درس یازدهم:آمادگی و ایمنی در برابر زمین لرزه

آمادگی دفاعی نهم

📖 آموزش کامل درس11

📝نکات درس11

❓سوالات درس11

🎯آزمون درس11


مفهوم زمین‌لرزه

  • زمین‌لرزه بر اثر آزاد شدن ناگهانی انرژی انباشته‌شده در سنگ‌های پوسته زمین ایجاد می‌شود.
  • این انرژی به صورت امواج زلزله از کانون زلزله آغاز شده و باعث لرزش سطح زمین می‌شود.
  • ایران به دلیل قرار گرفتن در کمربند کوه‌زایی آلپ ـ هیمالیا از مناطق لرزه‌خیز جهان است.
  • ساخت‌وساز نامناسب می‌تواند خسارات جانی و مالی زمین‌لرزه را افزایش دهد.
  • نمونه‌های مهم: زمین‌لرزه رودبار در ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ با بزرگی ۷/۴ ریشتر و زمین‌لرزه بم در ۵ دی ۱۳۸۲ با بزرگی ۶/۵ ریشتر.

مثلث ایمنی در برابر زمین‌لرزه

  • ایمنی در برابر زلزله بر سه پایه استوار است:
    • آگاهی: داشتن دانش و اطلاعات درباره زلزله و اقدامات قبل، هنگام و بعد از آن.
    • آمادگی: افزایش توانایی برای انجام اقدامات مناسب در زمان زلزله.
    • همکاری: مشارکت همه افراد برای افزایش ایمنی.
  • فرمول مهم: ایمنی = آگاهی + آمادگی + همکاری

شورای ایمنی در برابر زمین‌لرزه

  • هنگام زلزله، شرایط عادی به شرایط بحرانی تبدیل می‌شود؛ بنابراین گروه‌های آموزش‌دیده باید برای مدیریت بحران آماده باشند.
  • برنامه‌ریزی، مشارکت، همکاری و هماهنگی در فعالیت‌های این گروه‌ها ضروری است.
  • وظایف هر گروه باید متناسب با توانایی و میزان آموزش افراد باشد.

گروه‌های شورای ایمنی

گروه تدارکات و پشتیبانی

  • تهیه فهرست مراکز امدادی، درمانی، آتش‌نشانی و نیروی انتظامی همراه با شماره تماس و نشانی.
  • تهیه وسایل ضروری گروه‌ها.
  • کنترل اسامی و تعداد دانش‌آموزان.
  • ایمن‌سازی محیط مدرسه.

گروه نجات و امداد

  • امدادرسانی به مجروحان.
  • انتقال افراد دارای جراحت‌های عمیق به مراکز درمانی.
  • روحیه دادن به آسیب‌دیدگان.
  • تعیین محل امن برای دانش‌آموزان، دور از ساختمان‌ها و دیوارها.

گروه جست‌وجو

  • جست‌وجوی افراد مجروح و گمشده.
  • جلوگیری از ورود افراد به ساختمان‌های خطرناک.
  • انتقال مجروحان به مکان مناسب.
  • بررسی خطرهایی مانند نشت گاز، قطع برق و شکستن لوله‌های آب.

گروه آتش‌نشان

  • خاموش کردن آتش.
  • بررسی ساختمان از نظر احتمال آتش‌سوزی.
  • بررسی خطرهایی مانند برق‌گرفتگی و نشت گاز.

ایمن‌سازی محیط زندگی

  • وسایلی مانند کمد، کتابخانه و بوفه باید محکم در جای خود نصب شوند تا هنگام زلزله سقوط نکنند.
  • وسایل سنگین را در طبقات پایین قفسه‌ها و کمدها قرار دهید.
  • قفسه‌ها و کمدها را با بست‌های مناسب به دیوار متصل کنید.
  • روی لامپ‌های مهتابی حفاظ نصب کنید.
  • شیشه‌ها را با نوار چسب یا پوشش مناسب ایمن کنید.
  • راه‌پله و راهروها را از وسایل اضافی و موانع خالی نگه دارید.
  • مواد آتش‌زا و خطرناک را از محل زندگی دور کنید.
  • محل کنتور آب، برق و گاز را بشناسید و روش قطع آنها را یاد بگیرید.
  • کیف ایمنی، جعبه کمک‌های اولیه و کپسول آتش‌نشانی آماده داشته باشید.

آمادگی قبل از زلزله

  • به توصیه‌های ایمنی معلمان و والدین توجه کنید.
  • درباره زلزله و روش‌های مقابله با آن مطالعه کنید.
  • نقاط ضعف و قوت خانه و مدرسه را شناسایی و برای رفع مشکلات اقدام کنید.
  • مکان‌های امن خانه و مدرسه را شناسایی و به خاطر بسپارید.
  • مانور زلزله را حداقل دو بار در سال تمرین کنید.
  • روش‌های امداد و احیای حیات را از افراد متخصص یاد بگیرید.
  • روش‌های مهار آتش را آموزش ببینید.
  • در کلاس‌های آموزشی هلال احمر شرکت کنید.
  • کیف ایمنی و وسایل کمک‌های اولیه آماده کنید.
  • اطلاعات ضروری مانند مشخصات فردی، نشانی منزل، شماره تماس، گروه خونی و بیماری‌های خاص را همراه داشته باشید.

هنگام وقوع زلزله

  • خونسردی خود را حفظ کنید.
  • به سمت در خروجی هجوم نبرید.
  • از دستورهای معلم و والدین پیروی کنید.
  • از آسانسور استفاده نکنید.
  • تا پایان لرزش‌ها در نزدیک‌ترین مکان امن پناه بگیرید.

داخل کلاس یا اتاق

  • زیر میز بروید و پایه‌های میز را محکم بگیرید.
  • در چهارچوب در یا گوشه مناسب اتاق و زیر ستون‌های اصلی نیز می‌توان پناه گرفت.
  • از پنجره‌ها و وسایل قابل سقوط فاصله بگیرید.

داخل سالن و راه‌پله

  • به گوشه سالن یا زیر ستون‌های اصلی بروید.
  • در راه‌پله بنشینید، سر خود را با دست محافظت کنید و از بالا یا پایین رفتن خودداری کنید.

داخل آزمایشگاه، کارگاه و کتابخانه

  • از قفسه‌ها فاصله بگیرید.
  • زیر میز پناه بگیرید و پایه‌های آن را محکم بگیرید.
  • از سر و بدن خود در برابر سقوط وسایل محافظت کنید.

داخل حیاط

  • از ساختمان‌ها و دیوارها فاصله بگیرید.
  • در محل مناسبی بنشینید و با دو دست از سر خود محافظت کنید.

در خیابان

  • از ساختمان‌های بلند و تیرهای برق فاصله بگیرید.
  • به فضای باز و مکان امن بروید.
  • اگر فضای امن در دسترس نبود، کنار خودروهای پارک‌شده قرار بگیرید و از سر خود محافظت کنید.
  • مراقب افراد، خودروها و اشیای اطراف باشید.

نکات مهم هنگام زلزله

  • فقط زمانی از محل خود حرکت کنید که مطمئن باشید حداکثر در ۱۰ ثانیه به مکان امن می‌رسید.
  • اگر نزدیک در خروجی طبقه همکف هستید، با احتیاط به فضای باز بروید.
  • تا پایان لرزش‌ها در جای امن بمانید.
  • پس از پایان لرزش، ابتدا از سلامت خود مطمئن شوید و سپس با احتیاط از محل خارج شوید.

بعد از زلزله

  • پس از پایان لرزش‌ها و اطمینان از سلامت خود، به محل امن بروید.
  • آرامش خود را حفظ کنید.
  • همکلاسی‌ها و معلم یا اعضای خانواده را پیدا کنید و هماهنگ عمل کنید.
  • در صورت آسیب‌دیدگی جزئی، با کمک دیگران به صورت سرپایی خود را درمان کنید.
  • پس از ایمن شدن، به کمک افراد آسیب‌دیده بشتابید.
  • از پراکنده شدن و جدا شدن از گروه خودداری کنید.

