مطالعات اجتماعی هشتم
📝 نکات مهم درس21
🧠 آزمون تستی درس21
موقعیت و وسعت
- اروپا در نیمکره شمالی قرار دارد و می‌توان آن را ادامه آسیا یا بخشی از اوراسیا دانست.
- اروپا یکی از کم‌وسعت‌ترین قاره‌های جهان است.
- با وجود وسعت کم، جمعیت نسبتاً زیاد و متراکمی دارد.
ناهمواری‌های اروپا
- ناهمواری‌های اروپا به دو بخش «اروپای پیر» و «اروپای جوان» تقسیم می‌شود.
- اروپای پیر در شمال قرار دارد؛ کوه‌های کم‌ارتفاع، قله‌های گنبدی، دره‌های باز، جلگه‌های پهناور و دریاچه‌های فراوان دارد.
- اروپای جوان در جنوب قرار دارد؛ دارای رشته‌کوه‌های بلند، قله‌های نوک‌تیز، دامنه‌های پرشیب، دره‌های تنگ، آتشفشان و زمین‌لرزه است.
- رشته‌کوه‌های آلپ و پیرنه در اروپای جوان قرار دارند.
- قله مون‌بلان با ارتفاع ۴۸۰۸ متر، بلندترین قله رشته‌کوه آلپ است.
آب‌وهوای اروپا
- اروپا در مجموع آب‌وهوای معتدل و سرسبز دارد و بیابان گسترده‌ای در آن وجود ندارد.
- شمال اروپا و بخش‌هایی از اسکاندیناوی و ایسلند آب‌وهوای قطبی و سرد دارند.
- انگلستان و ایرلند آب‌وهوای معتدل اقیانوسی دارند.
- جریان آب گرم گلف‌استریم موجب ملایم‌تر شدن زمستان سواحل اقیانوس اطلس می‌شود.
- جنوب اروپا، مانند اسپانیا و ایتالیا، آب‌وهوای مدیترانه‌ای دارد؛ زمستان معتدل و مرطوب و تابستان گرم و خشک.
- مرکز و شرق اروپا به دلیل دوری از دریا، آب‌وهوای قاره‌ای دارند و بارندگی در آنها کمتر است.
رودهای اروپا
- اروپا رودهای پرآب و دائمی فراوانی دارد.
- رودها برای آبیاری، تولید برق، حمل‌ونقل و کشتیرانی استفاده می‌شوند.
- رودهای مهم اروپا: دانوب، ولگا، راین، دن و اِلب.
- دانوب طولانی‌ترین رود اروپا است و از چند کشور عبور می‌کند.
جمعیت
- اروپا یکی از متراکم‌ترین قاره‌های جهان است.
- آب‌وهوای مناسب، بارندگی کافی، رودهای پرآب، جلگه‌های وسیع و پیشرفت علم و فناوری در تراکم جمعیت آن مؤثر بوده‌اند.
- رشد جمعیت و میزان زاد و ولد در اروپا کاهش یافته است.
- جمعیت سالمندان افزایش یافته و جمعیت اروپا رو به پیری است.
زبان و دین
- بیشتر مردم اروپا سفیدپوست هستند.
- سه گروه مهم زبانی اروپا:
- لاتین: ایتالیایی و اسپانیایی
- ژرمنی: آلمانی و انگلیسی
- اسلاو: روسی و لهستانی
- بیشتر مردم اروپا مسیحی هستند.
- سه مذهب بزرگ مسیحیت: کاتولیک، پروتستان و ارتودوکس.
- رهبر مذهبی کاتولیک‌ها پاپ است و محل اقامت او در واتیکان قرار دارد.
- مسلمانان اروپا بیشتر در شبه‌جزیره بالکان زندگی می‌کنند.
- واتیکان در کنار شهر رم قرار دارد و کوچک‌ترین کشور جهان است.
اقتصاد اروپا
- سطح درآمد، سواد، بهداشت و طول عمر در بیشتر کشورهای اروپا بالاست.
- کشاورزی با ماشین‌آلات مدرن و روش‌های علمی انجام می‌شود.
- محصولات مهم جنوب اروپا شامل زیتون، مرکبات و انگور است.
- دامداری و دامپروری به صورت صنعتی انجام می‌شود.
- هلند و دانمارک از تولیدکنندگان و صادرکنندگان مهم محصولات گوشتی و لبنی هستند.
- غرب اروپا یکی از مناطق مهم صنعتی جهان است.
- اروپا انواع کالاها، ماشین‌آلات و ابزار را تولید و صادر می‌کند.
- منابع معدنی اروپا برای تأمین نیاز صنایع عظیم آن کافی نیست؛ بنابراین کشورهای صنعتی اروپا مواد اولیه، از جمله نفت، وارد می‌کنند.
- کشورهای اروپایی در گذشته برای دسترسی به منابع سایر سرزمین‌ها به استعمار روی آوردند.
اتحادیه اروپا و شینگن
- کشورهای عضو اتحادیه اروپا در زمینه‌های اقتصادی و سیاسی با یکدیگر همکاری می‌کنند.
- بسیاری از اعضا از واحد پول مشترک «یورو» استفاده می‌کنند.
- پیمان شینگن موجب کاهش کنترل مرزی میان کشورهای عضو شده و جابه‌جایی افراد را آسان‌تر کرده است.
- اروپا با چالش‌هایی مانند کاهش رشد اقتصادی، افزایش فقر و بی‌عدالتی نیز روبه‌رو است.
گردشگری
- اروپا جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی فراوانی دارد.
- سواحل، کوه‌های آلپ و ورزش‌های زمستانی از جاذبه‌های طبیعی مهم هستند.
- بناهای تاریخی، موزه‌ها و کلیساها از جاذبه‌های فرهنگی و تاریخی‌اند.
- فرانسه، اسپانیا و ایتالیا از کشورهای مهم اروپا در جذب گردشگر و کسب درآمد گردشگری هستند.
- برج پیزا و شهر ونیز از جاذبه‌های گردشگری ایتالیا هستند.