علوم تجربی پنجم
چشم و دیدن
- چشم یکی از اندامهای مهم حسی برای دیدن اجسام است.
- بخش رنگی چشم عنبیه و سوراخ وسط آن مردمک نام دارد.
- قرنیه پردهای شفاف است که روی عنبیه قرار دارد.
- عدسی پشت مردمک قرار دارد و تصویر اجسام را روی شبکیه تشکیل میدهد.
- نور برای رسیدن به شبکیه از قرنیه، مردمک و عدسی عبور میکند.
- سلولهای شبکیه نور را دریافت کرده و از طریق عصب بینایی پیام را به مغز میفرستند.
- مردمک در نور زیاد کوچک و در نور کم بزرگ میشود و مقدار نور ورودی به چشم را تنظیم میکند.
- بیشتر قسمتهای چشم درون استخوانهای سر قرار دارند و به وسیله آنها محافظت میشوند.
نزدیکبینی و دوربینی
- برای دید واضح، تصویر جسم باید روی شبکیه تشکیل شود.
- افراد نزدیکبین اجسام نزدیک را بهتر میبینند و برای دیدن اجسام دور به عدسی کمکی نیاز دارند.
- افراد دوربین اجسام نزدیک را به خوبی نمیبینند.
- عینک با استفاده از عدسی مناسب به اصلاح دید کمک میکند.
مراقبت از چشم
- پلکها از ورود گرد و خاک به چشم جلوگیری میکنند.
- پلک زدن باعث پخش شدن اشک و مرطوب ماندن چشم میشود.
- هنگام مطالعه از نور بسیار زیاد یا بسیار کم استفاده نکنیم.
- مستقیماً به نور خورشید نگاه نکنیم.
- هنگام کار با مواد و ابزار خطرناک از عینک ایمنی استفاده کنیم.
- هنگام مطالعه و تماشای تلویزیون فاصله مناسب را رعایت کنیم.
- چشم را با دست آلوده یا هنگام ورود گرد و خاک نمالیم.
- برای بررسی سلامت چشم به چشمپزشک مراجعه کنیم.
گوش و شنیدن
- قسمتهای قابل مشاهده گوش شامل لاله گوش و سوراخ گوش است.
- لاله گوش صداها را جمعآوری کرده و به تشخیص جهت صدا کمک میکند.
- پرده گوش در انتهای مجرای شنوایی قرار دارد.
- برخورد صدا با پرده گوش باعث لرزیدن پرده گوش میشود.
- لرزش پرده گوش به استخوانهای کوچک گوش منتقل میشود.
- لرزش استخوانهای کوچک به بخش حلزونی شکل گوش میرسد.
- بخش حلزونی از طریق عصب شنوایی پیام را به مغز میفرستد و ما صدا را میشنویم.
- سمعک صداها را دریافت و متناسب با نوع کمشنوایی تقویت و تنظیم میکند.
مراقبت از گوش
- ماده چرب موجود در مجرای گوش از پرده گوش محافظت میکند و مانع ورود جانوران ریز میشود.
- نباید اجسام نوکتیز مانند مداد، سنجاق و چوب کبریت را وارد گوش کنیم.
- نباید در گوش دیگران فریاد بزنیم.
- نباید به گوش کسی ضربه بزنیم.
- از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض صداهای بسیار بلند خودداری کنیم.
- فاصله مناسب از تلویزیون، بلندگو و منابع صدا را رعایت کنیم.
- برای بررسی شنوایی و سلامت گوش به پزشک متخصص مراجعه کنیم.