درس دهم:پدافند غیرعامل

آمادگی دفاعی نهم

📖 آموزش کامل درس10

📝نکات درس10

❓سوالات درس10

🎯آزمون درس10


مفهوم پدافند غیرعامل

  • پدافند غیرعامل مجموعه اقداماتی است که بدون استفاده از تجهیزات جنگی برای کاهش تلفات جانی و خسارت‌های اقتصادی انجام می‌شود.
  • هدف آن، جلوگیری یا کاهش آسیب به افراد، مراکز و تأسیسات مهم کشور در برابر حملات و تهدیدهاست.
  • پدافند غیرعامل فقط مخصوص زمان جنگ نیست و باید از قبل برای مقابله با تهدیدها آمادگی داشت.

دفاع عامل و غیرعامل

  • پدافند عامل: مقابله مستقیم با دشمن و استفاده از تجهیزات جنگی مانند اسلحه، موشک، تانک و هواپیما.
  • پدافند غیرعامل: کاهش آسیب‌پذیری بدون استفاده از تجهیزات جنگی؛ مانند پناهگاه، استتار، اختفا و پراکندگی.

اهمیت پدافند غیرعامل

  • ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی و قرار گرفتن در منطقه حساس خاورمیانه، در معرض حوادث و تهدیدهای مختلف قرار دارد.
  • پدافند غیرعامل موجب کاهش خسارت‌های جانی و مالی می‌شود.
  • مراکز مهم مانند پالایشگاه‌ها، نیروگاه‌ها، فرودگاه‌ها، مراکز سیاسی، مخابراتی و ارتباطی، پل‌های مهم، پایگاه‌های هوایی و مراکز رادیویی و تلویزیونی از نقاط مهم در زمان جنگ هستند.
  • افزایش توان دفاع عامل و غیرعامل می‌تواند احتمال موفقیت تهاجم دشمن را کاهش دهد.

نمونه‌های پدافند غیرعامل در گذشته

  • انسان‌های اولیه برای در امان ماندن از خطرها به غارها، بالای درختان و مخفیگاه‌های طبیعی پناه می‌بردند.
  • ایجاد خندق، قلعه و دروازه‌های مستحکم از روش‌های قدیمی دفاعی بوده است.
  • در جنگ خندق، با پیشنهاد سلمان فارسی، خندقی اطراف مدینه حفر شد تا از نفوذ دشمن جلوگیری شود.
  • ساخت زره در زمان حضرت داوود(ع) نیز نمونه‌ای از ایجاد وسیله برای حفاظت در برابر آسیب جنگ است.

اصول پدافند غیرعامل

۱. استتار

  • هم‌رنگ و هم‌شکل کردن تأسیسات، تجهیزات و نیروها با محیط اطراف برای دشوار کردن شناسایی آنها.
  • ابزارهای استتار: رنگ، تور، شاخ و برگ درختان و وسایل مشابه.
  • نمونه: استفاده از پوشش سفید در محیط برفی.

۲. اختفا

  • جلوگیری از قرار گرفتن تأسیسات، تجهیزات و نیروها در دید مستقیم دشمن.
  • نمونه: پنهان کردن هواپیماهای جنگی در تونل.
  • استفاده از عوارض طبیعی زمین برای پنهان ماندن.
  • عادی و غیرمهم جلوه دادن تأسیسات با اقداماتی مانند درختکاری و جدول‌بندی.
  • اختفا و فریب در جریان هجرت پیامبر(ص) نیز به کار گرفته شد.

۳. پراکندگی

  • پخش کردن نیروها، تجهیزات و تأسیسات و جلوگیری از تجمع آنها برای کاهش آسیب‌پذیری.
  • نمونه: ساخت پالایشگاه‌ها در شهرهای مختلف به جای تمرکز همه آنها در یک مکان.

۴. فریب

  • منحرف کردن توجه و دید دشمن از اهداف مهم به سمت اهداف فرعی و کم‌اهمیت.
  • نمونه: استفاده از ماکت تجهیزات جنگی در نقاط مختلف.

۵. مکان‌یابی

  • انتخاب محل مناسب برای ایجاد تأسیسات حیاتی و مهم.
  • ساخت تأسیسات در دشت‌های هموار، کنار جاده‌های اصلی و نزدیک مرزها می‌تواند آسیب‌پذیری آنها را افزایش دهد.

۶. مقاوم‌سازی و استحکامات

  • ساخت مکان‌هایی مقاوم در برابر بمب، موشک، ترکش و موج انفجار.
  • احداث پناهگاه در ساختمان‌های مسکونی و اداری و پناهگاه‌های عمومی از اقدامات مهم برای حفظ جان مردم است.
  • مقاوم‌سازی بهتر است در زمان صلح انجام شود تا در زمان حادثه قابل استفاده باشد.

فواید پدافند غیرعامل

  • افزایش قدرت دفاعی کشور.
  • حفظ جان مردم.
  • کاهش خسارت به مراکز و تأسیسات مهم.
  • کاهش آسیب‌پذیری کشور در برابر حملات.
  • افزایش توان دفاعی کشور و کاهش احتمال تهاجم دشمن.

درس نهم:شناخت و مقابله با جنگ نرم

آمادگی دفاعی نهم

📖 آموزش کامل درس9

📝نکات درس9

❓سوالات درس9

🎯آزمون درس9


مفهوم جنگ نرم

  • در گذشته قدرت‌های استعمارگر بیشتر برای رسیدن به اهداف خود از جنگ سخت و نظامی استفاده می‌کردند.
  • هزینه و تلفات زیاد جنگ‌های نظامی و پیشرفت فناوری باعث شد روش‌های کم‌هزینه‌تر مورد توجه قرار گیرد.
  • در جنگ نرم هدف اصلی، تغییر ذهن، فکر، باورها، ارزش‌ها و رفتارهای مردم جامعه هدف است.
  • سلاح اصلی جنگ نرم، قدرت فکری و روحی است.
  • جنگ نرم معمولاً بدون استفاده مستقیم از نیروی نظامی انجام می‌شود.

قدرت نرم

  • قدرت نرم یعنی توانایی رسیدن به هدف از طریق جذابیت.
  • جذابیت هر کشور بیشتر در فرهنگ و سبک زندگی مردم آن دیده می‌شود.
  • جنگ نرم در واقع رقابت میان فرهنگ‌ها و سبک‌های زندگی است.
  • تغییر باورها و ارزش‌ها می‌تواند باعث تغییر سبک زندگی مردم شود.
  • رسانه‌ها ابزار مهمی برای انتقال جذابیت‌ها و پیام‌های جنگ نرم هستند.

انواع جنگ نرم

جنگ نرم اقتصادی

  • استفاده از تبلیغات برای ترویج کالاهای خارجی.
  • ایجاد اختلال در بازارهای اقتصادی و ارزی.
  • تضعیف پایه‌های اقتصادی کشور.

جنگ نرم علمی

  • وابسته کردن نخبگان به الگوهای علمی و پیشرفت غیربومی.
  • ایجاد تمایل به رفاه بدون تلاش و فعالیت علمی.
  • کاهش توانایی کشور در ارائه راه‌حل‌های علمی و ایجاد وابستگی علمی.

جنگ نرم فرهنگی

  • معرفی سبک زندگی بیگانه به عنوان الگوی مطلوب.
  • تضعیف یا تغییر باورها و ارزش‌های فرهنگی.
  • استفاده گسترده از رسانه‌ها و محصولات فرهنگی.

جنگ نرم زیست‌محیطی

  • ترویج باورهای نادرست درباره محیط زیست.
  • تشویق به مصرف بی‌رویه و اسراف.
  • بی‌توجهی به منابع طبیعی و فراهم کردن زمینه تخریب محیط زیست.

جنگ نرم سیاسی

  • تأثیرگذاری بر تصمیم‌های مردم و مسئولان.
  • وابسته کردن تصمیم‌های سیاسی به خواسته‌ها و رهنمودهای کشورهای بیگانه.

جنگ نرم اجتماعی

  • تضعیف پیوندهای اجتماعی و روحیه همدلی.
  • کاهش روحیه زندگی جمعی.
  • تضعیف جایگاه، نقش و استحکام خانواده.

عوامل مؤثر بر مقابله با جنگ نرم

  • اعتقادات دینی و پایبندی به ارزش‌های اخلاقی.
  • شجاعت و اعتمادبه‌نفس.
  • افزایش علم و آگاهی.
  • شناخت درست دوستان و دشمنان.
  • توجه و دقت در برابر اخبار و اطلاعات.
  • نپذیرفتن یا رد کردن مطالب بدون بررسی و تحلیل.

