🌍 درس ۱۱: کشورهای همسایه (۱)🌍
🗺️ همسایههای ایران
- ایران با ۷ کشور همسایه است.
- شمال: ترکمنستان، جمهوری آذربایجان، ارمنستان
- شرق: افغانستان، پاکستان
- غرب: ترکیه، عراق
- کوچکترین کشور همسایهٔ ایران: ارمنستان
- ترکمنستان و جمهوری آذربایجان مانند ایران به دریای خزر راه دارند.
- پاکستان مانند ایران به دریای عمان راه دارد.
🇦🇿 جمهوری آذربایجان
- در شمالغربی ایران قرار دارد و از دو بخش تشکیل شده است؛ بخش کوچکتر آن نخجوان است.
- بیشتر سرزمین آن کوهستانی است؛ کوههای قفقاز از مهمترین کوههای آن هستند.
- مناطق ساحلی آبوهوای معتدل و مرطوب و مناطق کوهستانی آبوهوای سرد دارند.
- کشاورزی در آن رونق دارد؛ انگور، پنبه و توتون از محصولات مهم هستند.
- دارای منابع نفت و گاز است و ماهیگیری نیز رونق دارد.
- بیشتر مردم آن مسلمان و به زبان ترکی صحبت میکنند.
- نوروز در این کشور با شکوه برگزار میشود.
- رود ارس بین ایران و جمهوری آذربایجان قرار دارد و به دریای خزر میریزد.
- دلیل رونق کشاورزی: جلگههای آبرفتی و آبوهوای مناسب.
- دلیل رونق ماهیگیری: قرار گرفتن در کنار دریای خزر.
🇦🇲 جمهوری ارمنستان
- در شمالغربی ایران قرار دارد و کشوری کوهستانی است.
- دریاچهٔ سِوان بزرگترین دریاچهٔ آب شیرین آن است.
- زمستانهای سرد و پربرف و تابستانهای معتدل و خشک دارد.
- از نظر منابع معدنی فقیر است؛ بنابراین مواد اولیهٔ کارخانههای خود را از خارج وارد میکند.
- صنایع مهم آن شامل صنایع الکتریکی، شیمیایی و لاستیکسازی است.
- بیشتر مردم ارمنستان مسیحی و ارمنی هستند و به زبان ارمنی صحبت میکنند.
- رود ارس ایران را از ارمنستان جدا میکند.
- ارمنستان به دریا راه ندارد؛ بنابراین از راههای دریایی و منابع دریایی مانند کشورهای ساحلی استفاده نمیکند.
⭐ جمعبندی طلایی درس
- 🗺️ همسایههای ایران: ۷ کشور
- 🧭 شمال: ترکمنستان، آذربایجان، ارمنستان
- 🧭 شرق: افغانستان، پاکستان
- 🧭 غرب: ترکیه، عراق
- 🇦🇿 آذربایجان: کوه قفقاز، دریای خزر، کشاورزی و نفت و گاز
- 🇦🇲 ارمنستان: کوهستانی، دریاچه سوان، بدون دسترسی به دریا
- 🌊 رود ارس: مرز ایران با آذربایجان و ارمنستان
- 🌾 کشاورزی آذربایجان: به دلیل جلگههای آبرفتی و آبوهوای مناسب
- 🎣 ماهیگیری آذربایجان: به دلیل دسترسی به دریای خزر
- 🏭 ارمنستان: به دلیل کمبود منابع معدنی، مواد اولیه را وارد میکند.
🌍 کشورهای همسایه (۲) 🌍
🇵🇰 پاکستان
- پاکستان در شرق ایران قرار دارد و پرجمعیتترین کشور همسایهٔ ایران است.
- بیشتر سرزمین پاکستان را جلگههای پست و کمارتفاع تشکیل میدهد.
- نواحی شمال و غرب، کوهستانی و دارای زمستانهای سرد است؛ مرکز و جنوب، گرم و مرطوب است.
- بندر کراچی از مهمترین مراکز تجارت و صادرات و واردات جهان است.
- کشاورزی به دلیل وجود جلگههای وسیع و حاصلخیز، رودهای پرآب و آبوهوای مناسب رونق دارد.
- محصولات مهم: برنج، پنبه و کنف.
- صنایع مهم: فولاد، سیمان، نساجی، مخابرات و هوافضا.
- صنایع دستی: گلیم و فرش دستبافت، آینهدوزی، ملیلهدوزی، نقرهدوزی و کارهای چرمی.
- بیشتر مردم پاکستان مسلمان هستند و زبان رسمی آنها اردو است.
- ورزش ملی پاکستان هاکی روی چمن است.
- قلهٔ کی۲ با ارتفاع بیش از ۸۰۰۰ متر در پاکستان قرار دارد.
🌾 کشاورزی و اهمیت رود سند
- جلگهٔ وسیع مرکزی پاکستان از آبرفتهای رود سند به وجود آمده است.
- کشت برنج و پنبه در پاکستان رونق زیادی دارد؛ زیرا زمینهای حاصلخیز، آب فراوان و آبوهوای گرم و مرطوب دارد.
- محصولات کشاورزی مانند پنبه باعث رونق بافندگی و تولید پارچههای پنبهای شدهاند.
🇹🇲 ترکمنستان
- ترکمنستان در شمال شرقی ایران قرار دارد.
- بخش بزرگی از این کشور را بیابان قرهقوم فرا گرفته است.
- آبوهوای ترکمنستان بیشتر خشک است.
- رشتهکوه کپهداغ در نزدیکی مرز ایران قرار دارد و آبوهوای مناسبتری دارد.
- ترکمنستان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان گاز جهان است و منابع نفت فراوانی دارد.
- فعالیتهای مهم مردم: کشاورزی و دامپروری.
- محصولات مهم: پنبه، میوه، انگور و گندم.
- صنایع دستی معروف: فرشبافی، گلیمبافی، نمدمالی و قلمکاری روی نقره و طلا.
- بیشتر مردم مسلمان هستند و به زبان ترکمنی صحبت میکنند.
- سوارکاری از ورزشهای پرطرفدار این کشور است؛ زیرا پرورش اسب در آن رونق دارد.
- عشقآباد پایتخت و مرو یکی از شهرهای مهم ترکمنستان است.
🤝 شباهتهای ایران با کشورهای همسایه
- ایران و پاکستان در دین اسلام، برگزاری نوروز و بهرهبرداری از دریای عمان اشتراک دارند.
- ایران و ترکمنستان در دین اسلام، برگزاری نوروز و بهرهبرداری از دریای خزر اشتراک دارند.
⭐ جمعبندی طلایی درس
- 🇵🇰 پاکستان: شرق ایران، پرجمعیتترین همسایه، بندر کراچی
- 🌊 رود مهم پاکستان: سند
- 🏔️ قلهٔ معروف پاکستان: کی۲
- 🌾 محصولات مهم پاکستان: برنج و پنبه
- 🇹🇲 ترکمنستان: شمال شرقی ایران، بیابان قرهقوم
- ⛽ منابع مهم ترکمنستان: گاز و نفت
- 🏇 ورزش معروف ترکمنستان: سوارکاری
- 🏙️ پایتخت ترکمنستان: عشقآباد
- 🧶 صنایع دستی ترکمنستان: فرش، گلیم و نمد
- 🌊 رود آمودریا: به دریاچهٔ آرال میریزد.
