مطالعات اجتماعی هشتم
📝 نکات مهم درس2
🧠 آزمون تستی درس2
انفاق
- انفاق یعنی بخشش مال، علم، توانایی و وقت به افراد نیازمند.
- انفاق فقط مالی نیست و می‌تواند با آموزش، کمک، خدمت و اختصاص وقت انجام شود.
- قرآن کریم بر انفاق تأکید فراوان دارد و در سوره آل‌عمران، آیه ۹۲، انفاق از چیزهای دوست‌داشتنی را موجب رسیدن به نیکی می‌داند.
- آثار انفاق: افزایش روحیه نیکوکاری، تمایل به کارهای خداپسندانه، بخشودگی گناهان، پاداش معنوی، افزایش برکت روزی و آرامش خاطر.
سازمان‌های مردم‌نهاد و مؤسسات خیریه
- سازمان‌های مردم‌نهاد و مؤسسات خیریه برای کمک به نیازمندان و حل مشکلات جامعه فعالیت می‌کنند.
- انجمن حمایت از بیماران خاص، مراکز نگهداری معلولان و سالمندان، درمانگاه‌های خیریه و مؤسسات حمایت از ایتام از نمونه‌های این مراکز هستند.
- سازمان‌های مردم‌نهاد برای فعالیت خود باید از وزارت کشور مجوز بگیرند.
- سازمان مردم‌نهاد یا «سمن» گروهی داوطلبانه، غیردولتی و غیرتجاری است.
خیرین مدرسه‌ساز
- خیرین مدرسه‌ساز به ساخت، تعمیر، نوسازی و تجهیز مدارس کمک می‌کنند.
- مدارس ساخته‌شده توسط خیرین به صورت رایگان در اختیار آموزش و پرورش قرار می‌گیرد.
- خیرین می‌توانند نام خود یا نام افراد موردنظرشان را روی مدرسه بگذارند.
- جهاد سازندگی پس از پیروزی انقلاب اسلامی با حضور داوطلبانه مردم برای آبادانی مناطق محروم و روستاها شکل گرفت.
وقف
- وقف یکی از راه‌های انفاق و تعاون در جامعه است.
- وقف یعنی اختصاص دادن مال یا دارایی برای استفاده دائمی در یک کار خیر.
- به اموال وقف‌شده «موقوفات» و به فردی که وقف می‌کند «واقف» گفته می‌شود.
- موقوفات باید مطابق نیت و شرایطی که واقف تعیین کرده است، استفاده شوند.
- وقف می‌تواند به صورت فردی، گروهی یا خانوادگی انجام شود.
- در وقف گروهی، چند نفر با مشارکت مالی خود یک کار خیر را انجام می‌دهند.
- مسجد، مدرسه، درمانگاه، کتابخانه، آب‌انبار و زمین یا درآمد حاصل از فعالیت‌های اقتصادی می‌توانند موضوع وقف باشند.
- سازمان اوقاف و امور خیریه مسئولیت اداره موقوفات هر منطقه را بر عهده دارد.
شرکت‌های تعاونی
- شرکت تعاونی زمانی تشکیل می‌شود که گروهی از مردم برای رفع نیازهای شغلی و معیشتی خود با یک هدف مشترک سرمایه‌گذاری و همکاری کنند.
- اعضای تعاونی در سود و زیان فعالیت شریک هستند.
- در تعاونی همه اعضا از حق رأی برابر برخوردارند؛ میزان سرمایه بیشتر، حق رأی بیشتری ایجاد نمی‌کند.
- هدف تعاونی‌ها معمولاً حل مشکلات اقتصادی، ایجاد رفاه و بهبود زندگی اعضاست.
- منافع حاصل از فعالیت تعاونی بین اعضا به طور برابر توزیع می‌شود.
- تعاونی‌ها می‌توانند تولیدی، توزیعی یا خدماتی باشند.
بخش‌های نظام اقتصادی
- بخش دولتی: اداره بنگاه‌های اقتصادی بزرگ در اختیار دولت است.
- بخش خصوصی: مالکیت و اداره بنگاه‌های اقتصادی در اختیار افراد است.
- بخش تعاونی: بنگاه‌های اقتصادی به صورت شرکت تعاونی اداره می‌شوند.
واژه‌های مهم
- ایتام: جمع یتیم؛ کسانی که پدر یا مادر خود را در کودکی از دست داده‌اند.
- مددکار: فردی که به افراد نیازمند کمک و یاری می‌کند.
- بنگاه اقتصادی: هر مکانی که در آن فعالیت اقتصادی انجام می‌شود.
- واقف: کسی که چیزی را وقف می‌کند.
- مؤسسه خیریه: مجموعه‌ای از افراد نیکوکار برای کمک به نیازمندان و آسیب‌دیدگان اجتماعی.