نکات مهم درس 9 علوم چهارم

بازگشت

🔬درس ۹: «بدن ما (۱)»

🧬 سلول و بدن انسان

  1. بدن ما و همه‌ی جانداران از سلول (یاخته) ساخته شده‌اند.
  2. سلول‌ها زنده هستند.
  3. سلول‌ها بسیار کوچک‌اند و برای دیدن آن‌ها از میکروسکوپ استفاده می‌کنیم.
  4. میکروسکوپ وسیله‌ای است که اجسام را بزرگ‌تر از اندازه‌ی واقعی نشان می‌دهد.
  5. در بدن ما میلیون‌ها میلیون سلول وجود دارد.
  6. سلول‌های بدن شکل‌های مختلفی دارند.

🔬 بخش‌های سلول

  1. هر سلول معمولاً از سه بخش تشکیل شده است.
  2. این سه بخش عبارت‌اند از:
    • 🟢 غشا یا پرده‌ی دور سلول
    • 🔵 سیتوپلاسم
    • 🟣 هسته
  3. سلول‌های بخش‌های مختلف بدن، با وجود تفاوت در شکل، بخش‌های مشترکی دارند.

🩹 ترمیم زخم

  1. وقتی سلول‌های پوست آسیب می‌بینند، سلول‌های جدید جای آن‌ها را می‌گیرند.
  2. سلول‌های جدید با تقسیم شدن سلول‌ها به وجود می‌آیند.
  3. سلول‌های جدید محل آسیب‌دیده را ترمیم می‌کنند.
  4. لایه‌ی رویی پوست از سلول‌های مرده تشکیل شده است که به‌تدریج می‌ریزند.
  5. بسیاری از سلول‌های بدن پس از چند روز یا چند ماه می‌میرند و سلول‌های جدید جای آن‌ها را می‌گیرند.

💧 نیازهای سلول‌های بدن

  1. سلول‌ها برای زنده ماندن، رشد کردن و تقسیم شدن به مواد مختلفی نیاز دارند.
  2. آب، غذا و هوا از نیازهای مهم بدن هستند.
  3. غذایی که می‌خوریم، آبی که می‌نوشیم و هوایی که تنفس می‌کنیم، نیاز سلول‌های بدن را تأمین می‌کنند.

🍎 گوارش غذا

  1. غذایی که می‌خوریم باید آن‌قدر ریز شود که ذرات آن بتوانند وارد سلول‌های بدن شوند.
  2. گوارش غذا از زمانی که غذا را وارد دهان می‌کنیم، آغاز می‌شود.
  3. در دهان، دندان‌ها غذا را خرد می‌کنند.
  4. غذا با بزاق مخلوط می‌شود و به شکل گلوله‌های نرم درمی‌آید.
  5. غذا از طریق مری به معده می‌رود.
  6. در معده گوارش غذا ادامه پیدا می‌کند و غذا به شکل مایعی غلیظ درمی‌آید.
  7. این مایع وارد روده‌ی باریک می‌شود.
  8. در روده‌ی باریک، ذرات غذا برای ورود به سلول‌های بدن آماده می‌شوند.
  9. مواد گوارش‌نیافته مانند دانه و پوست میوه‌ها وارد روده‌ی بزرگ می‌شوند تا از بدن دفع شوند.

👄 بخش‌های فعال در گوارش

  1. بخش‌هایی از بدن که در گوارش غذا فعالیت می‌کنند عبارت‌اند از:
  • 👄 دندان
  • 👅 زبان
  • 🟠 مری
  • 🟡 معده
  • 🟢 روده‌ی باریک
  • 🔵 روده‌ی بزرگ
  1. گوارش غذا از دهان شروع می‌شود و در بخش‌های مختلف دستگاه گوارش ادامه پیدا می‌کند.

🥗 مراقبت از سلامت بدن

  1. سلول‌های بدن برای انجام درست کارهای خود به مواد غذایی نیاز دارند.
  2. باید مقدار کافی از غذاهای گوناگون بخوریم تا مواد غذایی لازم به سلول‌های بدن برسد.
  3. غذا را باید خوب بجویم تا گوارش آن بهتر انجام شود.
  4. نباید نوشابه زیاد بنوشیم.
  5. مصرف شیر برای بدن مفید است.
  6. بهتر است غذا و نوشیدنی خیلی داغ یا خیلی سرد مصرف نکنیم.
  7. با انجام دادن کارهای درست می‌توانیم از سلامت بدن خود مراقبت کنیم.

⭐ نکات خیلی مهم امتحانی

  • 🧬 بدن انسان و همه‌ی جانداران از سلول ساخته شده‌اند.
  • 🔬 برای دیدن سلول‌ها از میکروسکوپ استفاده می‌کنیم.
  • 🧫 هر سلول معمولاً غشا، سیتوپلاسم و هسته دارد.
  • 🩹 سلول‌های جدید با تقسیم شدن سلول‌ها به وجود می‌آیند.
  • 🧬 سلول‌های جدید باعث ترمیم قسمت‌های آسیب‌دیده‌ی بدن می‌شوند.
  • 💧 سلول‌های بدن به آب، غذا و هوا نیاز دارند.
  • 🍎 گوارش غذا از دهان آغاز می‌شود.
  • 🦷 دندان‌ها غذا را خرد و تکه‌تکه می‌کنند.
  • 👄 غذا با بزاق مخلوط می‌شود.
  • 🟠 غذا از راه مری به معده می‌رود.
  • 🟡 گوارش غذا در معده ادامه پیدا می‌کند.
  • 🟢 ذرات غذا در روده‌ی باریک برای ورود به سلول‌های بدن آماده می‌شوند.
  • 🔵 مواد گوارش‌نیافته وارد روده‌ی بزرگ می‌شوند و از بدن دفع می‌شوند.
  • 🥗 برای سلامت بدن باید غذاهای گوناگون و کافی مصرف کنیم.
  • 🚫 نوشابه را نباید زیاد مصرف کنیم.
  • ⚠️ بهتر است غذا و نوشیدنی خیلی داغ یا خیلی سرد نخوریم.