درس13: جمعیت ایران – فیلم های آموزشی محمّد آهنگرداودی

مطالعات اجتماعی هفتم

🧠 آزمون تستی درس13

جمعیت ایران

جمعیت ایران در سال ۱۳۹۵ حدود ۸۰ میلیون نفر بوده است.
جمعیت در همه مناطق ایران به یک اندازه پراکنده نشده است.
بعضی مناطق پرتراکم و بعضی مناطق کم‌تراکم یا تقریباً خالی از جمعیت هستند.
انسان‌ها نیز مانند منابع طبیعی، از سرمایه‌های مهم کشور به شمار می‌روند.

اگر تعداد تولدها بیشتر از مرگ‌ومیر باشد، جمعیت افزایش می‌یابد.
اگر تعداد تولدها کمتر از مرگ‌ومیر باشد، جمعیت کاهش می‌یابد.
کاهش شدید زاد و ولد می‌تواند باعث کاهش جمعیت جوان و افزایش جمعیت سالمندان شود.
کاهش جمعیت جوان می‌تواند به کمبود نیروی کار و کاهش فعالیت‌های اقتصادی منجر شود.
جمعیت جوان می‌تواند در تولید، فعالیت‌های اقتصادی، پیشرفت علمی و توسعه کشور نقش داشته باشد.

تراکم جمعیت = جمعیت ÷ مساحت

برخی نواحی داخلی ایران جمعیت کمی دارند.
عوامل کاهش جمعیت در این مناطق:
- کمبود بارندگی
- آب‌وهوای گرم و خشک
- کمبود آب
- خاک نامساعد و شور
دشت لوت و دشت کویر تقریباً خالی از جمعیت هستند.

منطقه شهری تهران پرتراکم‌ترین ناحیه کشور است.
وجود پایتخت، سازمان‌های دولتی، دانشگاه‌ها، بیمارستان‌ها و صنایع باعث جذب جمعیت در تهران شده است.
تراکم زیاد تهران مشکلاتی مانند آلودگی هوا، ترافیک، آلودگی صوتی و افزایش هزینه‌های زندگی ایجاد کرده است.
جلگه‌های کناره دریای خزر از مناطق پرتراکم ایران هستند.
عوامل جذب جمعیت در سواحل خزر:
- بارندگی کافی
- آب فراوان
- آب‌وهوای معتدل
- خاک حاصلخیز
- رونق کشاورزی
خوزستان به دلیل وجود منابع نفت و گاز جمعیت زیادی را جذب کرده است.
کوهپایه‌های البرز و زاگرس و دشت‌های حاصلخیز نیز در مناطقی که آب، بارش و خاک مناسب دارند، جمعیت بیشتری را جذب کرده‌اند.

طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، بیش از ۷۰ درصد جمعیت ایران در شهرها و کمتر از ۳۰ درصد در روستاها زندگی می‌کردند.
روستاییان نقش مهمی در کشاورزی و اقتصاد کشور دارند.
ایران بیش از ۱۲۰۰ شهر دارد.
از پرجمعیت‌ترین شهرهای ایران می‌توان به تهران، مشهد، کرج، اصفهان، تبریز، شیراز، اهواز و قم اشاره کرد.

افزایش جمعیت باعث افزایش مصرف منابع طبیعی می‌شود.
باید با مدیریت صحیح، صرفه‌جویی و تغییر الگوی مصرف از منابع طبیعی مانند آب و خاک حفاظت کنیم.