علوم تجربی پنجم
- خاک از خرد شدن و تغییر شیمیایی سنگها در طول زمان تشکیل میشود.
- تشکیل یک لایه خاک به ضخامت یک سانتیمتر حدود ۲۰۰ سال زمان میبرد.
- باد، آب، ریزش کوه، برخورد و ساییدگی سنگها باعث خرد شدن سنگها میشوند.
- ریشه گیاهان با نفوذ در شکاف سنگها باعث شکستن و خرد شدن آنها میشود.
- در مناطق سرد و کوهستانی، آب وارد شکاف سنگها میشود و با یخ زدن و افزایش حجم باعث شکستن سنگها میشود.
انواع خاک
- خاکها از نظر رنگ، اندازه ذرات و اجزای تشکیلدهنده با یکدیگر متفاوتاند.
- خاک رس ذرات بسیار ریز دارد، گلولای بیشتری ایجاد میکند و آب بیشتری نگه میدارد.
- ماسه ذرات درشتتری دارد و آب در آن سریعتر نفوذ میکند.
- خاک باغچه اجزای گوناگونی دارد و برای رشد گیاه مناسبتر است.
- هرچه ذرات خاک ریزتر باشند، دیرتر تهنشین میشوند و آب را بیشتر گلآلود میکنند.
گیاخاک
- باقیمانده گیاهان مانند برگ و سبزیجات در خاک مرطوب به مرور میپوسند.
- مخلوط تیرهرنگ حاصل از پوسیدن بقایای گیاهان را گیاخاک میگویند.
- گیاخاک دارای مواد مناسب و لازم برای رشد گیاهان است.
نفوذ آب در خاک
- میزان نفوذ آب در خاکهای مختلف یکسان نیست.
- ماسه بیشترین نفوذ آب را دارد.
- خاک رس آب بیشتری در خود نگه میدارد.
- خاک باغچه برای کشاورزی مناسبتر است.
فرسایش خاک
- جابهجایی خاک توسط آب و باد را فرسایش خاک میگویند.
- قطع درختان و از بین رفتن پوشش گیاهی باعث افزایش فرسایش خاک میشود.
- ریشه گیاهان ذرات خاک را به هم متصل میکند و از فرسایش جلوگیری میکند.
- چرای بیرویه دامها میتواند پوشش گیاهی و خاک را از بین ببرد.
- شخم نامناسب زمین و شخم در جهت شیب زمین باعث افزایش فرسایش میشود.
- برای جلوگیری از فرسایش خاک باید درخت بکاریم، از پوشش گیاهی محافظت کنیم، منابع آب و خاک را درست مدیریت کنیم و از چرای بیرویه دامها جلوگیری کنیم.