علوم تجربی ششم
فتوسنتز
- برگ دارای ماده‌ای سبز به نام سبزینه (کلروفیل) است.
- کلروفیل انرژی نور خورشید را جذب می‌کند.
- ریشه آب و مواد محلول را از خاک جذب می‌کند و آوندها آن‌ها را به برگ می‌رسانند.
- روزنه‌های برگ کربن‌دی‌اکسید را از هوا دریافت می‌کنند.
- گیاه با استفاده از آب، کربن‌دی‌اکسید و انرژی نور خورشید غذا می‌سازد.
- فرایند غذاسازی گیاه با استفاده از نور خورشید را فتوسنتز می‌نامند.
- در فتوسنتز علاوه بر غذا، اکسیژن نیز تولید می‌شود.
- برگ محل اصلی غذاسازی گیاه است؛ ساقه‌های سبز نیز می‌توانند غذاسازی کنند.
نشاسته و غذاسازی
- گیاهان در هنگام فتوسنتز مواد غذایی مانند قند و نشاسته تولید می‌کنند.
- برگ انرژی نور خورشید را در مواد غذایی مانند نشاسته ذخیره می‌کند.
- برای شناسایی نشاسته از محلول ید استفاده می‌شود.
- نشاسته در تماس با محلول ید به رنگ آبی تیره یا بنفش درمی‌آید.
- گیاهان به دلیل تولید غذا، تولیدکننده نامیده می‌شوند.
- گیاهان هم از غذایی که خود می‌سازند استفاده می‌کنند و هم منبع غذایی سایر موجودات زنده هستند.
برگ‌های شکارچی
- بعضی گیاهان نمی‌توانند همه مواد مورد نیاز خود را بسازند.
- در برخی از این گیاهان، برگ‌ها به شکل تله درآمده‌اند.
- این برگ‌ها حشرات و گاهی جانوران کوچک را شکار می‌کنند و مواد بدن آن‌ها را مصرف می‌کنند.
مواد غذایی در بخش‌های مختلف گیاه
- دانه‌های نشاسته‌دار: گندم، ذرت، جو و حبوبات
- دانه‌های روغن‌دار: تخمه آفتابگردان، سویا و بادام‌زمینی
- ساقه نشاسته‌دار: سیب‌زمینی
- میوه‌های نشاسته‌دار: موز، خربزه و انبه
- میوه‌های روغن‌دار: نارگیل و زیتون
فتوسنتز و هوا
- گیاه در فتوسنتز کربن‌دی‌اکسید را مصرف و اکسیژن تولید می‌کند.
- اکسیژن تولیدشده از طریق روزنه‌های برگ وارد هوای اطراف می‌شود.
- موجودات زنده برای تنفس به اکسیژن نیاز دارند.
- گیاهان با جذب کربن‌دی‌اکسید و تولید اکسیژن به پاکیزگی هوا و کاهش آلودگی کمک می‌کنند.
- فتوسنتز و تنفس در چرخه اکسیژن و کربن‌دی‌اکسید نقش مهمی دارند.