✦ نکات مهم درس ۱۱: سفری به شهر باستانی همدان
🏛️ شهر همدان
⭐ همدان شهری زیبا و خوش آب‌وهواست که در دامنه‌ی کوه الوند قرار دارد.
⭐ یکی از مکان‌های تاریخی مهم همدان، تپه‌ی هگمتانه است.
⭐ تپه‌ی هگمتانه مربوط به حدود سه هزار سال پیش و دوره‌ی مادها است.
👥 آریایی‌ها
⭐ حدود چهار هزار سال پیش گروه‌هایی از اقوام آریایی از دو طرف دریای خزر به ایران مهاجرت کردند.
⭐ واژه‌ی ایران یعنی:
- سرزمین آریایی‌ها
- آریایی یعنی نجیب و شریف
⭐ آریایی‌ها سه گروه بودند:
- مادها
- پارس‌ها
- پارت‌ها
🛡️ حکومت مادها
⭐ مادها در غرب ایران ساکن شدند.
⭐ مادها با قوم آشوری‌ها همسایه بودند.
⭐ آشوری‌ها قومی جنگجو بودند و بارها به سرزمین مادها حمله می‌کردند.
⭐ مادها ابتدا به دلیل نداشتن اتحاد و سپاه منظم نمی‌توانستند در برابر آشوری‌ها مقاومت کنند.
⭐ سرانجام مادها متحد شدند و به رهبری دیااِکو حکومت ماد را تشکیل دادند و آشوری‌ها را شکست دادند.
🏰 هگمتانه
⭐ مادها شهری در دامنه‌ی کوه الوند ساختند و نام آن را هگمتانه گذاشتند.
⭐ هگمتانه:
- پایتخت مادها بود.
- بعدها نام آن به همدان تغییر کرد.
⭐ باستان‌شناسان با حفاری در هگمتانه:
- دیوارهای محکم شهر
- ستون‌های بزرگ
- اشیا و وسایل قدیمی
را کشف کردند.
🏺 موزه‌ی هگمتانه
⭐ در موزه‌ی هگمتانه آثار تاریخی مختلفی نگهداری می‌شود، مانند:
📌 مجسمه‌ها
📌 ظرف‌ها
📌 زیورآلات
📌 خمره‌های آب و غذا
📌 پایه‌های ستون کاخ‌ها
⭐ آثار موجود در موزه فقط مربوط به مادها نیست؛ بلکه از دوره‌های بعد مانند هخامنشیان نیز آثار وجود دارد.
👑 هخامنشیان
⭐ پس از مادها، حکومت هخامنشیان به وجود آمد.
⭐ هخامنشیان شهر هگمتانه را به عنوان پایتخت تابستانی خود انتخاب کردند.
🪨 گنج‌نامه
⭐ گنج‌نامه از آثار دوره‌ی هخامنشیان است.
⭐ در گنج‌نامه نوشته‌هایی به خط میخی وجود دارد.
⭐ سنگ‌نوشته‌های گنج‌نامه به سه زبان نوشته شده‌اند:
- پارسی باستان
- ایلامی
- بابلی
🔍 نقش باستان‌شناسان در شناخت گذشته
⭐ باستان‌شناسان با:
- حفاری
- پیدا کردن اشیای قدیمی
- بررسی آثار تاریخی
به شناخت زندگی مردم گذشته کمک می‌کنند.
🏛️ نکات مهم بازدید از موزه
هنگام بازدید از موزه باید:
✅ به آثار تاریخی دست نزنیم.
✅ به وسایل و بناهای تاریخی آسیب نزنیم.
✅ نظم و سکوت را رعایت کنیم.
✅ محیط موزه را تمیز نگه داریم.
✅ از فلش دوربین برای عکس گرفتن استفاده نکنیم؛ زیرا ممکن است به آثار آسیب بزند.
⭐ خلاصه‌ی خیلی مهم درس
🔹 هگمتانه پایتخت مادها بود.
🔹 مادها نخستین حکومت آریایی در ایران را تشکیل دادند.
🔹 رهبر تشکیل حکومت ماد دیااِکو بود.
🔹 آریایی‌ها سه گروه ماد، پارس و پارت بودند.
🔹 گنج‌نامه مربوط به دوره‌ی هخامنشیان است.
🔹 خط نوشته‌های گنج‌نامه، خط میخی است.