درس3:ساختار و تشکیلات دولت

مطالعات اجتماعی هشتم

📚 آموزش درس3

📝 نکات مهم درس3

❓ سوالات درس3

🧠 آزمون تستی درس3


قوه مجریه و دولت

  • حکومت ایران با سه قوه مقننه، قضائیه و مجریه و زیر نظر مقام رهبری اداره می‌شود.
  • قوه مجریه همان دولت و سازمان‌های وابسته به دولت است.
  • ریاست قوه مجریه بر عهده رئیس‌جمهور است.
  • رئیس‌جمهور پس از مقام رهبری، عالی‌ترین مقام رسمی کشور است.
  • مهم‌ترین وظایف رئیس‌جمهور، اجرای قانون اساسی و قوانین مصوب مجلس است.

انتخاب رئیس‌جمهور

  • رئیس‌جمهور با رأی مستقیم مردم برای چهار سال انتخاب می‌شود.
  • انتخاب مجدد رئیس‌جمهور فقط برای یک دوره چهار ساله متوالی امکان‌پذیر است.
  • داوطلبان ریاست‌جمهوری باید صلاحیتشان توسط شورای نگهبان تأیید شود.
  • نامزدها برنامه‌ها و دیدگاه‌های خود را از طریق تبلیغات، رسانه‌ها، سخنرانی و اینترنت به مردم معرفی می‌کنند.
  • حداقل سن رأی‌دهندگان ۱۸ سال است.
  • ایرانیان واجد شرایط، حتی ایرانیان ساکن خارج از کشور، می‌توانند در انتخابات شرکت کنند.

شرایط رئیس‌جمهور

  • ایرانی‌الاصل و تابع ایران باشد.
  • مدیر و مدبر باشد.
  • حسن سابقه، امانت و تقوا داشته باشد.
  • مؤمن و معتقد به مبانی جمهوری اسلامی ایران و مذهب رسمی کشور باشد.
  • از میان رجال مذهبی و سیاسی واجد شرایط انتخاب شود.

مراحل شروع به کار رئیس‌جمهور

  • تنفیذ: پس از انتخاب مردم، حکم رئیس‌جمهور توسط رهبر امضا و تنفیذ می‌شود.
  • تحلیف: رئیس‌جمهور در مجلس شورای اسلامی با حضور نمایندگان مجلس، شورای نگهبان و رئیس قوه قضائیه در برابر قرآن کریم سوگند یاد می‌کند.
  • رئیس‌جمهور و دولت در برابر ملت، رهبر و مجلس شورای اسلامی مسئول و پاسخگو هستند.

تشکیل دولت و کابینه

  • هیئت دولت از رئیس‌جمهور، معاونان و وزیران تشکیل می‌شود.
  • رئیس‌جمهور وزیران را انتخاب و برای گرفتن رأی اعتماد به مجلس معرفی می‌کند.
  • وزیران برنامه‌های خود را در مجلس ارائه می‌دهند.
  • هر وزیر برای شروع کار خود باید از اکثریت نمایندگان مجلس رأی اعتماد بگیرد.
  • هر وزیر مسئول یک وزارتخانه است.
  • وزارتخانه، محل و سازمانی است که امور مربوط به یک بخش مشخص کشور را اداره می‌کند.
  • تعداد وزارتخانه‌های کشور ۱۹ وزارتخانه است.
  • هیئت دولت با برگزاری جلسات و مشورت، درباره مسائل مهم کشور تصمیم‌گیری می‌کند.

وزارتخانه‌ها

  • وزارتخانه‌ها در تهران مستقر هستند و در استان‌ها و شهرستان‌ها سازمان‌ها و ادارات وابسته دارند.
  • نمونه‌ها:
    • مدرسه و آموزش ← وزارت آموزش و پرورش
    • جاده و بزرگراه ← وزارت راه و شهرسازی
    • سینما و کتابخانه ← وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
    • پزشک و بیمارستان ← وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
    • آب و برق ← وزارت نیرو