درس24:اقتصاد و بهره وری – فیلم های آموزشی محمّد آهنگرداودی

مطالعات اجتماعی نهم

📝 نکات مهم درس24

❓ سوالات درس24

🧠 آزمون تستی درس24

هر جامعه برای ادامه زندگی و رفع نیازهای خود به منابع طبیعی، تولید کالا و ارائه خدمات نیاز دارد.
فعالیت اقتصادی شامل تولید، توزیع و مصرف است.
تولید می‌تواند شامل کالا یا خدمت باشد.
کشاورزان و کارگران کالا تولید می‌کنند و پزشکان، معلمان، پلیس و کارمندان خدمات ارائه می‌دهند.
توزیع‌کنندگان، کالاها و خدمات تولیدشده را به مصرف‌کنندگان می‌رسانند.
همه افراد جامعه، حتی تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان، مصرف‌کننده نیز هستند.
هیچ جامعه‌ای بدون فعالیت‌های اقتصادی نمی‌تواند به زندگی خود ادامه دهد.

برای افزایش بهره‌وری اقتصادی باید در تولید و توزیع بهره‌وری را افزایش داد و الگوی مصرف را نیز اصلاح کرد.
بهره‌وری یعنی با روش مناسب، هزینه‌ها را با حفظ کیفیت کاهش دهیم و خروجی فعالیت اقتصادی را افزایش دهیم.
افزایش بهره‌وری فقط افزایش مقدار تولید نیست؛ افزایش کیفیت کالاها و خدمات نیز اهمیت دارد.
افزایش تولید به همان اندازه افزایش هزینه‌ها، به‌تنهایی بهره‌وری محسوب نمی‌شود؛ باید روش‌های تولید و توزیع نیز بهبود پیدا کنند.

ایجاد دفاتر پلیس +۱۰ در مناطق مختلف شهر باعث نزدیک‌تر شدن خدمات به مردم شده است.
این کار باعث کاهش زمان، رفت‌وآمد و انرژی مصرفی و افزایش بهره‌وری در توزیع خدمات شده است.
فروشگاه‌های زنجیره‌ای و میادین میوه و تره‌بار نیز می‌توانند عرضه کالاها را آسان‌تر و کارآمدتر کنند.

طبیعت و منابع طبیعی از نعمت‌های الهی هستند و نباید به‌طور بی‌رویه از آنها استفاده کرد.
تولید و اقتصاد وسیله‌ای برای رفع نیازهای انسان و جامعه‌اند، نه هدفی برای تخریب طبیعت.
افزایش تولید به هر قیمت و با تخریب محیط زیست، بهره‌وری واقعی نیست.
تخریب طبیعت می‌تواند هزینه‌ها و مشکلات جبران‌ناپذیری در آینده ایجاد کند.
حفر بی‌رویه چاه‌های عمیق می‌تواند باعث کم‌آبی، خشک شدن مزارع، تخلیه روستاها و افزایش احتمال زمین‌لرزه شود.
مصرف بی‌رویه کودهای شیمیایی و سموم کشاورزی می‌تواند آب، خاک و محصولات را آلوده و موجب بیماری انسان‌ها و جانوران شود.
آموزش کشاورزان، نظارت بر مصرف سموم و کودها و استفاده از روش‌های جدید کشاورزی اهمیت دارد.

بهره‌وری سبز یعنی استفاده از ابزارها، روش‌ها و فناوری‌ها در تولید، توزیع و مصرف به‌گونه‌ای که آثار منفی فعالیت‌های اقتصادی بر محیط زیست به کمترین مقدار برسد.
حفظ محیط زیست باید همزمان با افزایش بهره‌وری مورد توجه قرار گیرد.

بهره‌وری در کشور ما در مقایسه با برخی کشورها وضعیت مطلوبی ندارد.
افزایش بهره‌وری در بخش‌های کشاورزی، صنعت و خدمات به برنامه‌ریزی و تغییر نگرش نیاز دارد.
همه افراد در افزایش بهره‌وری جامعه نقش دارند.

اقتصاد مقاومتی برای مقابله با شرایط سخت اقتصادی و کاهش آسیب‌پذیری کشور مطرح شده است.
ویژگی‌های مهم اقتصاد مقاومتی:
- کاهش اتلاف هزینه‌ها و منابع.
- تکیه بر توان و امکانات داخلی.
- حمایت از تولید ملی.
- پرهیز از اسراف.
- استفاده حداکثری و صحیح از منابع و امکانات.
بهره‌وری محور اصلی اقتصاد مقاومتی است.
سازمان ملی بهره‌وری ایران درباره وضعیت بهره‌وری و راه‌های افزایش آن در بخش‌های مختلف اقتصادی مطالعه، سیاست‌گذاری و نظارت می‌کند.

یکی از راه‌های مهم افزایش بهره‌وری، افزایش کیفیت محصولات و استفاده صحیح از منابع است.
برای بهره‌وری مناسب، نهاده‌ها، فرایندها و ستانده‌ها باید استاندارد باشند.
نهاده‌های استاندارد و فرایند تولید استاندارد، محصول باکیفیت و سالم ایجاد می‌کنند.
محصولات غیراستاندارد می‌توانند موجب هدررفت منابع، آلودگی، بیماری، حوادث و تحمیل هزینه‌های اضافی به جامعه شوند.
در ایران، تهیه استاندارد کالاها، خدمات و فرایندهای تولید بر عهده سازمان ملی استاندارد ایران است.

کارایی: درست انجام دادن کار و افزایش نسبت ستانده‌ها به نهاده‌ها.
اثربخشی: انتخاب و انجام کار درست و استفاده از خلاقیت و نوآوری برای رسیدن به وضعیت بهتر.
نهاده: عوامل و منابعی که برای تولید کالا یا خدمت به کار می‌روند؛ ورودی.
ستانده: کالا یا خدمتی که تولید می‌شود؛ خروجی.
عرضه: مقدار کالا یا خدمتی که برای فروش با قیمت معین در دسترس خریدار قرار می‌گیرد.
تحریم اقتصادی: محروم کردن یک کشور از برخی مبادلات اقتصادی و روابط تجاری با هدف اعمال فشار اقتصادی.

اول خرداد روز بهره‌وری و مصرف بهینه نام‌گذاری شده است.
هدف از توجه به بهره‌وری، شناسایی موارد اتلاف زمان، هزینه و منابع و ارائه راهکارهایی برای افزایش بازدهی در خانه، مدرسه و جامعه است.