهپایه‌های ایران است.
- زمستان‌های سرد و تابستان‌های معتدل دارد.
- در ارتفاعات زمستان‌ها برف و یخبندان شدید رخ می‌دهد.
- در بیشتر ماه‌های سال بارندگی دارد، اما تابستان‌ها خشک است.
- جنگل‌ها و مراتع سرسبز در ارتفاعات دیده می‌شوند.
- به دلیل بارش کافی، کشاورزی دیم در آن امکان‌پذیر است.
۳. گرم و خشک داخلی
- بیشتر نواحی مرکزی ایران را شامل می‌شود.
- تابستان‌های گرم و خشک دارد.
- بارندگی کم و محدود به چند ماه سال است.
- بیابان لوت از مناطق این ناحیه است.
- اختلاف دمای شب و روز زیاد است.
- پوشش گیاهی کم است.
- گیاهانی مانند تاغ، گز و بوته‌های خاردار در این ناحیه رشد می‌کنند.
- به دلیل بارش کم، کشاورزی دیم در آن امکان‌پذیر نیست.
۴. گرم و شرجی سواحل جنوب
- در امتداد خلیج فارس و دریای عمان قرار دارد.
- از جلگه خوزستان تا بندر چابهار کشیده شده است.
- تابستان‌های بسیار گرم و زمستان‌های ملایم دارد.
- بارندگی کم است و از نظر بارش جزو نواحی خشک محسوب می‌شود.
- به دلیل وجود دریا و تبخیر آب، رطوبت هوا زیاد و هوا شرجی است.
- به دلیل بارندگی کم، کشاورزی دیم در این ناحیه امکان‌پذیر نیست.
تأثیر آب‌وهوا بر زندگی انسان
- تنوع آب‌وهوا بر کشاورزی، نوع غذا، پوشاک، مسکن و فعالیت‌های مردم تأثیر می‌گذارد.
- نوع پوشش گیاهی و جانوران هر منطقه نیز با شرایط آب‌وهوایی آن ارتباط دارد.