علوم تجربی ششم
- بیماری‌هایی که از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شوند، بیماری‌های واگیر نام دارند.
- عامل ایجاد بسیاری از بیماری‌های واگیر، میکروب‌ها هستند.
- ویروس سرماخوردگی از راه دهان و بینی وارد دستگاه تنفس می‌شود و از طریق سرفه، عطسه، صحبت کردن و دست‌های آلوده منتقل می‌شود.
- بعضی جانوران ناقل بیماری هستند؛ مانند پشه در بیماری مالاریا و سگ در بیماری هاری.
- بدن برای مقابله با میکروب‌ها دو سد دفاعی دارد:
- سد اول: پوست، مخاط بینی و راه‌های تنفسی.
- سد دوم: گویچه‌های سفید خون.
- بعضی گویچه‌های سفید میکروب‌ها را می‌خورند که به آن‌ها بیگانه‌خوار می‌گویند.
- بعضی گویچه‌های سفید ماده‌ای به نام پادتن تولید می‌کنند که میکروب‌ها را غیرفعال می‌کند.
- بعضی باکتری‌ها برای بدن مفیدند؛ مثلاً باکتری‌های روده در تولید ویتامین نقش دارند.
- برخی باکتری‌های موجود روی پوست، باکتری‌های زیان‌آور را از بین می‌برند.
- میکروب‌هایی که از سدهای دفاعی بدن عبور کنند، می‌توانند در بخش‌های مختلف بدن مستقر شده و باعث بیماری شوند.
- بیماری‌ها نشانه‌هایی مانند تب، لرز، درد شکم، سرگیجه، تهوع و پریدگی رنگ دارند.
- هنگام بیماری باید به پزشک مراجعه کرد و از مصرف خودسرانه دارو خودداری کرد.
- آنتی‌بیوتیک باید طبق دستور پزشک و در زمان و تعداد مشخص‌شده مصرف شود؛ مصرف نادرست باعث مقاوم شدن میکروب‌ها می‌شود.
- ورزش و تغذیه کافی و متنوع مقاومت بدن را افزایش می‌دهند.
- واکسن باعث می‌شود گویچه‌های سفید علیه بیماری پادتن بسازند.
- هر بیماری واکسن مخصوص خود را دارد و بعضی واکسن‌ها باید در چند نوبت تزریق شوند.
- سرماخوردگی و آنفلوآنزا یکسان نیستند؛ آنفلوآنزا معمولاً با تب، بدن‌درد و سرفه همراه است.
- بیماری‌های غیرواگیر در اثر میکروب ایجاد نمی‌شوند و معمولاً به دلیل اختلال در کار دستگاه‌های بدن یا عواملی مانند تغذیه نامناسب به وجود می‌آیند.
- نمونه بیماری‌های غیرواگیر: بیماری‌های قلبی‌عروقی، دیابت، فشارخون و سرطان.
- مصرف کم غذاهای کلسیم‌دار می‌تواند باعث ضعیف و نرم شدن استخوان‌ها شود.
- مصرف زیاد غذاهای پرنمک و غذاهای سرخ‌شده با روغن فراوان، خطر فشارخون را افزایش می‌دهد.
- رفتارهای سالم مانند مسواک زدن، تغذیه مناسب، درست نشستن، درست راه رفتن و ورزش کردن به حفظ سلامت کمک می‌کنند.
- ورزش باعث تقویت ماهیچه‌ها و قلب و افزایش نشاط می‌شود.
- بی‌دقتی در عبور از خیابان، بی‌توجهی به علائم رانندگی، بازی‌های خطرناک و آتش‌بازی می‌توانند سلامت را تهدید کنند.
- برای پیشگیری از بیماری‌های واگیر باید مقاومت بدن را افزایش داد و واکسیناسیون را جدی گرفت.
- کمک به دیگران، مهربانی، خوش‌رویی و رفتار محترمانه به سلامت روح و روان کمک می‌کند.