گروه‌های هدف جنگ نرم

  • همه گروه‌های جامعه، از مسئولان تا مردم، می‌توانند هدف جنگ نرم باشند.
  • نوجوانان و جوانان از گروه‌های مهم هدف هستند؛ زیرا آینده‌سازان جامعه محسوب می‌شوند.
  • ایجاد ناامیدی نسبت به وضعیت فعلی و آینده کشور یکی از روش‌های مطرح‌شده در درس است.
  • ایجاد شک و تردید نسبت به باورها و ارزش‌های دینی، ملی و انقلابی نیز از اهداف جنگ نرم معرفی شده است.

ابزارهای جنگ نرم

شبکه‌های اجتماعی

  • حجم بسیار زیاد اخبار، تصاویر و مطالب می‌تواند فرصت مطالعه و تفکر را کاهش دهد.
  • مطالب کوتاه و سریع ممکن است از عمق مفاهیم کم کنند.
  • اطلاعات نامناسب و اضافی می‌تواند موجب اتلاف وقت شود.
  • استفاده بدون دقت از شبکه‌های اجتماعی ممکن است فرصت تحلیل و تفکر مستقل را کاهش دهد.

شبکه‌های ماهواره‌ای

  • شبکه‌های ماهواره‌ای با هزینه‌های سنگین برای انتقال پیام به مخاطبان فعالیت می‌کنند.
  • برخی از این شبکه‌ها در کنار مطالب مفید، سبک زندگی و ارزش‌های خاصی را ترویج می‌کنند.
  • در درس، مصرف‌گرایی، تجمل‌گرایی و وابستگی به عنوان نمونه‌هایی از این ارزش‌ها مطرح شده‌اند.

بازی‌های رایانه‌ای

  • بازی‌های رایانه‌ای فقط وسیله سرگرمی نیستند و به دلیل ویژگی تعاملی و تکرارپذیری می‌توانند تأثیرگذار باشند.
  • بازی‌ها می‌توانند اطلاعات و مهارت‌های مختلفی به مخاطب منتقل کنند.
  • قهرمانان، ارزش‌ها و اطلاعات موجود در برخی بازی‌ها می‌توانند بر ذهن و نگرش مخاطب اثر بگذارند.

موسیقی

  • موسیقی می‌تواند آثار مثبت یا منفی داشته باشد.
  • وابستگی شدید به موسیقی می‌تواند بر اراده و کنترل احساسات تأثیر بگذارد.
  • موسیقی دارای کلام ممکن است پیام‌ها و مفاهیم فکری خاصی را به مخاطب منتقل کند.

فیلم و انیمیشن

  • فیلم‌ها و انیمیشن‌ها می‌توانند الگوهای شخصیتی و رفتاری خاصی را معرفی کنند.
  • تبلیغ کالاها و سبک‌های زندگی نیز ممکن است در آنها وجود داشته باشد.
  • مخاطبان ممکن است با شخصیت‌های محبوب داستان همانندسازی کنند و رفتار و سبک زندگی آنها را الگو قرار دهند.

رسانه‌های نوشتاری

  • در رسانه‌های مکتوب، قوه تخیل و تصویرسازی ذهنی مخاطب نقش مهمی دارد.
  • خواننده شخصیت‌ها و فضای داستان را در ذهن خود شکل می‌دهد و ممکن است ارتباط بیشتری با آنها برقرار کند.
  • دیدگاه‌ها و افکار نویسنده می‌تواند از طریق داستان بر ذهن مخاطب اثر بگذارد.
  • برخی مکاتب فکری و فرقه‌های انحرافی نیز از رسانه‌های مکتوب برای ترویج افکار خود استفاده می‌کنند.

درس هشتم:نظام جمع و شیوه های رزم انفرادی

آمادگی دفاعی نهم

📖 آموزش کامل درس8

📝نکات درس8

❓سوالات درس8

🎯آزمون درس8


نظام جمع

  • نظام جمع یعنی انجام حرکات منظم و هماهنگ برای ایجاد نظم در جمع.
  • نظام جمع بر پایه نظم انفرادی افراد شکل می‌گیرد.
  • رعایت نظم باعث هماهنگی، انضباط، آراستگی و موفقیت در کارهای گروهی می‌شود.
  • بی‌نظمی موجب اختلال در کارهای اجتماعی می‌شود.
  • نظم در محیط‌هایی مانند مدرسه و جبهه اهمیت زیادی دارد.

نظم در مدرسه

  • نظام جمع در مدرسه برای تقویت نظم و انضباط دانش‌آموزان استفاده می‌شود.
  • نظام جمع در مدارس، آموزش نظامی‌گری نیست و نباید با سخت‌گیری بیش از حد اجرا شود.
  • اهداف نظام جمع:
    • نظم‌پذیری، قانون‌مداری و اطاعت‌پذیری.
    • تقویت توانایی ذهنی، جسمی و روانی.
    • افزایش چابکی و هماهنگی بدن.
    • جلوگیری از عادات حرکتی نادرست.
    • نهادینه شدن نظم در رفتار.
    • آموزش شیوه صحیح زندگی.
    • کمک به عملکرد بهتر قلب و ریه.
    • افزایش کنترل و هماهنگی اندام‌ها و حواس.
  • اجرای منظم حرکات، روحیه همکاری و احساس عضویت در یک گروه را تقویت می‌کند.

فرمان‌های نظام جمع

  • هر حرکت نظام جمع با یک فرمان مشخص انجام می‌شود.
  • فرمان نظام جمع دو بخش دارد:
    • خبر: ایجاد آگاهی و آمادگی.
    • اجرا: انجام عملی فرمان.
  • نمونه: در «از جلو نظام»، «از جلو» خبر و «نظام» اجرا است.

صف و ستون

  • در ستون، افراد بلندقدتر در جلو قرار می‌گیرند.
  • در صف، افراد بلندقدتر در سمت راست قرار می‌گیرند.
  • فاصله افراد در صف برای حرکات منظم، حدود یک آرنج است.
  • فاصله افراد در ستون، حدود یک دست و چهار انگشت است.

حالت ایستادن

  • بدن راست و آزاد باشد.
  • پاشنه پاها به هم چسبیده باشد.
  • پنجه‌ها در یک خط و به اندازه عرض چهار انگشت از هم فاصله داشته باشند.
  • پاها کاملاً کشیده باشند.
  • شکم داخل، سینه جلو، کمر راست و شانه‌ها باز باشند.
  • سر بالا و رو به جلو و نگاه مستقیم باشد.
  • دست‌ها کشیده و مشت باشند و انگشت شست در امتداد خط دوخت شلوار قرار گیرد.

فرمان‌های مهم

  • از جلو نظام: برای قرار گرفتن افراد پشت سر هم و تنظیم فاصله.
  • خبردار: قرار گرفتن در حالت صحیح ایستادن و ثابت ماندن.
  • از راست نظام: برای تنظیم و مستقیم کردن صف.
  • آزاد: تغییر حالت از خبردار، بدون تغییر جهت و حرکت اضافی.
  • به چپ، چپ: گردش ۹۰ درجه به سمت چپ.
  • به راست، راست: گردش ۹۰ درجه به سمت راست.
  • عقب‌گرد: گردش ۱۸۰ درجه به سمت چپ.
  • حرکات می‌توانند با شمارش «یک، دو» یا بدون شمارش اجرا شوند.

تاکتیک رزم انفرادی

مفهوم تاکتیک رزم انفرادی

  • تاکتیک یا راه‌کنش، روش جنگیدن و نبرد در هنگام دفاع و حمله است.
  • رزم انفرادی شامل مهارت‌هایی است که فرد را برای مقابله با خطر و انجام صحیح وظایف آماده می‌کند.
  • دو موضوع اصلی این بخش عبارت‌اند از:
    • جهت‌یابی
    • تخمین مسافت

جهت‌یابی

مفهوم جهت‌یابی

  • جهت‌یابی یعنی شناخت جهت‌های جغرافیایی در محیط‌های مختلف.
  • جهت‌های اصلی عبارت‌اند از شمال، جنوب، شرق و غرب.
  • جهت‌های فرعی عبارت‌اند از شمال‌شرقی، شمال‌غربی، جنوب‌شرقی و جنوب‌غربی.
  • اگر رو به شمال باشیم:
    • سمت راست: شرق
    • سمت چپ: غرب
    • پشت سر: جنوب
  • قطب‌نما و GPS از ابزارهای دقیق جهت‌یابی هستند.
  • بسیاری از روش‌های طبیعی تقریبی‌اند و دقت قطب‌نما و GPS را ندارند.

