علوم تجربی چهارم
- مخلوط از ترکیب دو یا چند ماده به وجود می‌آید.
- مواد موجود در یک مخلوط معمولاً ویژگی‌های خود را حفظ می‌کنند و می‌توان آن‌ها را از یکدیگر جدا کرد.
- مخلوط‌ها می‌توانند از مواد جامد، مایع یا ترکیبی از آن‌ها تشکیل شوند.
- مخلوط جامد در جامد مانند آجیل، میوه‌های خشک و مخلوط دکمه‌هاست.
- مخلوط جامد در مایع مانند آب‌قند، شربت آلبالو و شربت خاکشیر است.
- مخلوط مایع در مایع مانند آب و روغن، آب و گلاب و نفت و روغن است.
- مخلوط یکنواخت و شفاف را محلول می‌نامیم.
- در محلول، اجزای سازنده ته‌نشین نمی‌شوند و دو لایه جداگانه تشکیل نمی‌دهند.
- آب و نمک و آب و قند نمونه‌هایی از محلول هستند.
- آب و روغن و آب و گچ مخلوط یکنواخت نیستند و محلول محسوب نمی‌شوند.
- ریزتر شدن ذرات یک ماده باعث می‌شود آن ماده سریع‌تر در آب حل شود.
- پودر نبات سریع‌تر از نبات خردشده و شاخه نبات در آب حل می‌شود.
- گرم بودن آب باعث سریع‌تر حل شدن مواد در آن می‌شود.
- شکر در آب داغ سریع‌تر از آب نیم‌گرم و آب سرد حل می‌شود.
- برای جدا کردن اجزای مخلوط‌ها می‌توان از روش‌های مختلفی مانند صاف کردن، تبخیر و سرند کردن استفاده کرد.
- در روش صاف کردن، مواد جامد حل‌نشده از مایع جدا می‌شوند؛ مانند جدا کردن ماسه از آب و نمک.
- در روش تبخیر، مایع بخار می‌شود و ماده حل‌شده باقی می‌ماند؛ مانند جدا کردن نمک از آب‌نمک.
- از آبکش، صافی و الک برای جدا کردن مواد مختلف استفاده می‌شود.
- برای جدا کردن مواد با اندازه‌های متفاوت می‌توان از سرند و الک استفاده کرد.
- نمک خوراکی را می‌توان از آب دریا یا معادن نمک به دست آورد.
- مخلوط‌ها در زندگی روزمره در آشپزی، ساختمان‌سازی، تولید دارو، شوینده‌ها و رنگ‌ها کاربرد دارند.
- برخی مخلوط‌ها مانند شوینده‌ها و رنگ‌ها می‌توانند برای انسان و محیط زیست مضر باشند.
- نباید شوینده‌های مختلف را با یکدیگر مخلوط کرد.
- هنگام استفاده از مواد و مخلوط‌ها باید برچسب روی ظرف را با دقت بخوانیم.
- نباید محلول‌ها و مخلوط‌های ناشناخته را بچشیم.