🏛️درس ۲۱: بازسازی ویرانهها 🏛️
🕌 تغییر رفتار جانشینان مغول و تیمور
- جانشینان چنگیز، هلاکو و تیمور برخلاف پدرانشان، بهتدریج تحت تأثیر عقاید و آداب و رسوم ایرانیان قرار گرفتند.
- آنان بهتدریج مسلمان شدند و از خشونت و ویرانگری فاصله گرفتند.
- برای عمران و آبادانی ایران تلاش کردند.
👨💼 وزیران ایرانی
- وزیران ایرانی به مغولان راه و رسم کشورداری را آموزش میدادند.
- خواجه رشیدالدین فضلالله همدانی از وزیران دانشمند دورهٔ ایلخانان بود.
- او چندین کتاب علمی نوشت و دستور ساخت مسجد، مدرسه و بیمارستان را داد.
- خواجه نصیرالدین توسی مشاور هلاکو بود و تلاش کرد رفتار خشن مغولان را تغییر دهد.
- او دانشمند بزرگی در ریاضی و ستارهشناسی بود و به همت او رصدخانهٔ مراغه ساخته شد.
🏗️ رونق شهرها و معماری
- ایرانیان بهتدریج ویرانهها را به شهرهای آباد و پررونق تبدیل کردند.
- شهرنشینی گسترش یافت و بناهای زیادی مانند:
- 🕌 مسجد
- 🏨 حمام
- 🏪 کاروانسرا
- 🗼 برج
ساخته شد.
- شاهرخ، پسر تیمور، برخلاف پدرش فردی نیکوکار بود و برای آباد کردن مناطق ویرانشده تلاش کرد.
- به دستور شاهرخ مدارس و کتابخانههای زیادی ساخته شد.
- مسجد گوهرشاد در مشهد به همت همسر شاهرخ، گوهرشاد، ساخته شد.
📚 رونق شعر و ادب
- در دورهٔ مغول و تیموری، شاعران بزرگی در ایران زندگی میکردند:
- عطار نیشابوری
- مولوی
- سعدی
- حافظ
- این دوره با وجود سختیهای سیاسی، شاهد رونق فرهنگ، شعر و هنر ایرانی بود.
⭐ جمعبندی طلایی درس
- 🕌 جانشینان مغول: تحت تأثیر فرهنگ ایرانی و مسلمان شدند.
- 👨💼 خواجه رشیدالدین فضلالله: وزیر دانشمند و سازندهٔ مسجد، مدرسه و بیمارستان
- 🔭 خواجه نصیرالدین توسی: ریاضیدان و ستارهشناس؛ بنیانگذار رصدخانهٔ مراغه
- 🏗️ شاهرخ: تلاش برای آبادانی و ساخت مدارس و کتابخانهها
- 🕌 مسجد گوهرشاد: ساختهشده به همت گوهرشاد
- 📚 شاعران مهم: عطار، مولوی، سعدی و حافظ
- 🌿 نتیجه: پس از ویرانیهای مغول و تیمور، ایران دوباره به سوی آبادانی، علم، هنر و فرهنگ پیش رفت.