جهت‌یابی با خورشید

  • خورشید در اول بهار و اول پاییز تقریباً دقیقاً از شرق طلوع و از غرب غروب می‌کند.
  • در تابستان محل طلوع و غروب خورشید شمالی‌تر و در زمستان جنوبی‌تر است.
  • در نیمکره شمالی، هنگام ظهر شرعی خورشید در جهت جنوب قرار دارد و سایه اجسام به سمت شمال می‌افتد.
  • سایه در ظهر شرعی کوتاه‌ترین اندازه روزانه خود را دارد.

جهت‌یابی با ساعت عقربه‌دار

  • ساعت عقربه‌ای را افقی نگه می‌داریم.
  • عقربه ساعت‌شمار را به سمت خورشید قرار می‌دهیم.
  • نیم‌ساز زاویه کوچک بین عقربه ساعت‌شمار و عدد ۱۲، جهت جنوب را نشان می‌دهد.
  • جهت مخالف آن، شمال است.
  • این روش در نیمکره شمالی کاربرد دارد.
  • هنگام استفاده از ساعت تابستانی باید ساعت را یک ساعت به عقب برگرداند یا عدد ۱ را به جای ۱۲ در نظر گرفت.

جهت‌یابی با سایه شاخص

  • شاخصی به طول حدود یک متر را به صورت عمودی روی زمین قرار می‌دهیم.
  • محل نوک سایه را مشخص می‌کنیم.
  • حدود ۲۰ دقیقه بعد، محل جدید نوک سایه را مشخص می‌کنیم.
  • دو نقطه را به هم وصل می‌کنیم؛ نقطه اول به سمت غرب و نقطه دوم به سمت شرق است.
  • با قرار گرفتن مناسب نسبت به این خط، می‌توان جهت شمال را مشخص کرد.

جهت‌یابی در شب

  • در شب می‌توان از ستارگان برای جهت‌یابی استفاده کرد.
  • ستاره قطبی با دقت بسیار زیاد جهت شمال جغرافیایی را نشان می‌دهد.
  • ستاره قطبی در نیمکره شمالی قابل استفاده است.
  • برای یافتن ستاره قطبی می‌توان از دو صورت فلکی دب اکبر و ذات‌الکرسی استفاده کرد.
  • دب اکبر شامل هفت ستاره است و به شکل ملاقه دیده می‌شود.
  • ذات‌الکرسی شامل پنج ستاره است و به شکل M یا W دیده می‌شود.
  • ستارگان دب اکبر و ذات‌الکرسی ظاهراً به دور ستاره قطبی حرکت می‌کنند، اما ستاره قطبی در جای خود ثابت به نظر می‌رسد.

روش‌های تقریبی دیگر جهت‌یابی

  • جهت تنه و شاخه‌های درختان.
  • محل لانه برخی جانوران.
  • آب شدن برف در دامنه کوه.
  • جهت قرارگیری قبرهای مسلمانان.
  • جهت محراب مساجد.
  • بادهای منطقه‌ای و فصلی.
  • پوشش گیاهی تپه‌ها.
  • حرکت پرندگان مهاجر.
  • محل لانه برخی پرندگان و سنجاب‌ها.
  • رشد خزه و گلسنگ.
  • این روش‌ها تقریبی هستند و به تنهایی دقت زیادی ندارند.

تخمین مسافت

مفهوم تخمین مسافت

  • تخمین مسافت یعنی تعیین تقریبی فاصله بین دو نقطه.
  • در فعالیت‌های نظامی، تخمین سریع و مناسب مسافت برای نشانه‌روی، گزارش اطلاعات و هماهنگی با فرمانده و همرزمان اهمیت دارد.
  • این مهارت با تمرین و تقویت چشم و حافظه به دست می‌آید.

تخمین مسافت با نقشه

  • ابتدا فاصله دو نقطه روی نقشه اندازه‌گیری می‌شود.
  • سپس با استفاده از مقیاس نقشه، فاصله واقعی محاسبه می‌شود.
  • هرچه نقاط روی نقشه دقیق‌تر مشخص شوند، نتیجه دقیق‌تر خواهد بود.
  • فرمول کلی: فاصله روی نقشه × مخرج مقیاس = فاصله واقعی

تخمین با یگان صد متری

  • فاصله ۱۰۰ متر با تمرین در ذهن ثبت می‌شود.
  • فاصله هدف با مقایسه آن با واحدهای ۱۰۰ متری تخمین زده می‌شود.
  • این روش تا حدود ۵۰۰ متر کاربرد دارد.
  • برای فاصله‌های ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ متر، ابتدا نقطه‌ای در نیمه مسیر انتخاب و سپس فاصله تخمین زده می‌شود.

تخمین از روی شکل ظاهری افراد

  • در حدود ۱۰۰ متر، صورت فرد قابل تشخیص است.
  • در حدود ۲۰۰ متر، برخی تجهیزات او مانند قمقمه و کوله دیده می‌شود.
  • در حدود ۳۰۰ متر، نوع لباس و جنگ‌افزار قابل تشخیص است.
  • در حدود ۴۰۰ متر، حرکات دست و پا قابل مشاهده است.
  • در حدود ۵۰۰ متر، سر فرد مانند نقطه‌ای سیاه دیده می‌شود.
  • در حدود ۶۰۰ متر، سر و بدن به شکل خطی سیاه دیده می‌شود.
  • در فاصله‌های بیشتر، خطای این روش زیاد می‌شود.

تخمین مسافت با نور و صدا

  • سرعت نور بسیار بیشتر از سرعت صوت است.
  • اختلاف زمان دیدن نور و شنیدن صدا می‌تواند برای تخمین فاصله استفاده شود.
  • در مثال درس، تعداد ثانیه‌های بین دیدن نور و شنیدن صدا در ۳۳۱ ضرب می‌شود تا فاصله تقریبی بر حسب متر به دست آید.
  • مثال: ۳ ثانیه × ۳۳۱ = ۹۹۳ متر.
  • همین روش را می‌توان برای تخمین فاصله صاعقه نیز به کار برد؛ به همین دلیل به آن روش «برق تا رعد» گفته می‌شود.
  • با افزایش دما، سرعت صوت افزایش می‌یابد.

راه‌پیمایی تاکتیکی روزانه

  • راه‌پیمایی تاکتیکی روزانه، حرکت ایمن در زمین‌های باز به مسافت ۴ کیلومتر است.
  • در این تمرین، مهارت‌های نظام جمع، جهت‌یابی و تخمین مسافت تمرین می‌شوند.

درس هفتم:سرباز اسلام-سردار دل ها

آمادگی دفاعی نهم

📖 آموزش کامل درس7

📝نکات درس7

❓سوالات درس7

🎯آزمون درس7


کودکی و شکل‌گیری شخصیت حاج قاسم سلیمانی

  • قاسم سلیمانی در سال ۱۳۳۷ در یکی از روستاهای محروم کرمان متولد شد.
  • از کودکی با فقر، ظلم و بی‌عدالتی آشنا شد.
  • از ۱۳ سالگی برای کسب توانایی و آمادگی بیشتر، از خانواده دور شد و به کار و تلاش پرداخت.
  • با تحصیل، عبادت، کار و ورزش به تقویت اندیشه، روح، توان اقتصادی و جسم خود پرداخت.

پیوستن به انقلاب اسلامی

  • با آغاز نهضت امام خمینی (ره)، قاسم سلیمانی به انقلاب اسلامی پیوست.
  • پس از پیروزی انقلاب، به سپاه پاسداران پیوست و برای برقراری امنیت در مناطق مختلف کشور فعالیت کرد.
  • در مقابله با شورش‌ها و ناامنی‌های داخلی نقش داشت.

نقش در دفاع مقدس

  • حاج قاسم سلیمانی در طول هشت سال دفاع مقدس در جبهه‌ها حضور داشت.
  • فرمانده لشکر ۴۱ ثارالله بود.
  • در دفاع از کشور و انقلاب نقش مهمی ایفا کرد.

