مطالعات اجتماعی هشتم
📝 نکات مهم درس5
🧠 آزمون تستی درس5
دوره نوجوانی
- نوجوانی دوره سنی ۱۲ تا ۱۸ سال است.
- در این دوره تغییرات جسمانی، ذهنی، عاطفی و اجتماعی ایجاد می‌شود که به تغییرات جسمانی «بلوغ» گفته می‌شود.
- نوجوانی دوره‌ای حساس است؛ زیرا فرد از کودکی فاصله گرفته و به سمت جوانی و بزرگسالی حرکت می‌کند.
- نوجوانان باید از فرصت‌های این دوره برای درس خواندن، مطالعه، یادگیری مهارت، ورزش، هنر، تفریح و شکوفایی استعدادها استفاده کنند.
- نوجوانان باید برای زندگی خود هدف‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت داشته باشند.
ویژگی‌های دوران نوجوانی
- هویت‌جویی: تلاش برای شناخت خود، جایگاه و هدف زندگی.
- هیجان‌طلبی و میل به تجربه کردن.
- استقلال‌طلبی و تمایل به تصمیم‌گیری و اظهار نظر مستقل.
- حساس شدن نسبت به ظاهر و تأیید همسالان.
- شک و تردید نسبت به برخی دانسته‌های قبلی و تمایل به تحقیق و کشف حقیقت.
آسیب‌های اجتماعی
- نوجوانان به دلیل هیجان‌طلبی و کنجکاوی ممکن است بیشتر در معرض آسیب‌های اجتماعی قرار گیرند.
- پرخاشگری و نزاع و اعتیاد از آسیب‌های مهم اجتماعی هستند.
- برای پیشگیری از آسیب‌ها باید مهارت‌های زندگی، کنترل خشم، نه گفتن و تصمیم‌گیری صحیح را یاد گرفت.
پرخاشگری و نزاع
- پرخاشگری و نزاع معمولاً نتیجه کنترل نکردن خشم است.
- خشم احساسی طبیعی است، اما باید به شکل صحیح کنترل و ابراز شود.
- پرخاشگری می‌تواند به صورت آزار، کتک‌زدن، مسخره کردن، تحقیر، ناسزا گفتن و تخریب وسایل بروز کند.
- پرخاشگری باعث کاهش تحمل، ایجاد مشکل در یادگیری و تحصیل و افزایش زمینه آسیب‌های اجتماعی می‌شود.
- خشم شدید می‌تواند قدرت تمرکز و تصمیم‌گیری صحیح را کاهش دهد.
سه قاعده هنگام خشم
- نباید به وسایل یا اموال خود و دیگران آسیب بزنیم.
- نباید به دیگران آسیب بزنیم.
- نباید به خودمان آسیب بزنیم.
راه‌های کنترل خشم
- پناه بردن به خدا و یاد کردن از او.
- نفس عمیق کشیدن و شمردن از یک تا ده.
- بیان آرام و مؤدبانه علت ناراحتی.
- ترک کردن محیط ناراحت‌کننده در صورت ناتوانی در کنترل خشم.
- گفت‌وگو و مشورت با بزرگ‌ترها.
- به یاد آوردن خوبی‌های طرف مقابل.
برخورد با فرد عصبانی
- با آرامش علت ناراحتی او را بپرسیم.
- به سخنان او خوب گوش کنیم و حرفش را قطع نکنیم.
- اگر اشتباه کرده‌ایم عذرخواهی و برای جبران آن تلاش کنیم.
- اگر فرد عصبانی احتمال آسیب رساندن دارد، سریع محیط را ترک کنیم و از بزرگ‌ترها کمک بگیریم.
مواد مخدر و اعتیاد
- مواد مخدر موادی هستند که بر دستگاه عصبی اثر می‌گذارند و باعث کاهش هوشیاری، بی‌حسی و بی‌حالی می‌شوند.
- مصرف مواد مخدر باعث وابستگی می‌شود و فرد برای به دست آوردن دوباره آن ماده احساس نیاز می‌کند.
- تجربه کردن مواد مخدر، حتی از روی کنجکاوی، خطرناک است.
- نداشتن مهارت «نه گفتن» می‌تواند نوجوانان را در معرض خطر قرار دهد.
عوامل گرایش به مواد مخدر
- عوامل فردی: مانند نداشتن آگاهی کافی.
- عوامل خانوادگی: مانند بی‌توجهی والدین به تربیت فرزندان.
- عوامل اجتماعی: مانند دسترسی آسان به مواد مخدر و نابرابری‌های اقتصادی و اجتماعی.
- تقویت آگاهی، تحکیم خانواده، ارتباط مناسب والدین با فرزندان، ایجاد اشتغال، ارتقای فرهنگی و کنترل مرزها از راه‌های پیشگیری هستند.
پیامدهای مواد مخدر
- آسیب به مغز و دستگاه عصبی.
- ضعف، لرزش و سرگیجه.
- اختلال خواب و تغییر شخصیت و رفتار.
- آسیب به قلب و ریه در اثر نیکوتین سیگار و تنباکو.
- افزایش خطر بیماری‌هایی مانند سرطان.
- مشکلات تحصیلی و شغلی.
- مشکلات خانوادگی، فقر و از دست دادن دوستان سالم.
- افزایش احتمال انجام رفتارهای خلاف و خطرناک.
- مشکلات قانونی و طرد شدن از جامعه.
مواد مخدر و قانون
- نگهداری، مخفی کردن، خرید و فروش، پخش، مصرف، واردات و صادرات مواد مخدر جرم است.
- قاچاقچیان ممکن است نوجوانان را برای جابه‌جایی مواد مخدر فریب دهند یا از آنها سوءاستفاده کنند.
- مبارزه با مواد مخدر برای جلوگیری از آسیب به افراد، خانواده‌ها، نظم اجتماعی و سرمایه‌های انسانی و اقتصادی جامعه انجام می‌شود.