🔬درس ۱۱: «بیمهرهها»
🐛 جانوران بیمهره
- جانوران به دو گروه بزرگ مهرهداران و بیمهرهها تقسیم میشوند.
- جانورانی که ستون مهره ندارند، بیمهره نامیده میشوند.
- کرم خاکی، مورچه، کفشدوزک، شته و عنکبوت از جانوران بیمهره هستند.
🐜 حشرات
- حشراتی مانند مورچه، کفشدوزک، شته و پروانه در گروه حشرات قرار دارند.
- حشرات فراوانترین جانوران روی زمین هستند.
- حشرات ۶ پای بندبند، دو شاخک و بدن چندقسمتی دارند.
- بعضی از حشرات بال دارند.
- زنبور عسل و کرم ابریشم از حشرات مفید هستند؛ زنبور عسل عسل و موم تولید میکند و کرم ابریشم ابریشم تولید میکند.
- بعضی حشرات در گردهافشانی گیاهان نقش دارند.
- بعضی حشرات برای انسان زیانآور هستند؛ برای مثال شپش از خون انسان تغذیه میکند و باعث خارش پوست میشود.
🪱 کرمها
- کرم خاکی، زالو و کرمک در گروه کرمها قرار دارند.
- کرم خاکی با ایجاد سوراخ در خاک باعث ورود هوا به خاک میشود و برای گیاهان مفید است.
- زالو در باتلاق و گاهی جوی آب زندگی میکند و از خون جانوران دیگر تغذیه میکند.
- از زالو در پزشکی نیز استفاده میشود.
- کرمک میتواند در رودهی انسان، بهویژه کودکان، زندگی کند و باعث بیماری شود.
- شستن دستها با آب و صابون و کوتاه نگه داشتن ناخنها به جلوگیری از آلودگی به کرمک کمک میکند.
🕷️ عنکبوتیان
- عنکبوت، عقرب و جانوران شبیه آنها در گروه عنکبوتیان قرار دارند.
- عنکبوت بدن دو قسمتی و ۸ پای بندبند دارد.
- عنکبوت با تنیدن تارهای چسبناک، جانوران کوچک را به دام میاندازد.
🦀 سختپوستان
- خرخاکی، خرچنگ و میگو در گروه سختپوستان قرار دارند.
- خرخاکی در جاهای مرطوب و تاریک زندگی میکند.
- خرخاکی بدن بندبند، دو شاخک دراز و پاهای زیادی دارد.
- بدن سختپوستان دارای پوستهی محکمی است که از بدن آنها محافظت میکند.
- تعداد پاهای این جانوران زیاد است و بدن آنها قطعهقطعه است.
🐛 هزارپایان
- هزارپاها مانند خرخاکی بیشتر در مکانهای تاریک و مرطوب زندگی میکنند.
- بعضی هزارپاها گیاهخوار و بعضی گوشتخوار هستند.
🦗 گروه بزرگ بندپایان
- حشرات، عنکبوتیان، سختپوستان و هزارپایان در گروه بزرگی به نام بندپایان قرار میگیرند.
- بدن بندپایان دارای پوشش سخت است.
- بندپایان هنگام رشد، چند بار پوشش سخت بدن خود را عوض میکنند.
- عوض کردن پوشش سخت بدن را پوستاندازی میگویند.
🌊 بیمهرههای دیگر
- همهی بیمهرهها در یک شکل و محیط زندگی نمیکنند؛ بعضی در آب و بعضی در خشکی زندگی میکنند.
- جانورانی مانند حلزون، ستارهی دریایی، صدف دوکفهای، هشتپا و عروس دریایی نیز بیمهره هستند.
- بسیاری از این جانوران در دریا یا نزدیکی ساحل زندگی میکنند.
🌱 نقش بیمهرهها در طبیعت
- بعضی بیمهرهها برای گیاهان و محیطزیست مفید هستند.
- کرم خاکی با ایجاد سوراخ در خاک به ورود هوا به خاک کمک میکند.
- کفشدوزک و عنکبوت با خوردن یا شکار بعضی جانوران زیانآور، به حفاظت از گیاهان کمک میکنند.
- برخی حشرات در گردهافشانی گیاهان نقش مهمی دارند.
- بعضی حشرات در پاکیزگی محیط و از بین بردن فضولات و لاشهی جانوران نقش دارند.
❤️ حفاظت از جانوران
- انسان برای ادامهی زندگی روی زمین به جانوران نیاز دارد.
- نباید برای از بین بردن جانوران مضر، به جانوران مفید نیز آسیب بزنیم.
- نباید لانهی جانوران را خراب کنیم.
- نباید در ساحل دریا یا رودخانه که محل زندگی بسیاری از جانوران است، زباله بریزیم.
- باید در هنگام مشاهدهی جانوران مراقب باشیم به آنها آسیب نرسانیم و پس از مشاهده، آنها را به محل زندگیشان برگردانیم.
⭐ نکات خیلی مهم امتحانی
- 🐛 جانورانی که ستون مهره ندارند، بیمهره هستند.
- 🐜 حشرات دارای ۶ پا، دو شاخک و بدن چندقسمتی هستند.
- 🕷️ عنکبوت ۸ پا و بدن دو قسمتی دارد.
- 🦀 خرخاکی، خرچنگ و میگو از سختپوستان هستند.
- 🪱 کرم خاکی از گروه کرمها است و برای خاک مفید است.
- 🩺 از زالو در پزشکی استفاده میشود.
- 🧼 شستن دستها و کوتاه نگه داشتن ناخنها به پیشگیری از کرمک کمک میکند.
- 🐝 زنبور عسل عسل و موم تولید میکند.
- 🐛 کرم ابریشم ابریشم تولید میکند.
- 🌸 بعضی حشرات در گردهافشانی نقش دارند.
- 🦗 حشرات، عنکبوتیان، سختپوستان و هزارپایان، گروه بزرگ بندپایان را تشکیل میدهند.
- 🛡️ بدن بندپایان پوشش سخت دارد.
- 🔄 تعویض پوشش سخت بدن بندپایان را پوستاندازی میگویند.
- 🐛 بعضی هزارپاها گیاهخوار و بعضی گوشتخوار هستند.
- 🌱 کرم خاکی با ایجاد سوراخ در خاک، ورود هوا به خاک را بیشتر میکند.
- ❤️ باید از جانوران مفید و محیط زندگی آنها محافظت کنیم.