فرماندهی سپاه قدس

  • پس از رحلت امام خمینی (ره)، با ادامه رهبری انقلاب توسط آیت‌الله خامنه‌ای، فعالیت‌های حاج قاسم در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی گسترش یافت.
  • فرماندهی نیروی قدس سپاه پاسداران را بر عهده گرفت.
  • در حمایت از گروه‌های مقاومت در منطقه نقش داشت.

مبارزه با داعش

  • داعش با عنوان «دولت اسلامی عراق و شام» در بخش‌هایی از عراق و سوریه فعالیت کرد و جنایات گسترده‌ای انجام داد.
  • مقابله با داعش یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های حاج قاسم سلیمانی بود.
  • او با سازماندهی نیروهای مردمی در عراق و سوریه به مقابله با داعش پرداخت.
  • در این زمینه، حشدالشعبی در عراق و گروه‌های مردمی در سوریه نقش داشتند.
  • هدف این مبارزه، مقابله با داعش و جلوگیری از گسترش ناامنی و تروریسم در منطقه بود.

شهادت حاج قاسم سلیمانی

  • حاج قاسم سلیمانی در فرودگاه بغداد و پس از ورود به عراق به عنوان مهمان رسمی دولت این کشور، هدف حمله هوایی آمریکا قرار گرفت.
  • او به همراه ابومهدی المهندس و تعدادی دیگر به شهادت رسید.
  • پس از شهادت او، مراسم تشییع گسترده‌ای در چندین شهر برگزار شد.
  • در کتاب درسی، شهادت حاج قاسم به عنوان تبدیل شدن شخصیت و اندیشه او به یک «مکتب» معرفی شده است.

ویژگی‌های مهم شخصیتی حاج قاسم

  • مبارزه با ظلم و دفاع از مظلومان.
  • شجاعت و فداکاری.
  • تلاش و پشتکار.
  • تدبیر و مدیریت.
  • عبادت و تقویت معنوی.
  • علاقه به اسلام و اهل‌بیت (ع).
  • حضور در میدان‌های مختلف دفاع از کشور و مردم.
  • توجه به محرومان و مظلومان.

درس ششم:مردان مبارز و زنان قهرمان

آمادگی دفاعی نهم

📖 آموزش کامل درس6

📝نکات درس6

❓سوالات درس6

🎯آزمون درس6


مردان مبارز در طول تاریخ

  • در طول تاریخ، انسان‌های موحد و آزادی‌خواه برای گسترش توحید، مبارزه با ظلم و دفاع از اعتقادات تلاش کرده‌اند.
  • پیروان پیامبر اسلام (ص) نیز در برابر ظلم، جهل و بت‌پرستی مبارزه کردند.
  • برخی از مردان مبارز صدر اسلام عبارت‌اند از:
    • عمار یاسر
    • سلمان فارسی
    • مالک اشتر
  • در تاریخ معاصر ایران نیز شخصیت‌هایی مانند شهید مدرس، میرزا کوچک‌خان جنگلی و رئیس‌علی دلواری در مبارزه و دفاع از کشور نقش داشته‌اند.

مردان مبارز و میهن‌دوست ایران

  • پس از پذیرش اسلام در ایران، افرادی برای پیشرفت کشور، گسترش فرهنگ اسلامی، عدالت و استقلال ایران تلاش کردند.
  • از شخصیت‌های مهم تاریخی می‌توان به:
    • میرزای شیرازی
    • سیدجمال‌الدین اسدآبادی
    • ستارخان
    • باقرخان
    • امیرکبیر
      اشاره کرد.
  • در دوران حکومت پهلوی نیز افرادی مانند شهید نواب صفوی، شهید سیدعلی اندرزگو و شهید رجایی در برابر ظلم و دین‌ستیزی مبارزه کردند.

مردان مبارز در دفاع مقدس

  • پس از پیروزی انقلاب اسلامی و آغاز جنگ تحمیلی، مردم ایران برای دفاع از دین، استقلال و سرزمین در برابر دشمن ایستادگی کردند.
  • در دفاع مقدس، نوجوانان و دانش‌آموزان نیز در کنار بزرگ‌ترها به دفاع از کشور پرداختند.
  • زندگی و رشادت شهدا به عنوان الگوهایی برای نسل جوان معرفی شده است.

مقابله با تهاجم فرهنگی

  • در دوران کنونی، تهدید نظامی جای خود را در بسیاری از موارد به تهاجم فرهنگی داده است.
  • هدف تهاجم فرهنگی می‌تواند تأثیرگذاری بر باورها، اعتقادات، ارزش‌ها و رفتار نوجوانان و جوانان باشد.
  • مقابله با آن نیازمند آگاهی، شناخت، تقویت اعتقادات، علم‌آموزی و حفظ ارزش‌های اخلاقی و دینی است.

زنان قهرمان

نقش زنان در جامعه

  • زنان در کنار نقش مهم خود در همسرداری و تربیت فرزندان می‌توانند در فعالیت‌های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و دفاعی نیز مشارکت داشته باشند.
  • مادران در تربیت نسل آینده و پرورش انسان‌های مؤثر در جامعه نقش اساسی دارند.
  • در طول تاریخ، زنان بسیاری در شرایط دشوار با ایمان، شجاعت و تدبیر نقش‌آفرینی کرده‌اند.

زنان قهرمان صدر اسلام

  • حضرت خدیجه (س)
  • حضرت فاطمه (س)
  • حضرت زینب (س)
  • این زنان به عنوان نمونه‌هایی از زنان تأثیرگذار در تاریخ اسلام معرفی شده‌اند.

زنان قهرمان تاریخ معاصر ایران

  • بی‌بی مریم بختیاری
  • مرضیه حدیدچی (دباغ)
  • فرنگیس حیدرپور
  • این زنان در مبارزه، دفاع و فعالیت‌های اجتماعی و ملی نقش داشته‌اند.

نقش زنان در دفاع مقدس

  • زنان در دفاع مقدس از راه‌های مختلف در دفاع از کشور مشارکت کردند:
    • پشتیبانی و رساندن آب، غذا و تجهیزات به رزمندگان.
    • امدادرسانی و درمان مجروحان.
    • تهیه دارو، لباس و امکانات مورد نیاز.
    • حضور مستقیم در صحنه‌های نبرد.
    • حمایت از ایثارگران و خانواده‌های شهدا.
  • زنان با صبر، مقاومت و تشویق مردان به دفاع از کشور به تقویت روحیه مقاومت در جامعه کمک کردند.

مرضیه حدیدچی (دباغ)

  • از زنان مبارز دوران پیش از انقلاب اسلامی بود.
  • به دلیل مبارزات خود با رژیم پهلوی، زندان و شکنجه را تحمل کرد.
  • پس از خروج از ایران، در اردوگاه‌های نظامی فلسطین آموزش دید.
  • با وجود داشتن هشت فرزند، به فعالیت‌های مبارزاتی خود ادامه داد.

سیده زهرا حسینی

  • از زنان مقاوم خرمشهر در دوران دفاع مقدس بود.
  • در شرایط سخت جنگ، در دفاع از مردم و شهدای خرمشهر نقش داشت.
  • نمونه‌ای از شجاعت، مسئولیت‌پذیری و مقاومت زنان در جنگ معرفی شده است.

شهید مریم فرهانیان

  • در ۲۴ دی ۱۳۴۲ در آبادان متولد شد.
  • پیش از انقلاب در فعالیت‌های سیاسی و مذهبی شرکت می‌کرد.
  • پس از انقلاب به بسیج پیوست و آموزش پرستاری و امدادگری دید.
  • در بیمارستان به مداوای مجروحان جنگ پرداخت.
  • به خانواده‌های شهدا نیز کمک می‌کرد و به کودکان روستایی قرآن آموزش می‌داد.
  • در ۱۳ مرداد ۱۳۶۳ بر اثر اصابت گلوله خمپاره در گلستان شهدای آبادان به شهادت رسید.
  • هنگام شهادت ۲۱ ساله بود.
  • زندگی‌نامه او در کتاب «دختری کنار شط» منتشر شده است.

