علوم تجربی پنجم
- مواد اطراف ما برای برطرف کردن نیازهای انسان دچار تغییر میشوند.
- تغییرات مواد به دو دسته فیزیکی و شیمیایی تقسیم میشوند.
- در تغییر فیزیکی شکل، اندازه یا حالت ماده تغییر میکند، اما جنس ماده تغییر نمیکند و ماده جدیدی به وجود نمیآید.
- نمونههای تغییر فیزیکی: بریدن کاغذ، خرد کردن میوه، تا کردن لباس، حل شدن شکر در آب، یخ زدن آب و بخار شدن آب.
- در تغییر شیمیایی ماده اولیه به ماده جدیدی تبدیل میشود و معمولاً رنگ، بو یا مزه آن تغییر میکند.
- نمونههای تغییر شیمیایی: سوختن قند و چوب، پختن نان و غذا، فاسد شدن میوه، ترش شدن شیر و زنگ زدن آهن.
- در سوختن قند، ماده جدیدی به وجود میآید و رنگ، بو و مزه تغییر میکند.
- پختن تخممرغ باعث ایجاد تغییر شیمیایی میشود.
- یخ زدن و بخار شدن آب تغییر فیزیکی هستند؛ زیرا فقط حالت آب تغییر میکند.
- تغییرهای شیمیایی ممکن است سریع یا کند باشند.
- سوختن کبریت و گاز، تغییرهای شیمیایی سریع هستند.
- درست شدن ماست و دوغ گازدار، تغییرهای شیمیایی کند هستند.
- شکر در چای داغ سریعتر از چای سرد حل میشود.
- مواد غذایی در خارج از یخچال سریعتر فاسد میشوند.
- وسایل آهنی در هوای مرطوب سریعتر زنگ میزنند.
- زنگ آهن حاصل یک تغییر شیمیایی است.
- انسان با استفاده از ابزارهایی مانند چکش، میخ، بیل، کلنگ و بیل مکانیکی میتواند در محیط تغییر ایجاد کند.
- بعضی تغییرات طبیعت بدون دخالت انسان رخ میدهند؛ مانند زرد شدن برگها، بخار شدن آب دریا و رسیدن میوهها.
- بعضی تغییرات با دخالت انسان انجام میشوند؛ مانند پختن نان، ساخت ظروف مسی و ساخت وسایل مختلف.
- دخالت انسان در طبیعت میتواند مفید یا مضر باشد و باید به پیامدهای آن برای محیط زیست توجه کرد.