مطالعات اجتماعی هفتم
🧠 آزمون تستی درس16
سفرهای زیارتی
- سفر زیارتی با هدف بازدید و زیارت مکان‌های مقدس، مرقد پیامبران، امامان و امامزاده‌ها انجام می‌شود.
- مساجد تاریخی و باشکوه نیز از جاذبه‌های زیارتی و معماری ایران هستند.
- نمونه‌ها: مسجد امام و مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان، مسجد جامع یزد و مسجد گوهرشاد مشهد.
- مشهد مقدس مهم‌ترین قطب زیارتی ایران است.
- حرم امام رضا(ع) علاوه بر اهمیت زیارتی، از نظر تاریخی و معماری ایرانی ـ اسلامی نیز اهمیت زیادی دارد.
- مجموعه آستان قدس رضوی دارای صحن‌ها، مسجد گوهرشاد، کتابخانه‌ها، مراکز درمانی، مهمان‌سرا و موزه‌های مختلف است.
- از موزه‌های آستان قدس می‌توان به موزه قرآن، سکه، صدف و سلاح اشاره کرد.
- خادمان حرم مسئول نظم و راهنمایی زائران هستند.
- حرم حضرت معصومه(ع) در قم و آرامگاه حضرت احمد بن موسی(ع) معروف به شاهچراغ در شیراز قرار دارد.
گردشگری تاریخی
- ایران به دلیل تاریخ طولانی، آثار و بناهای تاریخی فراوانی دارد.
- مسجدها، کاروانسراها، کاخ‌ها، حمام‌ها، بازارها، پل‌ها، آرامگاه شاعران و دانشمندان، خانه‌های تاریخی و برج‌ها از جاذبه‌های تاریخی هستند.
- برخی آثار تاریخی ایران به عنوان میراث جهانی شناخته شده‌اند و باید از آنها محافظت شود.
- تخت جمشید در استان فارس از آثار مهم تاریخی ایران است.
- ساخت تخت جمشید در زمان داریوش اول هخامنشی آغاز و در دوره جانشینان او تکمیل شد.
- تخت جمشید نمونه‌ای از پیشرفت معماری، مهندسی و هنر ایرانی در دوره باستان است.
طبیعت‌گردی
- طبیعت‌گردی یعنی سفر به مناطق طبیعی برای گردش، استراحت، مطالعه یا تحقیق، بدون آسیب رساندن به محیط زیست.
- جاذبه‌های طبیعی ایران شامل:
- کوه‌ها
- غارها
- چشمه‌های آب معدنی
- جنگل‌ها
- بیابان‌ها
- آبشارها
- سواحل
- پناهگاه‌های حیات وحش
- روستاهای زیبا
- تنوع ناهمواری‌ها و آب‌وهوا باعث شده ایران دارای زیستگاه‌ها و جاذبه‌های طبیعی متنوعی باشد.
- ایران از زیبایی‌های هر چهار فصل برخوردار است.
- نمونه‌های جاذبه‌های طبیعی: آبشار ویسادار گیلان، سواحل چابهار و دره خزینه لرستان.
گردشگری و حفاظت از محیط زیست
- گردشگری در طبیعت اگر بدون رعایت اصول انجام شود، می‌تواند به محیط زیست آسیب برساند.
- رها کردن زباله باعث آلودگی طبیعت، آب و خاک و آسیب به جانوران می‌شود.
- گردشگران باید زباله‌های خود را جمع‌آوری کرده و در محل مناسب قرار دهند.
- نباید به گیاهان، جانوران و منابع طبیعی آسیب وارد کرد.
- برای جلوگیری از آسیب گردشگری به طبیعت، پارک‌های ملی و مناطق حفاظت‌شده ایجاد شده‌اند.
- در پارک‌های ملی فعالیت‌هایی مانند بوته‌کنی، شکار و چرای دام ممنوع است.
- بخشی از پارک‌های ملی برای گردش و تفریح مردم اختصاص داده می‌شود.
واژه‌های مهم
- طبیعت‌گردی (اکوتوریسم): سفر به مناطق طبیعی بدون آسیب رساندن به محیط زیست.
- میراث جهانی: آثار تاریخی یا ارزشمندی که به دلیل اهمیت استثنایی، توسط یونسکو به عنوان میراث جهانی معرفی می‌شوند.
- میراث زیستی جهانی: مناطق و پدیده‌های طبیعی ارزشمندی که برای حفظ آنها اهمیت جهانی دارند.
- غار: حفره‌ای طبیعی در سطح زمین که معمولاً در دامنه کوه‌ها ایجاد می‌شود.
- عتبات عالیات: آرامگاه‌های امامان شیعه(ع) در شهرهای نجف، کربلا، کاظمین و سامرا در عراق.