شهدای نوجوان

شهید مهرداد عزیزاللهی

  • در مهر ۱۳۴۶ در اصفهان متولد شد.
  • از نوجوانان فعال دوران دفاع مقدس بود.
  • در گردان تخریب فعالیت می‌کرد و به دلیل مهارت در خنثی‌سازی مین‌ها به او «مهندس مین» می‌گفتند.
  • امام خمینی (ره) پس از مشاهده مصاحبه او، با وی دیدار کردند.
  • در سال ۱۳۶۵ در عملیات کربلای ۴ و در جزیره ام‌الرصاص به شهادت رسید.

شهید زینب کمایی

  • در ۸ خرداد ۱۳۴۶ در آبادان متولد شد.
  • به نماز، روزه و حجاب اهمیت می‌داد.
  • پس از انقلاب در فعالیت‌های عقیدتی، بسیج و انجمن اسلامی مدرسه مشارکت داشت.
  • پس از مهاجرت خانواده به شاهین‌شهر، به فعالیت‌های مذهبی خود ادامه داد.
  • در ۱۵ سالگی هنگام بازگشت از مسجد توسط منافقان به شهادت رسید.
  • پیکر او در گلستان شهدای اصفهان به خاک سپرده شد.

نکته مهم درس

  • مردان و زنان، نوجوانان و جوانان در دوره‌های مختلف تاریخ در دفاع از اعتقادات، کشور، استقلال و ارزش‌های جامعه نقش داشته‌اند.
  • دفاع فقط حضور در میدان جنگ نیست؛ تربیت، آموزش، امدادرسانی، پشتیبانی، فعالیت علمی و فرهنگی و حفظ ارزش‌ها نیز می‌تواند بخشی از مسئولیت اجتماعی و دفاعی باشد.

درس پنجم:آشنایی با حماسه دفاع مقدّس

آمادگی دفاعی نهم

📖 آموزش کامل درس5

📝نکات درس5

❓سوالات درس5

🎯آزمون درس5


زمینه‌های آغاز جنگ

  • پس از پیروزی انقلاب اسلامی، گروه‌های ضدانقلاب با حمایت و تحریک بیگانگان برای تضعیف انقلاب فعالیت کردند.
  • ترور شخصیت‌های انقلابی، تحریک قومیت‌ها و فعالیت مسلحانه در برخی مناطق از اقدامات ضدانقلاب بود.
  • با رهبری امام خمینی (ره) و مقاومت مردم، این اقدامات با شکست روبه‌رو شد.
  • صدام که انقلاب اسلامی را تهدیدی برای حکومت خود می‌دانست، با حمایت قدرت‌های سلطه‌گر به ایران حمله کرد.

آغاز جنگ تحمیلی

  • ارتش بعثی عراق در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ تهاجم گسترده خود را علیه ایران آغاز کرد.
  • تهاجم از مرزهای جنوب و غرب کشور و در طول حدود ۱۳۳۶ کیلومتر مرز آغاز شد.
  • صدام تصور می‌کرد می‌تواند در مدت کوتاهی ایران را شکست داده و بخشی از خاک کشور را اشغال کند.
  • در آغاز جنگ، بخش‌هایی از مناطق جنوب و غرب ایران به اشغال نیروهای بعثی درآمد.

مقاومت مردم خرمشهر

  • خرمشهر به نماد پایداری و مقاومت مردم ایران در دوران دفاع مقدس تبدیل شد.
  • مردم خرمشهر و رزمندگان اعزامی از مناطق مختلف، در برابر نیروهای مجهز دشمن مقاومت کردند.
  • فرمانده سپاه خرمشهر محمد جهان‌آرا بود.
  • مقاومت خرمشهر حدود ۳۴ روز ادامه یافت.
  • شهید بهنام محمدی، نوجوان ۱۳ ساله خرمشهری، از نمادهای مقاومت این شهر بود.
  • جهان‌آرا بر حفظ ایمان و مقاومت در برابر دشمن تأکید داشت.

عملیات ثامن‌الائمه

  • امام خمینی (ره) فرمان شکستن محاصره آبادان را صادر کرد.
  • در مهر ۱۳۶۰ عملیات ثامن‌الائمه توسط نیروهای ارتش، سپاه و بسیج انجام شد.
  • در این عملیات، محاصره آبادان شکسته شد و بخشی از مناطق اشغال‌شده آزاد گردید.
  • موفقیت این عملیات موجب افزایش اعتمادبه‌نفس و خودباوری رزمندگان و فرماندهان شد.
  • پس از آن، عملیات‌های دیگری برای آزادسازی مناطق اشغال‌شده انجام شد.

آزادسازی خرمشهر

  • رزمندگان ارتش، سپاه، بسیج و جهاد سازندگی در عملیات‌های مختلف مناطق اشغال‌شده را آزاد کردند.
  • در نهایت خرمشهر در سوم خرداد ۱۳۶۱ آزاد شد.
  • آزادسازی خرمشهر یکی از مهم‌ترین حوادث دوران دفاع مقدس بود.
  • پس از آزادسازی خرمشهر، عملیات‌های دیگری برای بازپس‌گیری مناطق اشغال‌شده انجام شد.

پایان جنگ تحمیلی

  • جنگ ایران و عراق حدود هشت سال ادامه یافت.
  • جمهوری اسلامی ایران سرانجام در مرداد ۱۳۶۷ قطعنامه ۵۹۸ سازمان ملل را پذیرفت.
  • با پذیرش قطعنامه توسط ایران و عراق، جنگ هشت‌ساله پایان یافت.

اهداف دشمن در جنگ

  • سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران.
  • جلوگیری از گسترش نفوذ انقلاب اسلامی.
  • جدا کردن خوزستان از ایران.
  • به دست گرفتن حاکمیت بر اروندرود.

چرا جنگ را «دفاع مقدس» می‌نامیم؟

  • مقاومت در برابر ظالمان و دفاع از کشور.
  • حفظ دین، قرآن و انقلاب اسلامی.
  • حفظ استقلال و تمامیت ارضی ایران.
  • مقابله با تجاوز دشمن و دستیابی به صلح و امنیت.

دستاوردهای داخلی دفاع مقدس

۱. اعتمادبه‌نفس و خودباوری

  • کمبود تجهیزات دفاعی و خودداری بسیاری از کشورها از فروش تجهیزات، موجب حرکت به سمت خودکفایی شد.
  • رزمندگان و جوانان با تکیه بر ایمان، توکل و تلاش توانایی‌های خود را افزایش دادند.

۲. شکل‌گیری تفکر بسیجی

  • تفکر بسیجی بر پایه ایمان، ایثار، فداکاری و جهاد شکل گرفت.
  • بسیجیان در دوران دفاع مقدس نمونه‌هایی از ایثار و فداکاری را به نمایش گذاشتند.

۳. پیشرفت صنایع دفاعی

  • ایران در ابتدای جنگ در تأمین برخی نیازهای ساده دفاعی نیز محدودیت داشت.
  • تلاش جوانان موجب پیشرفت صنایع دفاعی و افزایش توان ساخت تجهیزات دفاعی شد.

۴. کسب تجربه‌های مهندسی و صنعتی

  • نیروهای فنی و مهندسی جهاد سازندگی در ساخت سنگر، خاکریز و کانال نقش داشتند.
  • این تجربه‌ها بعدها در پروژه‌های عمرانی مانند سدسازی، بزرگراه، فرودگاه و پالایشگاه مورد استفاده قرار گرفت.

۵. ترویج فرهنگ ایثار و شهادت

  • فداکاری رزمندگان موجب گسترش فرهنگ ایثار، شهادت و ازخودگذشتگی در جامعه شد.

۶. نقش مساجد

  • مساجد در دوران دفاع مقدس به پایگاه‌هایی برای اعزام نیرو، جمع‌آوری کمک‌های مردمی و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت تبدیل شدند.

