درس دهم: مسئولیت همگانی

پیام های آسمان نهم

📖 آموزش کامل درس10

📝نکات درس10

❓سوالات درس10

🎯آزمون درس10


امر به معروف و نهی از منکر

  • جامعه مانند یک کشتی است و سرنوشت افراد جامعه به یکدیگر وابسته است.
  • نمی‌توان در برابر خطاها و گناهان اجتماعی بی‌تفاوت بود.
  • امر به معروف یعنی توصیه و دعوت دیگران به کارهای خوب و پسندیده.
  • نهی از منکر یعنی بازداشتن دیگران از کارهای نادرست و گناه.
  • مؤمنان نسبت به یکدیگر مسئولیت بیشتری دارند؛ زیرا خیر و سعادت یکدیگر را می‌خواهند.
  • مؤمنان علاوه بر انجام واجبات و کارهای نیک، دیگران را نیز به آنها سفارش می‌کنند و از گناه و ترک واجبات بازمی‌دارند.

آثار ترک امر به معروف و نهی از منکر

  • بی‌تفاوتی مردم نسبت به سرنوشت یکدیگر افزایش می‌یابد.
  • کارهای نادرست و گناه در جامعه رواج پیدا می‌کند.
  • زشتی برخی گناهان از بین می‌رود و حتی ممکن است کار ناپسند، خوب و عادی جلوه کند.
  • تعالیم و دستورات دین به‌تدریج فراموش می‌شود.
  • افراد فاسد بر جامعه مسلط می‌شوند.
  • گناه و فساد افزایش می‌یابد.
  • بر اساس متن درس، رحمت و برکت الهی از جامعه دور می‌شود و جامعه مستحق عذاب الهی می‌گردد.
  • امام کاظم(ع) ترک امر به معروف و نهی از منکر را زمینه تسلط افراد شرور بر جامعه می‌داند.

داستان «اهل شنبه»

  • گروهی از یهودیان مأمور بودند روز شنبه ماهیگیری نکنند.
  • عده‌ای برای فریب و دور زدن فرمان خدا، ماهی‌ها را روز شنبه در آبگیرها گرفتار می‌کردند و روز یکشنبه آنها را صید می‌کردند.
  • گروهی آنان را از این کار نادرست نهی می‌کردند.
  • کسانی که نهی از منکر نمی‌کردند، با این استدلال که تذکر فایده‌ای ندارد، سکوت می‌کردند.
  • طبق آیات قرآن در متن درس، کسانی که از بدی نهی می‌کردند نجات یافتند و گناهکاران و کسانی که آنان را نهی نمی‌کردند گرفتار عذاب شدند.
  • این داستان اهمیت مسئولیت اجتماعی و بی‌تفاوت نبودن در برابر گناه را نشان می‌دهد.

شیوه‌های امر به معروف و نهی از منکر

  • روش برخورد باید متناسب با نوع خطا و شرایط فرد باشد.
  • گاهی بی‌اعتنایی یا روی برگرداندن از رفتار نادرست می‌تواند مؤثر باشد.
  • گاهی باید با مهربانی و برخورد مناسب، فرد را متوجه اشتباه خود کرد.
  • باید با احترام از فرد خواست که رفتار نادرست را تکرار نکند.
  • در برخی موارد، ترک محل برای نشان دادن ناراحتی از گناه می‌تواند روش مناسبی باشد.
  • در گناهان و تخلف‌های بزرگ، روش‌های ساده و مستقیم همیشه کافی نیست و باید از راه‌های مناسب و قانونی استفاده کرد.

نکات مهم در تذکر دادن

  • برای حفظ آبروی افراد، تا حد امکان نباید خطای آنها را در حضور دیگران مطرح کرد.
  • بهتر است ابتدا خودمان به چیزی که دیگران را به آن دعوت می‌کنیم عمل کنیم.
  • نباید کاری را که دیگران را از آن نهی می‌کنیم، خودمان انجام دهیم.
  • هدف از امر به معروف و نهی از منکر، اصلاح فرد و جامعه است، نه تحقیر یا آبروریزی.
  • اگر تذکر نتیجه بدهد، باعث اصلاح فرد و جامعه و رضایت و پاداش الهی می‌شود.
  • اگر تذکر نتیجه ندهد، فرد با انجام وظیفه خود مسئولیتش را انجام داده و از پاداش الهی بهره‌مند می‌شود.

نمونه کاربردی

  • در برابر فروش کالای بی‌کیفیت به جای کالای مناسب، می‌توان از خرید آن کالا خودداری کرد.
  • دیگران را از کیفیت نامناسب کالا آگاه کرد.
  • در صورت لزوم، موضوع را به مراکز قانونی و مسئول گزارش داد.

جایگاه امر به معروف و نهی از منکر

  • امر به معروف و نهی از منکر از مسئولیت‌های مهم اجتماعی مسلمانان است.
  • حضرت علی(ع) اهمیت آن را بسیار بالا دانسته و همه کارهای نیک، حتی جهاد در راه خدا، را در برابر آن مانند قطره‌ای در برابر دریایی بزرگ توصیف کرده است.
  • هدف نهایی آن، جلوگیری از گسترش گناه، حفظ ارزش‌های دینی و اخلاقی و اصلاح جامعه است.