علوم تجربی پنجم
نکات مهم درس ۵: حرکت بدن
- حرکت بدن با همکاری استخوانها، ماهیچهها و مفصلها انجام میشود.
- ماهیچهها به استخوانها وصل هستند و با کوتاه شدن، استخوان را میکشند و حرکت میدهند.
- هنگام خم کردن ساعد، ماهیچه روی بازو کوتاه و برجسته و ماهیچه پشت بازو کشیده میشود.
- هنگام راست کردن ساعد، ماهیچه پشت بازو کوتاه میشود.
- ماهیچهها در حرکتهایی مانند راه رفتن، دویدن، پلک زدن، تنفس، خندیدن و صحبت کردن نقش دارند.
- ماهیچههای دست، پا و صورت با اراده ما کار میکنند.
- ماهیچههای قلب و معده بدون اراده ما فعالیت میکنند.
- ورزش کردن و خوردن شیر، گوشت و تخممرغ به رشد و نیرومند شدن ماهیچهها کمک میکند.
اسکلت و استخوانها
- مجموع استخوانهای بدن، اسکلت را تشکیل میدهد.
- اسکلت به بدن شکل و استحکام میدهد.
- برای حرکت مناسب، بخشهای مختلف بدن باید از چند استخوان تشکیل شده باشند.
- محل اتصال دو استخوان به یکدیگر مفصل نام دارد.
- مفصل امکان حرکت استخوانها را فراهم میکند.
- در مفصل بین استخوانها غضروف وجود دارد.
ستون مهرهها
- مهرهها روی یکدیگر قرار میگیرند و ستون مهرهها را تشکیل میدهند.
- سوراخهای مهرهها در کنار هم لولهای ایجاد میکنند که نخاع درون آن قرار دارد.
- ستون مهرهها از نخاع محافظت میکند.
مراقبت از استخوانها
- استخوانها زنده و محکم هستند اما ممکن است در اثر ضربه ترک بخورند یا بشکنند.
- استخوان آسیبدیده باید با آتل یا گچ ثابت نگه داشته شود.
- مصرف لبنیات و مواد غذایی کلسیمدار به استحکام استخوانها کمک میکند.
- قرار گرفتن مناسب در معرض آفتاب به رشد و استحکام استخوانها کمک میکند.
- هنگام نشستن باید صاف بنشینیم و از لم دادن خودداری کنیم.
- کولهپشتی باید با هر دو بند روی شانهها قرار گیرد تا فشار به یک طرف بدن وارد نشود.
مغز، نخاع و اعصاب
- مغز فرمانده و کنترلکننده فعالیتهای بدن است.
- نخاع در کنترل فعالیتهای بدن و انتقال پیامها به مغز کمک میکند.
- مغز درون جمجمه و نخاع درون ستون مهرهها قرار دارند تا از آسیب محافظت شوند.
- میلیونها سلول عصبی در مغز و نخاع وجود دارند.
- اعصاب پیامهای مغز و نخاع را به بخشهای مختلف بدن میرسانند.
- اعصاب همچنین پیامهای چشم، گوش و دیگر قسمتهای بدن را به مغز منتقل میکنند.
- برای خم کردن ساعد، مغز فرمان کوتاه شدن ماهیچه را صادر میکند و این فرمان از طریق نخاع و اعصاب به ماهیچه میرسد.