نکات آماری مهم دفاع مقدس

  • جنگ تحمیلی ۲۸۸۷ روز طول کشید.
  • حدود ۴۵ هزار نفر از رزمندگان ایرانی به اسارت دشمن درآمدند و به آنان «آزاده» گفته شد.
  • حدود ۲۵ هزار نفر مفقودالاثر شدند.
  • تعداد شهدای جنگ تحمیلی طبق آمار ذکرشده در درس ۱۸۸ هزار و ۱۵ نفر بوده است.
  • در میان شهدا، ۳۶ هزار و ۱۶۷ نفر دانش‌آموز و ۳ هزار و ۷۲۸ نفر معلم بودند.
  • حدود ۸۵ هزار و ۲۲۲ بسیجی در دوران دفاع مقدس به شهادت رسیدند.
  • میانگین سن شهدا ۲۲ سال اعلام شده و ۴۴ درصد شهدا ۱۶ تا ۲۰ سال سن داشتند.
  • حدود ۴۵ هزار نفر از رزمندگان ایرانی به اسارت نیروهای عراقی درآمدند و «آزاده» نامیده شدند.

درس چهارم:بسیج،مدرسه عشق

آمادگی دفاعی نهم

📖 آموزش کامل درس4

📝نکات درس4

❓سوالات درس4

🎯آزمون درس4


مفهوم بسیج

  • بسیج در لغت به معنای جهاد، عزم و اراده، آمادگی و آماده‌سازی نیرو است.
  • بسیج یعنی آمادگی و سازماندهی نیروهای مردمی و داوطلب برای انجام فعالیت‌های مختلف.
  • بسیج از ظرفیت مردم در زمینه‌های نظامی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، علمی و فناوری، سازندگی و محرومیت‌زدایی استفاده می‌کند.
  • هدف مهم بسیج، تلاش برای حفاظت از دستاوردهای انقلاب اسلامی و پیشرفت کشور است.

تشکیل بسیج

  • حضور مردم در صحنه‌های سیاسی و اجتماعی، یکی از عوامل مهم پیروزی و استمرار انقلاب اسلامی معرفی شده است.
  • پس از پیروزی انقلاب، توطئه‌های مختلف علیه جمهوری اسلامی آغاز شد.
  • امام خمینی (ره) برای سازماندهی حضور مردم، در ۵ آذر ۱۳۵۸ فرمان تشکیل ارتش بیست‌میلیونی (بسیج) را صادر کرد.
  • حضور افراد مؤمن، انقلابی، فداکار و آموزش‌دیده به عنوان نیرویی برای مقابله با تهدیدها مطرح شد.

ویژگی‌های بسیجی

  • وقف کردن خود در راه اسلام و اهداف مورد اعتقاد.
  • پرتلاش، ایثارگر و بی‌منت بودن.
  • داوطلب بودن برای حضور در میدان‌های مورد نیاز کشور.
  • داشتن روحیه شجاعت، فداکاری و اخلاص.
  • قانع و متواضع بودن.
  • داشتن روحیه فداکاری و آمادگی برای جان‌فشانی در راه آرمان‌ها.

بسیج در دوران دفاع مقدس

  • کمتر از یک سال پس از تشکیل بسیج، جنگ تحمیلی عراق علیه ایران آغاز شد.
  • بسیجیان در کنار ارتش و سپاه برای دفاع از کشور وارد میدان شدند.
  • در شرایط کمبود تجهیزات و نیروی انسانی، مردم داوطلب و بسیجی به کمک مدافعان کشور شتافتند.
  • در این درس، مهم‌ترین سرمایه بسیجیان در دفاع مقدس ایمان، اعتقاد، ایثار و فداکاری معرفی شده است.
  • بسیجیان در طول هشت سال دفاع مقدس در دفاع از سرزمین ایران نقش داشتند.

فعالیت‌های بسیج پس از دفاع مقدس

  • با پایان جنگ، بسیج فعالیت‌های خود را در زمینه‌های مختلف ادامه داد.
  • تعلیم و تربیت جوانان مؤمن، انقلابی و کوشا.
  • حمایت از پیشرفت‌های علمی، پژوهشی و فناوری.
  • ارائه خدمات اجتماعی و محرومیت‌زدایی.
  • فعالیت‌های فرهنگی و هنری.
  • فعالیت‌های دفاعی و امنیتی.
  • فعالیت در فضای مجازی و رسانه.
  • فعالیت‌های اقتصادی و سازندگی.
  • فعالیت‌های ورزشی.

بسیج اقشار و متخصصان

  • برای استفاده از توان گروه‌های مختلف مردم، تشکل‌های گوناگون بسیج شکل گرفته‌اند.
  • نمونه‌ها:
    • بسیج دانش‌آموزی
    • بسیج فرهنگیان
    • بسیج دانشجویی
    • بسیج اساتید
    • بسیج جامعه پزشکی
    • بسیج عشایری
    • بسیج طلاب و روحانیون
    • بسیج ورزشکاران
    • بسیج هنرمندان

سازمان بسیج دانش‌آموزی

  • بسیج دانش‌آموزی با هدف گسترش فرهنگ و تفکر بسیجی، همیاری، مسئولیت‌پذیری و آمادگی دفاعی دانش‌آموزان تشکیل شده است.
  • این سازمان با مصوبه سال ۱۳۷۵ مجلس شورای اسلامی برای جذب، آموزش و سازماندهی دانش‌آموزان شکل گرفت.
  • واحدهای بسیج دانش‌آموزی شامل:
    • امیدان: دوره ابتدایی
    • پویندگان: دوره اول متوسطه
    • پیشگامان: دوره دوم متوسطه

مهم‌ترین فعالیت‌های بسیج دانش‌آموزی

  • طرح تربیتی شهید بهنام محمدی: کلاس‌های قرآن و برگزاری مسابقات و اردوهای زیارتی و سیاحتی.
  • طرح یاوران ولایت: توانمندسازی فرماندهان واحدهای پیشگام.
  • کنگره همفکری بسیج دانش‌آموزی: استفاده از نخبگان در سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی.
  • مسابقات سراسری علمی و پژوهش پایا: رقابت علمی دانش‌آموزان از پایه ششم تا یازدهم.
  • راهیان نور دانش‌آموزی: بازدید از مناطق عملیاتی جنوب و غرب کشور.
  • اردوهای جهادی: خدمت‌رسانی در مدارس مناطق محروم.

درس سوم: انقلاب اسلامی

آمادگی دفاعی نهم

📖 آموزش کامل درس3

📝نکات درس3

❓سوالات درس3

🎯آزمون درس3


مفهوم انقلاب

  • انقلاب در لغت به معنی تحول، دگرگونی و زیر و رو شدن است.
  • در اصطلاح، انقلاب به تحول و دگرگونی سیاسی و اجتماعی گفته می‌شود.
  • انقلاب اسلامی ایران ریشه در اعتقاد مردم به اسلام و پیروی از پیامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) دارد.

زمینه‌های فکری انقلاب اسلامی

  • پیامبران الهی مردم را به توحید، ظلم‌ستیزی، صلح، دوستی، حمایت از ستمدیدگان، صداقت و دانایی دعوت می‌کردند.
  • آنان مردم را از ظلم، فساد، گناه، جهل، شرک و بت‌پرستی بازمی‌داشتند.
  • مردم ایران از مکتب امام حسین (ع) و قیام عاشورا درس عزت، آزادگی و مبارزه با ظلم آموخته‌اند.
  • مردم نمی‌توانستند در برابر ظلم، بی‌عدالتی و اهانت به اعتقادات دینی سکوت کنند.

علل وقوع انقلاب اسلامی

  • مخالفت مردم با حکومت پهلوی و سیاست‌های آن.
  • بی‌توجهی حکومت پهلوی به اعتقادات و احکام اسلامی.
  • وابستگی حکومت پهلوی به بیگانگان.
  • فساد و بی‌عدالتی حکومت.
  • سرکوب مردم و آزادی‌خواهان.
  • اعدام و شکنجه مخالفان حکومت.
  • سرکوب قیام‌های مردمی، از جمله قیام ۱۵ خرداد.
  • دخالت و نفوذ قدرت‌های خارجی در امور کشور.
  • مبارزه مردم با رهبری و هدایت امام خمینی (ره) علیه حکومت پهلوی.

نقش امام خمینی (ره)

  • امام خمینی با رهنمودهای خود مردم را به مبارزه با فساد، بی‌عدالتی و وابستگی به بیگانگان دعوت کرد.
  • قیام مردم به رهبری امام خمینی از سال ۱۳۴۱ آغاز شد و پس از حدود ۱۵ سال به پیروزی انقلاب اسلامی انجامید.

