درس21: مبارزه ی مردم ایران با استعمار

مطالعات اجتماعی ششم

📚 آموزش درس21

📝 خلاصه نکات درس21

📝 آموزش مفهومی درس21

📝 نکات مهم نوشتاری درس21

❓ سوالات درس21

🧠 آزمون تستی درس21


مبارزه با استعمار

  • مردم ایران با وجود دخالت حکومت‌های بیگانه، همواره با استعمارگران مبارزه کرده‌اند.
  • مبارزان این راه ویژگی‌هایی مانند عشق به دین و وطن، شجاعت، غیرت، مخالفت با دخالت بیگانگان و فداکاری داشتند.
  • برخی از این مبارزان در راه دفاع از کشور و آرمان‌های خود به شهادت رسیدند.

امیرکبیر

  • نام اصلی او میرزا تقی‌خان فراهانی بود.
  • صدراعظم ناصرالدین‌شاه قاجار بود.
  • هدف او تبدیل ایران به کشوری مستقل و آباد بود.
  • با دخالت روسیه و انگلیس در امور ایران مخالفت می‌کرد.
  • مدرسه‌ای برای آموزش علوم و فنون جدید تأسیس کرد.
  • روزنامه منتشر کرد و چند کارخانه ساخت.
  • از دخالت نمایندگان خارجی در امور داخلی ایران جلوگیری می‌کرد.
  • با دسیسه درباریان از صدراعظمی برکنار و به دستور شاه در فین کاشان به شهادت رسید.

میرزا کوچک‌خان جنگلی

  • نام اصلی او یونس بود و در رشت به دنیا آمد.
  • فردی مؤمن، شجاع و حامی مظلومان بود.
  • در دوره‌ای که بخش‌هایی از ایران توسط نیروهای روس و انگلیس اشغال شده بود، در گیلان قیام کرد.
  • یاران او با نیروهای حکومتی و قوای روس و انگلیس مبارزه کردند.
  • سرانجام میرزا کوچک‌خان در سرمای کوهستان گرفتار شد و به شهادت رسید.

رئیس‌علی دلواری

  • در اطراف بوشهر به دنیا آمد.
  • فردی شجاع، مؤمن و در تیراندازی و سوارکاری ماهر بود.
  • هنگام جنگ جهانی اول، با اشغال بوشهر و جنوب ایران توسط انگلیس مخالفت کرد.
  • به همراه یاران خود، معروف به دلیران تنگستان، با نیروهای انگلیسی جنگید.
  • در یکی از نبردها تیر خورد و به شهادت رسید.

ملی شدن صنعت نفت

  • انگلستان با قراردادهایی از منابع نفت ایران بهره‌برداری می‌کرد و درآمد زیادی به دست می‌آورد.
  • دکتر محمد مصدق با نفوذ انگلیس در صنعت نفت مخالفت کرد.
  • آیت‌الله سید ابوالقاسم کاشانی نیز از مبارزه برای ملی شدن نفت حمایت کرد.
  • در اسفند ۱۳۲۹، مجلس شورای ملی قانون ملی شدن نفت را تصویب کرد.
  • ۲۹ اسفند، روز ملی شدن صنعت نفت ایران است.
  • با ملی شدن نفت، هدف اصلی این بود که کنترل منابع نفتی ایران از دست بیگانگان خارج شود.

نتیجه مهم درس

  • مبارزان ایرانی برای استقلال کشور و جلوگیری از دخالت بیگانگان تلاش کردند.
  • امیرکبیر، میرزا کوچک‌خان، رئیس‌علی دلواری، دکتر مصدق و آیت‌الله کاشانی از شخصیت‌های مهم مبارزه با نفوذ استعمارگران بودند.
  • مبارزه با استعمار در ایران در دوره‌های مختلف ادامه داشت و انقلاب اسلامی نیز در این روند تاریخی نقش مهمی داشت.