مطالعات اجتماعی چهارم
- با رواج کشاورزی، مواد غذایی به اندازه کافی تولید و حتی ذخیره شد.
- همه مردم مجبور به کشاورزی نبودند و برخی به کارهایی مانند ساخت ابزار، قایق‌سازی و دادوستد پرداختند.
- با گسترش کارهای مختلف، تقسیم کار به وجود آمد.
- در ابتدا دادوستد به صورت مبادله کالا با کالا انجام می‌شد.
- مبادله کالا با کالا مشکلاتی مانند پیدا نشدن کالای مورد نیاز، دشواری حمل‌ونقل، فاسد شدن برخی کالاها و برابر نبودن ارزش کالاها داشت.
- برای حل مشکلات دادوستد، ابتدا سکه‌های طلا و نقره و سپس پول به وجود آمد.
- با افزایش جمعیت روستاهای کنار رودها، برخی از آنها به شهر تبدیل شدند.
- نخستین شهرها بیشتر در کنار رودهای پرآب به وجود آمدند.
- با پیدایش شهرهای بزرگ، به تدریج تمدن‌های بزرگ شکل گرفتند.
- از ویژگی‌های تمدن می‌توان به خط، حکومت و فرمانروا، قانون و مقررات، دادوستد، تقسیم کار، آثار هنری و عقاید مذهبی اشاره کرد.
- گسترش دادوستد و نیاز به ثبت قراردادها و اطلاعات، زمینه را برای اختراع خط فراهم کرد.
- در سرزمین بین‌النهرین، میان رودهای دجله و فرات، تمدن‌های مختلفی شکل گرفتند.
- از تمدن‌های باستانی می‌توان به ایلام، بابل، سومر، آشور و جیرفت اشاره کرد.
- تمدن ایلام حدود ۴ تا ۵ هزار سال پیش در منطقه‌ای که امروزه خوزستان نام دارد، شکل گرفت.
- شوش یکی از شهرهای مهم تمدن ایلام و پایتخت یکی از پادشاهان ایلامی بود.
- مردم ایلام به کشاورزی، دامداری، فلزکاری، سفالگری، نجاری، مجسمه‌سازی و تجارت مشغول بودند.
- چغازنبیل یکی از بناهای بزرگ و مشهور به‌جامانده از تمدن ایلام است.
- ایلامی‌ها ابتدا از خط تصویری و سپس از خط میخی استفاده می‌کردند.
- تمدن ایلام در کنار رود کارون و در محدوده استان امروزی خوزستان شکل گرفته بود.