📚 درس ۹: نخستین شهرها چگونه به وجود آمدند؟

🏘 از روستا تا شهر

با آغاز کشاورزی، انسان‌ها توانستند غذای بیشتری تولید و ذخیره کنند.
دیگر همه‌ی مردم مجبور نبودند کشاورز باشند.
بعضی افراد به کارهای دیگری مانند:
- ساخت ابزار کشاورزی
- سفالگری
- ساخت قایق
- داد و ستد
  مشغول شدند.
به وجود آمدن کارهای گوناگون باعث تقسیم کار شد.

🔄 داد و ستد کالا با کالا

در گذشته مردم کالاهای خود را با کالاهای دیگر عوض می‌کردند.
به این روش مبادله‌ی کالا با کالا می‌گفتند.

مشکلات مبادله‌ی کالا با کالا:

❌ همیشه کالای مورد نیاز پیدا نمی‌شد.
❌ ممکن بود ارزش دو کالا برابر نباشد.
❌ حمل بعضی کالاها سخت بود.
❌ بعضی کالاها زود خراب می‌شدند.

راه حل:

برای حل این مشکلات ابتدا سکه‌های طلا و نقره و سپس پول اختراع شد.

🏙 پیدایش نخستین شهرها

بعضی روستاها که در کنار رودهای پرآب قرار داشتند، جمعیت بیشتری پیدا کردند.
این روستاها به تدریج به شهر تبدیل شدند.
نخستین شهرها در کنار رودهای پرآب به وجود آمدند.

🌟 پیدایش تمدّن‌ها

با به وجود آمدن شهرهای بزرگ، تمدّن‌های بزرگ شکل گرفتند.
تمدّن‌ها دارای ویژگی‌های مختلفی بودند.

ویژگی‌های تمدّن:

✅ خط
✅ حکومت و فرمانروا
✅ قانون و مقررات
✅ داد و ستد
✅ تقسیم کار و مهارت در کارها
✅ آثار هنری
✅ عقاید مذهبی

✍️ اختراع خط

رونق داد و ستد و نیاز به ثبت اطلاعات باعث اختراع خط شد.
خط نقش مهمی در پیدایش تمدّن‌ها داشت.
ایلامی‌ها ابتدا از خط تصویری استفاده می‌کردند.
بعدها از خط میخی استفاده کردند.

🌊 تمدّن‌های باستانی

چند تمدّن باستانی:

تمدّن ایلام
تمدّن سومر
تمدّن بابل
تمدّن آشور
تمدّن جیرفت

این تمدّن‌ها معمولاً در کنار رودها شکل گرفتند.

🏺 تمدّن ایلام

محل پیدایش:

تمدّن ایلام حدود ۴ تا ۵ هزار سال پیش در منطقه‌ی امروزی خوزستان به وجود آمد.
شهر مهم آن شوش بود.
شوش یکی از شهرهای بزرگ و آباد ایلام به شمار می‌رفت.

شغل‌های مردم ایلام:

مردم ایلام به کارهای زیر مشغول بودند:

🌾 کشاورزی
🐑 دامداری
⚒ فلزکاری
🏺 سفالگری
🪵 نجاری
🗿 مجسمه‌سازی
🤝 تجارت

🏛 چغازنبیل

چغازنبیل یک پرستشگاه بزرگ از دوره‌ی تمدّن ایلام است.
این بنا در نزدیکی شهر شوش در استان خوزستان قرار دارد.
مردم ایلام در پرستشگاه‌ها، خدایان خود را عبادت می‌کردند.

⭐ نکات مهم امتحانی

✅ کشاورزی باعث شد انسان‌ها یکجانشین شوند و زندگی آنها تغییر کند.
✅ با افزایش تولید غذا، همه‌ی مردم مجبور به کشاورزی نبودند.
✅ تقسیم کار با انجام شغل‌های مختلف به وجود آمد.
✅ نخستین شهرها در کنار رودهای پرآب شکل گرفتند.
✅ اختراع خط یکی از عوامل مهم پیدایش تمدّن‌ها بود.
✅ تمدّن‌ها دارای ویژگی‌هایی مانند خط، حکومت، قانون، هنر و داد و ستد بودند.
✅ تمدّن ایلام در خوزستان و کنار رود کارون به وجود آمد.
✅ پایتخت تمدّن ایلام شهر شوش بود.
✅ چغازنبیل یکی از آثار مهم تمدّن ایلام است.
✅ ایلامی‌ها از خط تصویری و سپس خط میخی استفاده می‌کردند.