فصل دوم:اندازه گیری در علوم و ابزارهای آن

علوم هفتم

📖 آموزش کامل فصل2

📝خلاصه نکات فصل2

❓سوالات فصل2

🎯آزمون فصل2


🔹 اندازه‌گیری

  • اندازه‌گیری یکی از مراحل مهم جمع‌آوری اطلاعات در علوم تجربی است.
  • اندازه‌گیری برای مقایسه ویژگی‌هایی مانند جرم، حجم، دما و طول به کار می‌رود.
  • هر اندازه‌گیری با یک عدد و یکا (واحد) گزارش می‌شود.
  • برای مقایسه دقیق اندازه‌گیری‌ها، دانشمندان یکاهای استاندارد را تعیین کرده‌اند.
  • یکاهای مهم:
    • جرم: کیلوگرم
    • طول: متر
    • زمان: ثانیه

🔹 جرم

  • هر جسم از ماده تشکیل شده و ماده دارای جرم و حجم است.
  • جرم، مقدار ماده تشکیل‌دهنده جسم است.
  • ابزار اندازه‌گیری جرم: ترازو
  • یکاهای جرم: گرم و کیلوگرم
  • برای اجسام سبک‌تر معمولاً از گرم و برای اجسام سنگین‌تر از کیلوگرم استفاده می‌شود.
  • تکرار اندازه‌گیری و گرفتن میانگین باعث دقیق‌تر شدن نتیجه می‌شود.

🔹 وزن

  • وزن، نیروی گرانشی زمین است که به جسم وارد می‌شود.
  • ابزار اندازه‌گیری وزن: نیروسنج
  • یکای وزن: نیوتون
  • هرچه نیروی واردشده بیشتر باشد، کشیدگی فنر نیروسنج بیشتر می‌شود.

🔹 طول

  • فاصله بین دو نقطه یا مسافتی که یک جسم طی می‌کند، با یکای طول اندازه‌گیری می‌شود.
  • یکاهای متداول طول:
    • میلی‌متر
    • سانتی‌متر
    • متر
    • کیلومتر
  • باید یکای اندازه‌گیری با اندازه جسم یا مسافت متناسب باشد.
  • ابزار اندازه‌گیری طول اجسام کوچک: خط‌کش.

🔹 حجم

  • حجم یک جسم، مقدار فضایی است که جسم اشغال می‌کند.
  • یکاهای حجم:
    • متر مکعب
    • سانتی‌متر مکعب
    • لیتر
    • میلی‌لیتر
  • ۱ لیتر = ۱۰۰۰ سانتی‌متر مکعب
  • ۱ سانتی‌متر مکعب = ۱ میلی‌لیتر = ۱ سی‌سی
  • برای اندازه‌گیری حجم مقدارهای کم مایع از ظرف یا استوانه مدرج استفاده می‌شود.
  • برای به‌دست‌آوردن حجم جسم جامد نامنظم، می‌توان از جابه‌جایی آب در استوانه مدرج استفاده کرد.

🔹 چگالی

  • چگالی به مقدار جرم موجود در حجم معین گفته می‌شود.
  • چگالی از نسبت جرم به حجم به دست می‌آید.
  • فرمول چگالی:
    • چگالی = جرم ÷ حجم
  • یکاهای متداول چگالی:
    • گرم بر سانتی‌متر مکعب
    • کیلوگرم بر متر مکعب
  • هرچه نسبت جرم به حجم بیشتر باشد، جسم بیشتر در آب فرو می‌رود.
  • جسم با چگالی بیشتر، در مقایسه با جسمی با چگالی کمتر، بیشتر در آب فرو می‌رود.

🔹 زمان

  • اندازه‌گیری زمان برای پاسخ به دو سؤال مهم انجام می‌شود:
    • چه وقت؟
    • چه مدت؟
  • برای پاسخ به «چه وقت» معمولاً از ساعت استفاده می‌کنیم.
  • برای پاسخ به «چه مدت» از زمان‌سنج یا کرنومتر استفاده می‌کنیم.
  • یکای اصلی زمان: ثانیه
  • یکاهای رایج در زندگی روزمره: دقیقه، ساعت، شبانه‌روز و سال.

🔹 دقت در اندازه‌گیری

  • اندازه‌گیری‌ها همیشه با تقریب همراه هستند.
  • دقت اندازه‌گیری به:
    • دقت فرد اندازه‌گیری‌کننده
    • دقت ابزار اندازه‌گیری
      بستگی دارد.
  • هنگام گزارش نتیجه باید میزان دقت وسیله اندازه‌گیری نیز مشخص شود.
  • اگر اندازه جسم بین دو عدد قرار داشته باشد، عددی که جسم به آن نزدیک‌تر است گزارش می‌شود.
  • ترازوهای دیجیتال نیز دقت مشخصی دارند؛ برای مثال ترازویی با دقت ۰/۱ گرم، جرم را تا یک‌دهم گرم نشان می‌دهد.