پیروزی انقلاب اسلامی

  • حکومت پهلوی برای سرکوب مردم از خشونت استفاده کرد.
  • مقاومت و مبارزات مردم ادامه یافت و انقلاب اسلامی در بهمن ۱۳۵۷ به پیروزی رسید.
  • در ۱۲ فروردین ۱۳۵۸ مردم با رأی ۹۸/۲ درصدی به جمهوری اسلامی رأی دادند.
  • ۱۲ فروردین به عنوان روز جمهوری اسلامی نام‌گذاری شد.

دشمنان انقلاب اسلامی

  • پس از پیروزی انقلاب، آمریکا و برخی قدرت‌های خارجی با اهداف و آرمان‌های انقلاب اسلامی مخالفت کردند.
  • در کتاب، از اقداماتی مانند تحریم، حمایت از گروه‌های تجزیه‌طلب و تروریستی، حمایت از رژیم صدام در جنگ تحمیلی، حمله طبس، سرنگونی هواپیمای مسافربری ایران و ترور شخصیت‌ها و دانشمندان به عنوان نمونه‌های اقدامات خصمانه یاد شده است.
  • در این درس، شعار «مرگ بر آمریکا» به عنوان شعاری در مخالفت با ستمگری، تجاوز، کشتار، تروریسم و تحریم معرفی شده است.

حفظ و تداوم انقلاب اسلامی

  • حفظ و ادامه انقلاب نیازمند:
    • ایمان به خدا
    • پشتیبانی از ولایت و رهبری
    • حفظ استقلال و وحدت ملی
    • روحیه انقلابی و تلاش برای پیشرفت کشور
    • امید به آینده
    • بصیرت و آگاهی
    • قانون‌مداری و دفاع از حقوق مردم
    • تقویت پیشرفت سیاسی، اقتصادی، علمی، فناوری، نظامی، فرهنگی و اجتماعی
    • ترویج سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی

نقش دانش‌آموزان

  • دانش‌آموزان با تفکر و تعقل، کسب علم و دانش، اخلاق نیکو و عمل صالح می‌توانند در آینده کشور نقش داشته باشند.
  • تلاش برای پیشرفت علمی و اخلاقی و تقویت روحیه مسئولیت‌پذیری از وظایف مهم دانش‌آموزان در مسیر پیشرفت کشور است.

درس دوم:دفاع و تهاجم

آمادگی دفاعی نهم

📖 آموزش کامل درس2

📝نکات درس2

❓سوالات درس2

🎯آزمون درس2


مفهوم تهاجم

  • تهاجم یعنی حمله یک کشور به کشور دیگر با هدف اشغال و سلطه بر آن سرزمین.
  • معمولاً پیش از تهاجم، کشور تهدیدکننده با ایجاد ترس، میزان آمادگی و توان دفاعی کشور مقابل را آزمایش می‌کند.
  • گاهی تهاجم بدون تهدید قبلی یا همراه با اقداماتی مانند تحریم اقتصادی انجام می‌شود.
  • هرگونه آمادگی در برابر تهاجم را آمادگی دفاعی می‌گویند.

انواع تهاجم

  • تهاجم به دو نوع نظامی و فرهنگی تقسیم می‌شود.

تهاجم نظامی

  • در تهاجم نظامی، دشمن با ابزارهایی مانند سرباز، هواپیما، تانک، موشک و تجهیزات نظامی حمله می‌کند.
  • هدف اصلی تهاجم نظامی، اشغال و تصرف سرزمین است.
  • نمونه آن، حمله رژیم بعثی صدام به ایران و جنگ تحمیلی هشت‌ساله در سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۷ است.
  • تهاجم نظامی یا سخت می‌تواند موجب جنگ، تلفات انسانی و خسارت‌های اقتصادی شود.

تهاجم فرهنگی

  • در تهاجم فرهنگی از ابزارهای غیرنظامی و فرهنگی استفاده می‌شود.
  • هدف اصلی آن تأثیرگذاری بر افکار، ذهن، باورها و ارزش‌های مردم است.
  • تهاجم فرهنگی معمولاً تدریجی، بلندمدت و نامحدود است.
  • ظاهر آن ممکن است جذاب و فریبنده باشد و با شعار دوستی و محبت همراه شود.
  • ابزارهایی مانند ماهواره، فیلم‌های سینمایی و رسانه‌ها می‌توانند در این نوع تهاجم به کار گرفته شوند.
  • از پیامدهای بیان‌شده برای تهاجم فرهنگی: فساد اخلاقی، گسترش مواد مخدر و تضعیف خانواده‌ها.
  • مراکز فرهنگی، مدارس و دانشگاه‌ها می‌توانند در معرض این نوع تأثیرگذاری قرار گیرند.

تفاوت تهاجم نظامی و فرهنگی

  • تهاجم نظامی بیشتر خاک و سرزمین را هدف قرار می‌دهد؛ تهاجم فرهنگی فکر و ذهن و باورها را.
  • تهاجم نظامی معمولاً آشکار و کوتاه‌تر است؛ تهاجم فرهنگی تدریجی و بلندمدت است.
  • تهاجم نظامی با ابزارهای جنگی انجام می‌شود؛ تهاجم فرهنگی با ابزارهای فرهنگی و رسانه‌ای.

مفهوم جنگ

  • جنگ، نبرد خشن و مسلحانه میان دو یا چند اجتماع مستقل است.
  • در گذشته جنگ‌ها گاهی برای غنیمت، قدرت‌نمایی یا مقابله‌به‌مثل انجام می‌شدند؛ اما جنگ‌های بزرگ در طول تاریخ دلایل مختلفی داشته‌اند.

مفهوم دفاع

  • دفاع یعنی مجموعه اقداماتی که برای حفظ و حراست از حیات و دفع یا کاهش خطر و تجاوز انجام می‌شود.
  • دفاع بخشی از هویت یک ملت زنده و یکی از وظایف مهم آن است.

انواع دفاع

دفاع غریزی

  • به صورت ناخودآگاه و بدون فکر قبلی انجام می‌شود.
  • در موجودات زنده مشترک است.
  • نمونه‌ها:
    • بسته شدن چشم در برابر نور شدید.
    • عقب کشیدن دست از جسم داغ.
    • فرار حیوانات هنگام احساس خطر.

دفاع آگاهانه

  • مخصوص انسان است.
  • انسان با تفکر، تعقل و استفاده از آموخته‌های قبلی با خطر مقابله می‌کند.
  • هدف آن می‌تواند حفظ جان، اعتقادات و میهن باشد.

اهمیت آمادگی دفاعی

  • موفقیت در دفاع نیازمند آمادگی قبلی است.
  • ملتی که آمادگی دفاعی نداشته باشد، در برابر تهاجم دشمن آسیب‌پذیر خواهد بود.
  • قرآن مسلمانان را به هوشیاری و غافل نشدن از امکانات دفاعی سفارش می‌کند.
  • آیه ۶۰ سوره انفال بر فراهم کردن توان و امکانات لازم برای دفاع تأکید دارد.
  • آمادگی دفاعی می‌تواند با افزایش توان بازدارندگی، از وقوع حمله جلوگیری کند.
  • در آمادگی دفاعی، انگیزه و نیت الهی و جلب رضایت خداوند اهمیت دارد.
  • آمادگی دفاعی فقط نظامی نیست و می‌تواند شامل آمادگی اعتقادی، روحی، سیاسی، اقتصادی و دیگر زمینه‌ها باشد.

آمادگی دفاعی در اسلام

  • پیامبر اکرم (ص) به آموزش مهارت‌هایی مانند تیراندازی، شنا و اسب‌سواری سفارش کرده است.
  • این مهارت‌ها علاوه بر ورزش و تفریح، می‌توانند در آمادگی دفاعی و رزمی نقش داشته باشند.
  • آمادگی برای دفاع شامل همه مسلمانان، متناسب با توانایی و شرایط آنهاست.

آثار و اهمیت دفاع

  • حفظ سرزمین و حراست از ارزش‌های جامعه.
  • حفاظت از جان و امنیت مردم.
  • دفاع از اعتقادات و ارزش‌های معنوی.
  • جلوگیری از اشغال و سلطه بیگانگان.
  • حفظ استقلال و تمامیت سرزمینی کشور.
  • تقویت روحیه مقاومت و آمادگی در برابر تهدیدها.