علوم تجربی ششم
انرژی
- انرژی یعنی توانایی انجام کار.
- برای انجام همه فعالیت‌ها به انرژی نیاز داریم.
- انرژی به شکل‌های مختلف مانند حرکتی، گرمایی، نورانی، صوتی، الکتریکی، شیمیایی و ماهیچه‌ای وجود دارد.
- انرژی می‌تواند از شکلی به شکل دیگر تبدیل شود.
تبدیل انرژی
- مالش دست‌ها: انرژی ماهیچه‌ای ← گرمایی
- ضربه به لیوان: انرژی حرکتی ← صوتی
- پرتاب توپ: انرژی حرکتی ← حرکتی
- صدای طبل: انرژی صوتی ← حرکتی
- چرخش مارپیچ کاغذی روی بخاری: انرژی گرمایی ← حرکتی
- چراغ قوه: انرژی الکتریکی ← نورانی و گرمایی
- اسباب‌بازی برقی: انرژی الکتریکی ← حرکتی، صوتی، نورانی و گرمایی
انرژی خورشید
- انرژی موجود در مواد غذایی به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم از نور خورشید به دست می‌آید.
- گیاهان با فتوسنتز انرژی نورانی خورشید را به انرژی شیمیایی تبدیل و در غذا ذخیره می‌کنند.
- زنجیره غذایی در واقع زنجیره انتقال انرژی است و منبع اولیه آن خورشید است.
- خورشید در ایجاد چرخه آب، ابر، باران و باد نقش دارد.
- سوخت‌های فسیلی مانند زغال‌سنگ، نفت و گاز نیز انرژی ذخیره‌شده دارند.
انرژی ذخیره‌شده
- انرژی در موادی مانند غذا و سوخت‌ها ذخیره می‌شود.
- باتری‌ها نیز می‌توانند انرژی را ذخیره کنند.
- در اجسام قرارگرفته در ارتفاع، انرژی پتانسیل گرانشی ذخیره می‌شود.
- هرچه جرم جسم یا ارتفاع آن بیشتر باشد، انرژی پتانسیل گرانشی آن بیشتر است.
- فنر کشیده یا فشرده دارای انرژی پتانسیل کشسانی است.
- هرچه فنر بیشتر کشیده یا فشرده شود، انرژی ذخیره‌شده در آن بیشتر است.
- در اسباب‌بازی کوکی، با کوک کردن انرژی در فنر ذخیره و هنگام رها کردن به انرژی حرکتی تبدیل می‌شود.
سفر انرژی
- انرژی دائماً از شکلی به شکل دیگر تبدیل می‌شود.
- آب پشت سد دارای انرژی ذخیره‌ای است.
- با رها شدن آب، انرژی ذخیره‌ای ← حرکتی ← حرکتی توربین ← الکتریکی تبدیل می‌شود.
- در تیر و کمان: انرژی ماهیچه‌ای → انرژی ذخیره‌شده در کمان ← انرژی حرکتی.
- در بدن موجودات زنده نیز تبدیل انرژی انجام می‌شود.
- کرم شب‌تاب می‌تواند انرژی را به نور تبدیل کند.
- مارماهی و سفره‌ماهی می‌توانند انرژی را به الکتریسیته تبدیل کنند.
اندازه‌گیری انرژی
- واحد اندازه‌گیری انرژی ژول (J) است.
- مقدار انرژی مصرفی فعالیت‌های مختلف با یکدیگر متفاوت است.
- انرژی مواد غذایی معمولاً با کیلوکالری بیان می‌شود.
- هر کیلوکالری تقریباً برابر با ۴۰۰۰ ژول است.
- برچسب مواد غذایی میزان انرژی موجود در آن‌ها را نشان می‌دهد.